Page Text
________________
“ સામાયિક ચાગ અને તેથી થતા આત્મવિકાસ છે
“સામાયિક ચાગ અને તેથી થતા આત્મવિકાસ. ”
(૨)
વ્યાખ્યાતા-પડિંત ફત્તેહુચંદ કપૂરચંદ લાલન, [આ વિષયપર મુંબઇમાં શ્રી મુંબઇ માંગરાળ જૈન સભાના આશ્રષ નીચે તા. ૨૩-૧-૨૭ નેતિ આપેલ વ્યાખ્યાન આ પત્રના ગત માસના અંકમાં પ્રસિદ્ધ થઇ ગયેલ છે, તે વ્યાખ્યાન અધુરૂં રહેતાં ૩૦-૧-૨૭ મે દિને તેજ સ્થળે રા, મેાહનલાલ દલીચંદ દેશાઇનાજ પ્રમુખપણા નીચે પંડિત લાલને આપ્યું હતું. તે અત્ર પ્રકાશ પામે છે. તંત્રી જૈતયુગ]
પ્રારંભે પ્રમુખે જણાવ્યુ' કે 'ડિત લાલને સામાયિક ક્રિયામાં શી ક્લિસિદ્ધ છે? એનેા પ્રવેશક ભાગ
શ્રી હરિભદ્રસૂરિજીએ બતાવેલ પાંચ વાતસામાયિક ક્રિયામાં લાગુ પાડતાં શું જાણી શકાય તે ભાષણકર્તાએ ગયે વખતે બતાવ્યું હતું. વિચારશીલ મનુષ્યના સ્વભાવમાં એ નૈસર્ગિક છે કે તે પાતાને સ્વતંત્ર અને સુ ખની ટાચે પહોંચવાની ઝંખના સદૈવ કરતા હાય છે અને તે સ્થિતિ પામવાની જે ક્રિયા છે તે સામાવિક છે.
પ્રનિયાન—સાધ્ધ કે લક્ષ્યને નક્કી કરવું તેને પ્રણિધાન કહેવામાં આવે છે.
તે
પ્રવૃત્તિ—સાધ્ધ વસ્તુ નિર્ણિત કર્યાં પછી, વસ્તુ પ્રાપ્ત કરવા અર્થે જે ક્રિયા કરવામાં આવે તેને પ્રવૃત્તિ કહેવામાં આવે છે.
ગત રવિવારે બતાવ્યા હતા, પરંતુ તે વિષય અધૂરાને-ધર્માંતી ક્રિયાને દૃઢતાપૂર્વક વળગી રહેનારા છે. તેણે
રહેવાથી આજે તે પૂરા કરવા માટે તેમનું વ્યાખ્યાન રાખ્યું છે.
વિચારના અંતે એટલું નક્કી કરેલું હાય છે કે આ ક્રિયા બનાવવામાં આપણા પૂર્વ પુરૂષને યત્કિંચિત્ પણુ સ્વાર્થ કે કાંઇ આપણા પાસેથી મેળવવાના લેાલ નહતા, પણ માત્ર દુનિઆના સર્વ જીવા આ ક્રિયાથી એટલે કે સામાયિકક્રિયા વડે, શાશ્વત સુખ અને પરમાનંદ મેળવે એવા આશયથી આપણને તે આ સામાયિક ક્રિયા ભણવા-ગણવા અને આચરવા આજ્ઞા કરી ગયા છે. બાળજીવા કે જે સામાયિક સૂત્રેા માત્ર ગેાખી જાય છે, તે પહેલા વર્ગમાં છે.
વિનાય—સાધ્ય પ્રાપ્ત કરતાં જે મુશકેલીએ અંતરાય કે બાધા આવતી હાય તેને દૂર કરી લક્ષ્યને વળગી રહેવું તેને વિધ્વજય' કહેવામાં આવે છે.
સિદ્ધિ સામાયિકના સતત અભ્યાસથી મેળ વેલી આત્મશાંતિ, અને આત્માન્નતિ તેને સિદ્ધિ કહેવામાં આવે છે.
૫૫૭
વિનિમય—એટલે પેાતાને અનુભવસિદ્ધ થયેલ ઇષ્ટ એવી આત્મસિદ્ધિના સહુ માનવ બંધુ અનુભવ કરી પૂર્ણતા મેળવે એવા ઉચ્ચાશયથી કરાયેલે, ઉપ
દેશ કે એધ તેને વિનિમય કહેવામાં આવે છે, વગેરે બાબતે તેમણે ગત વખતે આપણતે જણાવી હતી. પ્રસન્નચંદ્ર રાજર્ષિ અને ખુલ્લા કુમારના જીવતમાંથી આપણે શું શીખવાનું છે ? તે પણ આજે તેએ બતાવશે તેા આનંદ આવશે. આપ સર્વ ખરાખર શ્રવણુ કરશેા, અને વર્તનમાં મુકશેા. વક્તા લાલને પોતાનું ભાષણ ચલાવ્યું,
ધર્મ તરફ રૂચિ રાખનારા આપણને એ પ્રકારના જીવા મળે છે. તેમાંને એક વ` શ્રદ્ધા પૂર્વક ધ
બીજા વમાં આવેલા સામયિકના ક્રિયાકાર માનવ ખાંધàા, સામાયિકની કાઇ પણ ક્રિયા કરતાં તેમાં હેતુ અને લાભ ા છે ? એ વિચારી સમજવા પ્રયત્ન કરે છે. અને તેથી અ શીખે છે. એવા ૨૦ ટકા લઈએ અને તે વર્ગ અર્થ સમજ્યા પછી, તે સૂત્ર કે મંત્રનું રહસ્ય સમજવા ઉત્કટ જિજ્ઞાસુ ખતે છે, અને તેથી શનૈઃ શનૈઃ આડે આવતે પડદે એટલે જ્ઞાનાંતરાય દૂર થતા જઇ, રહસ્ય સમજવા ભાગ્યશાળી નીવડે છે.
તમે સુશિક્ષિત અને કેળવાયેલ ભાઈ એ આ ખીજા વર્ગમાં આવવા ધારે। તે જલ્દીથી આવી શકા છે, કારણકે સામાયિકનાં શુદ્ધ સૂત્રા અને શુદ્ધ અર્થે જેમાં બતાવવામાં આવ્યા હૈાય એવી પાય પાથિએ હવે મળી શકે છે. અને તેથી સૂત્રેાચ્ચાર કરતાંની
| SR No. | 536270 |
| Book Title | Jain Yug 1926 Ank 11 12 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Mohanlal Dalichand Desai |
| Publisher | Jain Shwetambar Conference |
| Publication Year | 1926 |
| Total Pages | 86 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Jain Yug, & India |
| File Size | 9 MB |