________________
म.
अध्यात्म
परीक्षावृ.
00000000000000000000
प्रमाणमित्युपचर्यते नतु व्यवहारनयस्तथा तत्रोक्तोपचारकारणाभावात् ॥ ६६ ॥ यत्तु निरुपचरितविषयस्वरूपं निश्चयस्य बलवत्त्वमुपचरितविषयत्वरूपं च व्यवहारस्य दुर्बलत्वमिति परेषां मतं तदापातरमणीयमित्युपदिदर्शयिषुराहजमणुवयारोवि बलं कस्सइ णेगंतियं हवे तंपि । एगस्स मुक्खभावे णियमा अवरोवयारोत्ति ॥६७॥
यदनुपचारोऽपि बलं कस्यचिन्नैकान्तिकं भवेत्तदपि । एकस्य मुख्यभावे नियमादपरोपचार इति ।। ६७ ॥ __यैः खल्वनुपचरितविषयत्वरूपं निश्चयनयस्य बलमावेद्यते तैर्व्यवहारनयस्यापि तत्स्वीकर्तव्यमेव, निश्चयमुख्यतायां व्यवहारोपचारवयवहारमुख्यतायां निश्चयोपचारस्यापि संभवान्नहि निक्षेपचतुष्टयनियतानां शब्दानामेकतरपक्षपातो विवक्षा विना संभवी, सकलनयसंमतो भाव एवानुपचरितार्थ इति चेत्तत्किं द्रव्यार्थिकस्य सकलनिक्षेपसङ्घाहिणः प्रमाणत्वमेव प्रतिपत्तुमीहसे, अथ नामादित्रयं द्रव्यार्थिकस्य मुख्योऽर्थो भावस्तु गौण एवात एव “भावं चिय सद्दणया सेसा इच्छंति सबणिक्खेवे। णामाइतियं दबट्ठियस्स भावो य पज्जवणयस्सत्ति ।” भगवद्भाष्यकारवचोविरोधपरिहारः सामान्यविशेषभावेनेति चेत्तर्हिभावोप्युपचरितः प्राप्त इत्यायुष्मतः प्रतिज्ञायाः का गतिरेतेन निश्चयबोध्यमेवार्थ लोकविदितप्रकारेण बोधयितुं व्यवहारव्यापारोऽनार्यबोधनायाना भाषाप्रयोक्तश्रोत्रियप्राय इति वचो विचार्यमेव द्रष्टव्यं, प्रतिस्वं तयोभिन्नव्यापारोपदर्शनान्नामादीनां चतुर्णा पृथक्कार्यकारित्वं तस्य तत्र २ प्रपञ्चितत्वात् व्यवहारनिश्चयप्रतिपाद्यभेदाभेदादिधर्माणां सर्वत्र तुल्यत्वादेकतरानादरे उभयानादरप्रसङ्गाद् युक्तेस्तुल्यत्वाच्चेति दिग् । स्यादेतत् ऋजुसूत्रशब्दनयाश्च शुद्धा इतरे त्वशुद्धा इति नियमः कथं मुख्यामुख्यार्थकत्वं विनेति ?
30000000000000000000000
न्यविशारेण
व्यापारात सर्वत्र
॥३६॥
Jain Education
a
l
For Private & Personel Use Only
jainelibrary.org
