________________
अध्यात्म०
॥ ५३ ॥
13036
एइ अत्थेगइअं णो वेएइ तत्थ णं जं तं पदेसकम्मं तं णियमा वेएइत्ति” भाष्यकारोऽप्यभ्यधात्। " सबं च, एसतया भुज्जइ कम्ममणुभागओ भइअं तेणावस्साणुभवे के कयणासादओ तस्सत्ति ।” यत्पुनरुक्तं 'कालसंबन्धरूपायाः स्थितेरपवर्त्तनमयुकमिति' तदसत् कश्चिद्धोगो वर्षशतेन कश्चिश्च वर्षसहस्रेणेत्यत्र तथाविधस्थितिबन्धाध्यवसायप्रसूतस्थितिविशेष|स्यैव नियामकत्वात् स्थितिकर्मणोऽतिरिक्तत्वादेतेन दीर्घस्थितिकस्य प्रायश्चित्तादिव्यतिरेकप्रयुक्ताग्रिमकालिक संबन्धशालिनो ह्रस्वीकरणं तद्धंसजननप्रायश्चित्ताद्याचरणमप्रसिद्धमिति अपास्तम् । दीर्घस्थितेरन्तराच्छेदस्यैव इस्वीकरणपदार्थत्वात् । अपवर्त्तनीयायाः स्थितेर्दीर्घत्व एव किं प्रमाणम् इति चेत्तथाविधाध्यवसायप्रसूतत्वमिति गृहाणाथ कर्महेतुना कर्मैव जननीयं विपाककालस्य फलहेतुता तु तत्क्षणविशिष्टकार्यत्वावच्छिन्नं तत्क्षणत्वेनैवेति चेन्नैवं सति जन्यतदात्म| समवेतत्वावच्छिन्नं प्रति तदात्मत्वेन हेतुतया प्रागभावस्य विशिष्यहेतुतया वा दैशिकातिप्रसङ्गभङ्गे कर्मण एवोच्छेद प्रसङ्गात् स्यादेतद्दृढस्य वस्तुनो दीर्घा स्थितिरदृढस्य त्वल्पीयसीति दादा एव दीर्घाल्पस्थितिहेतू इति चेत्सत्यं तथापि दादार्च्चयोरेव हेतुविशेषाधीनत्वाद्, दादा स्थितिविशेषरूपे एवेत्यन्ये, कर्मस्थितिविशेषे को हेतुरिति चेत् कषायविशेष एवेत्यवेहि " ठिइअणुभागं कसायओ कुणइति" वचनान्ननु तथापि दीर्घकमस्थितेः प्रायश्चित्तादिनाश एव किमपरमपवर्त्तनमिति चेदखण्डाया रज्जोरिवाखण्डायाः कर्मस्थितेर्हेतुविशेषेण खण्डसात् संपादनमेवापवर्त्तनमिदमेव चान्तरङ्गोच्छेदपदेन प्रत्यपादयमिति किमिति नावबुद्ध्यसे ! पर्यायविपरिणामस्तु पर्यायिण एवं विपरिणामादिति किम- सङ्गतम् । अथ खण्डरज्जुः पूर्वावयवविभागादन्यावयवसंयोगविशेषेणोपपद्यतां खण्डस्थितिस्तु कथमितिचेद्बहुकालभोग्य
Jain Education Conal
For Private & Personal Use Only
परीक्षा वृ०
॥ ५३ ॥
w.jainelibrary.org