________________
३, उक्तञ्च-"छायाला छच्च सया बाण उय सहस्स लक्ख वावीसं । कोसा य तिन्नि दारंतरं तु कालोयहिस्स भवे ॥१॥" 'कालोयस्स णं भंते ! समुदस्स पएसा' इत्यादि सूत्रचतुष्टयं पूर्ववद्भावनीयम् ॥ नामान्वर्थमभिधित्सुराह-'से केणढेण'मित्यादि, अथ के
नार्थेन भदन्त ! एवमुच्यते कालोदः समुद्रः कालोदः समुद्रः? इति, भगवानाह-गौतम ! कालोदस्य समुद्रस्योदकं 'आसलम्' आलिखाद्यम् उदकरसत्वात् मांसलं गुरुधर्मकत्वात् पेशलं आस्वादमनोज्ञत्वात् 'कालं' कृष्णम् , एतदेवोपमया प्रतिपादयति-माषरा
शिवर्णाभं, उक्तञ्च-"पगईए उद्गरसं कालोए उद्ग मासरासिनिभं” इति, तत: कालमुदकं यस्यासौ कालोदः, तथा कालमहाकालौ च तत्र द्वौ देवी पूर्वार्द्धपश्चिमार्दाधिपती महद्धिको यावत्पल्योपमस्थितिको परिवसतः, तत्र कालयोरुदकं यस्मिन् स कालोदः, तथा चाह-'से एएणद्वेण मित्यादि सूत्रं पाठसिद्धं । एवंरूपं च चन्द्रादीनां परिमाणमन्यत्राप्युक्तम्-"बायालीसं चंदा बायालीसं च |विणयरा दित्ता । कालोयहि म्मि एए चरंति संबद्धलेसागा ॥१॥ नक्खत्ताण सहस्सा सयं च बावत्तरं मुणेयव्वं । छच्च सया छन्न उया गहाण तिन्नेव य सहस्सा ।। २ ।। अट्ठावीसं कालोयहिम्मि बारस य सयसहस्साई । नव य सया पन्नासा तारागणकोडी. कोडीणं ॥ ३॥” सम्प्रति पुष्करबरद्वीपवक्तव्यतामाह
कालोयं णं समुदं पुखरवरे णामं दीवे व वलयागारसंठाणसंठिते सव्वतो समंता संपरिक तहेव जाव समचक्कवालसंठाणसंठिते नो विसमचक्कवालसंठाणसंठिए । पुक्खरवरे णं भंते ! दीवे
१ अत्र यद्यपि सूत्रादर्शषु गाथात्रिक दृश्यते इदमैव, परं वृत्तिकारावाप्तादशैषु न संभाव्यते सूत्ररूपतया सत्ताऽस्य परिमाणस्येत्युदितं 'अन्यत्राप्युक्त मिति,
अग्रेऽप्यनेकत्रैवं. जी०५६ |
Jain Education in
For Private Personel Use Only
Gondininelibrary.org