________________
Jain Education In
निक्षेपमाह
नाम वा दवि० ।। ६२९ ।। व्याख्या - नामं ठवणा दविएति नाम स्थापना द्रव्यः, अनुस्वारलोपः, तथा भावे पूर्वोक्ते, चः समुच्चये, तथा कल्पितुं अर्थो लुप्तो द्रश्यः, प्रासो-भोजनं, तद्विषयैषणं शुद्धाशुद्धपर्यालोचनं, सा मुणितव्या - ज्ञातव्या, तत्र नामस्थापने पूर्ववत् द्रव्ये - द्रव्यैषणायां मत्स्योदाहरणं-सफरिदृष्टांतः, भावे त्वध्यवसाये, पुनः भवन्ति - जायते पंचविधा संयोजनायेति गाथार्थः ॥ ६२९ ।। द्रव्यप्रासैसणाऽऽहारणस्य संबन्धमाइ
चरियं च कप्पियं वा० || ६३० || व्याख्या - चरितं वृत्तं, चः समुच्चये, तथा कल्पितं स्वमतिचरितं वा समुच्चये आहरणद्रष्टांतः, द्विविधमेवैवं ज्ञातव्यं, वा द्रव्यं, अर्थस्य-अभिलषितप्रयोजनस्य, साधनार्थं - निष्पादनायेन्धनमिव-दायं काष्ठादीवोपलक्षणत्वात् स्थास्यादिग्रहः, ओदनार्थ - कूरादिनिमित्तमिति गाथार्थः ॥ ६३० ॥ तत्र प्रत्यासत्या कल्पितोदाहरणं रूपकत्रयेणाह -
अह संमि पी० ।। ६३१ || तिलागहुम्मुको० ॥ ६३२ ॥ एयारिसं ममं ससं० ॥ ६३३ ॥ व्याख्या - अस्थि अहिट्ठि नाम गामो, तस्थ य संखो नाम मच्छिओ, तस्स य लंबोयरनाम महिला, सो य मच्छगहणत्थं गलं गहाय तलाए गओ, अग्गभाए सदा तेण सो तत्थ पखित्तो, तत्थ य एगो मच्छो वसई, सो य मंसगंघेण तत्थागओ, नायं जहा अम्ह गहणत्थं केणइ मच्छिएण समंसो गलो पख्कित्तो, तो गलस्स चाउद्दिसिं सणियं सणियं भमिओ सबमंसं खाइओ, मच्छियस्स वाहणत्थं पुच्छेण गलोविओ, तओ विद्धो मच्छोत्ति चिंतिय छडत्ति गलो मच्छिएण कडिओ, दिट्ठो य मंसमच्छर हिओ, तो विलख्कीभूओ, एवं तिन्नि वाराउ, तओ अईव विलरूकी भूओ - अहो ! केणइ घुत्तमच्छेण मे गलग्गमंसं खद्धं अहं च वाहिओ, तो कहई सो गहियवोत्ति, जाव थिरदिट्ठीसरीरो
२६
For Private & Personal Use Only
परि० ९ वीराचार्य
क्रतटीका
या अन्त्य -
भागः ।
www.jainelibrary.org