________________
चताना घटना
आधाकर्मादिनाम्नां युगपद्धहुभिः पुरुषरेकेन वा कालभेदेन वा एकस्मिन्नेवाशनादिरूपे वस्तुनि यद्विरुक्तादि-द्विरु- चारणादिः सम्भवति, स प्रथमो भङ्गा, अयमर्थः-यथैकत्र वसतावशनविषये केनाप्याधाकर्मेति नाम प्रयुक्तं, तथाऽन्यत्रापि एवं सर्वाण्यायाधाकर्मादिनामानि एकार्थानि एकव्यञ्जनानि, तथा आधाकर्म अधःकर्मेत्यादीनि नामानि विवक्षिताशनादिरूपैकविषये प्रवर्तमानानि द्वितीयो भङ्गः, एकार्थानि नानाव्यञ्जनानीति, यथा-शक इन्द्र इति, तथा अशनादयः-अशनपानखादिमस्वादिमरूपाश्चत्वार आधाकान्तरिता-आधाकर्मशब्देन व्यवहिता यथाऽशनमाधःकर्म पानमाधाकर्मेत्यादिस्वतीयो भतः, नानार्थकव्यञ्जनरूपा, आधाकम्मरूपं नामाश्रित्य पुनर्नियमाचरमभङ्गो नानार्थानि नानाव्यञ्जनानीत्येवंरूपो नास्ति, उपलक्षणत्वात् प्रत्येकं सर्वाण्यपि, यदा तु कोऽन्यशनविषये आधाकर्म वक्ति पानविषये त्वाधाकर्म खादिमे त्वात्मनं स्वादिमे त्वात्मकम्र्मेति, तदाऽमूनि नामानि नानार्थानि नानाव्यञ्जनानीति चरमोऽपि भङ्गः सम्भवति ॥ १३३-१३४ ॥ द्वितीयमङ्गं विशेषाद्भावयतिइंदत्थं जह सद्दा पुरंदराई उ नाइवत्तंते । अहकम्म आयहम्मा तह आहे नाइवत्तंते ॥ १३५ ।। __ यथा पुरन्दरादयः शब्दा इन्द्रार्थ-इन्द्रशब्दवाच्यमर्थ नातिवर्तन्ते-नातिकामन्ति, तथा अधःकर्म आत्मन्नं, उपलक्षणवादात्मकर्मशब्दश्च 'आई 'त्ति, 'सूचनात् सूत्र' मित्याधाकर्म वाच्यमथं नातिवर्तन्ते ॥ १३५ ।। तदेवाहआहाकम्मेण अहेकरेति जं हणइ पाणभूयाई। जंतं आययमाणो परकम्मं अत्तणो कुणइ ॥ १३६ ॥
Jain Education Inter
For Private & Personel Use Only
ANTwww.jainelibrary.org
