________________
2
श्रीजीवा- न शेषेभ्य इति भावः । स्थितिर्जघन्यतो दश वर्षसहस्राणि उत्कर्षतस्त्रयस्त्रिंशत्सागरोपमाणि । समुद्घातमधिकृत्य मरणचिन्ता प्राग्वत् । १ प्रतिपत्ती जीवाभि० उद्वर्त्तनाचिन्ता यथा व्युत्क्रान्तिपदे प्रज्ञापनायां कृता तथा वक्तव्या, अनन्तरमुद्धृत्य सङ्क्षिपञ्चेन्द्रियतिर्यमनुष्येष्वसङ्ख्यातवर्षायुष्क- पञ्चेन्द्रियमलयगि-
1 वर्जितेष्वागच्छन्तीति भावः, अत एव गत्यागतिद्वारे व्यागतिका द्विगतिका:, 'परीत्ताः' प्रत्येकशरीरिणोऽसङ्ख्येयाः प्रज्ञप्ताः, हे श्रमण ! है | तिर्यग्भेदाः रीयावृत्तिः । आयुष्मन् !, उपसंहारमाह-'सेत्तं नेरइया' । उक्ता नैरयिकाः, सम्प्रति तिर्यपञ्चेन्द्रियानाह
सू० ३३ से किं तं पंचेंदियतिरिक्खजोणिया?, २ विहा पण्णत्ता, तंजहा-समुच्छिमपंचेंदियतिरिक्खजोणिया य गब्भवकतियपंचिंदियतिरिक्खजोणिया य ॥ (सू०३३)
अथ के ते पञ्चेन्द्रियतिर्यग्योनिका: ?, सूरिराह-पञ्चेन्द्रियतिर्यग्योनिका द्विविधाः प्रज्ञप्ताः, तद्यथा-संमूछिमपञ्चेन्द्रियतिर्यग्योदानिका गर्भव्युत्क्रान्तिकपश्चेन्द्रियतिर्यग्योनिकाच, तत्र संमूर्च्छनं संमूर्यो-गर्भोपपातव्यतिरेकेणैव य: प्राणिनामुत्पादस्तेन निर्वृत्ताः सं
मूच्छिमाः, 'भावादिम' इति इमप्रत्ययः, ते च ते पञ्चेन्द्रियतिर्यग्योनिकाच संमूच्छिमपञ्चेन्द्रियतिर्यग्योनिकाः, गर्भे व्युत्क्रान्ति:-उत्पत्तियेषां यदिवा गर्भादू-गर्भवशाद् व्युत्क्रान्तिः-निष्क्रमणं येषां ते गर्भव्युत्क्रान्तिकाः, ते च ते पञ्चेन्द्रियतिर्यग्योनिकाश्चेति विशेषणसमासः, चशब्दौ स्वगतानेकभेदसूचकौ ॥
से किं तं संमुच्छिमपंचेंदियतिरिक्खजोणिया?.२तिविहा पण्णत्ता, तंजहा-जलयरा थलयरा भा॥३५॥ खहयरा ॥ (सू० ३४)। से किं तं जलयरा ?, २ पंचविधा पण्णत्ता, तंजहा-मच्छगा कच्छभा मगरा गाहा सुसुमारा । से किं तं मच्छा ?, एवं जहा पण्णवणाए जाव जे यावण्णे तहप्पगारा,
ACADGAOCTOURCESCAR
Jain Education in
For Private Personel Use Only
Alainelibrary.org