________________
जी० ५९
Jain Education Inta
इट्टे समट्ठे, वारुणस्स णं समुदस्स उदए एतो इतरे जाव उदए । से एएणद्वेणं एवं बुच्चति०, तत्थ णं वारुणिवारुणता देवा महिहीया० जाव परिवसंति, से एएणद्वेणं जाव णिच्चे, सव्वं जोइस संखिजे केण नायव्वं वारुणवरे णं दीवे कह चंदा पभासिंसुवा ३१ ॥ ( सू० १८० )
'पुखरवरण' मित्यादि, पुष्करवरं णमिति वाक्यालङ्कारे द्वीपं पुष्करोदो नाम समुद्रो वृत्तो वलयाकार संस्थानसंस्थितः समन्तात्संपरिक्षिप्य तिष्ठति ॥ ' पुक्खरोदे गं भंते! समुद्दे किं समचक्कवालसंठिए' इत्यादि प्राग्वत् ॥ सम्प्रति विष्कम्भादिप्रतिपादनार्थमाह --' पुक्खरोदे ण' मित्यादि, पुष्करोदो भदन्त ! समुद्रः कियञ्चक्रवालविष्कम्भेन कियत्परिक्षेपेण प्रज्ञप्तः ?, भगवानाह - गौतम ! सयानि योजनशतसहस्राणि चक्रवालविष्कम्भेन सङ्ख्येयानि योजनशतसहस्राणि परिक्षेपेण प्रज्ञमः । 'से ण' मित्यादि, स पुष्करोदः समुद्र एकया पद्मवरवेदिकया सामर्थ्यादृष्प्रयोजनोच्छ्रयजगत्युपरिभाविन्या एकेन वनखण्डेन सर्वतः समन्तात्संपरिक्षिप्तः ॥ ' पुक्खरोदस्स णं भंते!" इत्यादि, पुष्करोदस्य भदन्त ! समुद्रस्य कति द्वाराणि प्रज्ञतानि ?, भगवानाह - गौतम ! चत्वारि द्वाराणि प्रज्ञतानि, तद्यथा-विजयं वैजयन्तं जयन्तमपराजितं क भदन्त ! करोदसमुद्रस्य विजयं नाम द्वारं प्रज्ञप्तम् ?, भगवानाह - गौतम ! पुष्करो दसमुद्रस्य पूर्वार्द्धपर्यन्तेऽरुणवरद्वीपपूर्वास्व पश्चिमदिशि, अन्न पुष्करोदसमुद्रस्य विजयं नाम द्वारं प्रज्ञप्तं तच्च जम्बूद्वीपविजयद्वारव्यं, नवरं राजधानी अन्यस्मिन पुष्करोदे समुद्रे || 'कहि ण'मियादि के भदन्त पुष्करोदसमुद्रस्य वैजयन्तं नाम द्वारं प्रज्ञप्तम् ?, | भगवानाह - गौतम ! पुण्करोदसमुद्रस्य दक्षिणपर्यन्तेऽगवरीषदक्षिणास्योत्तरतोऽत्र पुष्करोदसमुद्रस्य वैजयन्तं नाम द्वारं प्रज्ञतम् ।। के भदन्त ! पुष्करोदसमुद्रस्य जयन्तं नाम द्वारं प्रज्ञयम् ?, भगवानाह - गौतम ! पुष्करोदसमुद्रस्य पश्चिमपर्यन्तेऽरुणवरद्वीपपश्चिमार्द्धय
For Private & Personal Use Only
w.jainelibrary.org