Pind Niryukti

SR No.: 600106
Original Sutra Author: N/A
Author: Manekyashekharsuri, Kanchanvijay
Publisher: Devchand Lalbhai Pustakoddhar Fund
Publication Year: 1968
Total Pages: 396
Language: Sanskrit
Classification: Manuscript & agam_pindniryukti
File Size: 17 MB

Page 332

| परि०९ वीराचार्यकृतटीकाया आद्यभागः।
क्षमा
इतरस्मिस्तु प्रमूतेन कालेन विनस्यन्ति, एवं पवनस्य सम्भवे स्तोकेनेत्यादि भावनीयमिति, त्रयोऽप्यादेशा अनादेशत्वेन परिहार्या रलीया-IV इति गाथार्थः ॥ २०॥ तन्दुलधावनस्य मिश्रतायामभिप्रेतादेशं प्रसङ्गतस्तस्यैवाचित्ततायां स्वरूपं चाहवर्युपेता जाव न बहुप्पसन्नं०॥ २१ ॥ व्याख्या-यावदिति पूर्ववत् , न-नैव बहुप्रसन्नमतिस्वच्छीभूतं, तावदिति पूर्ववत् , मिश्र श्री.
पूर्वोकं, तन्दुलोदकमिति प्रक्रमः, भवतीत्यत्रापि योगः, एषोऽयं अत्र धावनविचारे आदेशो-मतं भवति-जायते, प्रमाणमङ्गीकर्तव्यः, पिण्ड
अथ बहुप्रसन्नस्य तस्य का वात्यत आह-अचित्तं पूर्वोक्तं, बहुप्रसन्नं स्वतिस्वच्छीभूतं धावनं पुनः ज्ञातव्यं-बोद्धव्यं, एतच्चाचेतनं नियुक्तिः।
वक्ष्यमाणे अचेतनाधिकारे दृश्यमिति गाथार्थः ॥ २२ ।। उक्तो मिश्रोऽप्कायोऽथ तमेवाचित्तमाह
सीउण्हखारखित्ते० ॥ २२ ॥ व्याख्या-अस्याः पृथ्वीकायाधिकारोक्तेवाप्कायामिलापेन व्याख्या, किस्वयं द्रव्यतः क्षेत्रतः ॥१४६॥ कालतो भावतश्च परिणतः स्यात् , तत्र तिलादिद्रव्यव्यास्या द्रव्यतः, क्षारक्षेत्रसक्तकूपादेः सक्तो मधुरक्षेत्रसक्तकूपादेः सक्तस्य मीलनेन
क्षेत्रतः, स्वायुःक्षयेण कालतः परिणतः, स्वं च नातिशयज्ञानीति न सम्यग् जानात्यादेशेन तु जानाति, यदुत दधितैलादिसक्तेषु घटादिषु क्षिप्तस्य शुद्धजलादेरुपरि दध्यादियवसक्तुतरिका जायते, सा यदि स्थूग तदैकया यदि मध्यमभावा तदा द्वाभ्यां, यदाऽतितन्वी तदा तिसृभिः पौरुषीभिस्तत्परिणमतिः, एवमेव तच्छुद्धजलादिकमपि तेषां मध्ये क्षिप्तमतिस्निग्धादिविभागेनैकया द्वाभ्यां तिसृभिश्च पौरुषीभिः क्रमशः परिणमति, भावपरिणतस्त्वस्या एव गाथायाः पृथ्वीकायाधिकारोक्ताऽनुसारतो ज्ञेया, तथा स्वकायशस्त्रं परकायशस्त्रं च स्यात् , तत्र क्षारादिरप्कायो मधुरादेः स्वकायशवं, पृथ्वीकायादिस्तु सर्वस्यापि तस्य परकायशस्त्रमिति गाथार्थः ॥ २२ ॥ अनन्तरोक्तगाथायाः पर्यन्ते प्रयोजनं तेनेदं भवतीत्युक्तमथ तदेव प्रयोजनमाह
॥१४६॥
Jain Education Internationa
For Private & Personel Use Only