________________
૨૨૪ .
શ્રી જૈન ધર્મ પ્રકાશ. શ્રી વિજયધર્મસૂરિનો અત્યંત ખેદકારક સ્વર્ગવાસ.
શ્રીમાન મુનિરાજશ્રી વૃદ્ધિચંદજી મહારાજના શિષ્ય શ્રીવિજયધર્મસૂરિએ ભાદ્રપદ શુદિ ૧૪ મંગળવારની સવારના ૬ કલાકે શિવપુરી નામના ગ્વાલિયર પાસેના વિશાળ ગામમાં લાંબા વખતની માંદગી ભેળવીને સ્વર્ગવાસ કર્યો છે. એમને અભાવ થવાથી જૈનવર્ગમાં એ ખબર ફેલાતાં સર્વત્ર અત્યંત દિલગીરી વિસ્તરી છે. જૈન સમુદાયમાં જ નહીં પણ સાહિત્યના ક્ષેત્રમાં પણ તેમની ન પૂરાય તેવી ખામી પડી છે. શ્રી વૃદ્ધિચંદજી મહારાજને શિષ્યવર્ગ જ બહેળે ભાગે બહુ નામાંકિત નીવડેલ છે. તેમાં આ મહારાજશ્રીએ તે શ્રીવિજયાનંદ સૂરીશ્વરે (આત્મારામજી મહારાજે) પાશ્ચાત્ય પ્રદેશમાં જૈનધર્મ સંબધી જ્ઞાન ફેલાવવા માટે વાવેલાં બીજને અત્યંત પલ્લવિત કરેલ છે. અત્યારે એ પ્રદેશમાં ઘણું યુરોપીયન વિદ્વાન જેનધર્મ સંબંધી ડીલેસેીિના જાણનારા તેમજ ઈચ્છક બન્યા છે અને તે પ્રદેશમાં અંગ્રેજી ભાષામાં પણ કેટલુંક જૈન તત્ત્વજ્ઞાન ફેલાવ્યું છે, એ સઘળે આ મહારાજશ્રીનેજ પ્રતાપ છે.
એ મહારાજશ્રી ગૃહસ્થપણામાં મહુવા શહેરના નિવાસી હતા. સંવત ૧૯૨૪ માં શામવછાના પ્રસિદ્ધ કુટુંબમાં એમને જન્મ થયે હતો. કાળધર્મ પામ્યા ત્યારે દીક્ષા પર્યાય ૩૫ વર્ષને ને વય ૫૫ વર્ષનું હતું. મહુવાથી ભાવનગર આવતાં શાંતમૂત્તિ શ્રીવૃદ્ધિચંદજી મહારાજને પ્રસંગ થયે; તેમના ઉપદેશથી તેમને વૈરાગ્ય પ્રાપ્ત થયો અને પિતાના કુટુંબની રજા મેળવીને સંવત ૧૯૪૩ના વૈશાખ વદિ ૫ મે ભાવનગરમાં જ એ ગુરૂમહારાજના હાથે તેઓએ ચારિત્ર ગ્રહણ કર્યું હતું. ચારિત્ર ગ્રહણ કર્યા પછી ગુરૂમહારાજની વૈયાવચ્ચમાં અહનિશ તત્પર રહ્યા હતા, કારણ કે ગુરૂશ્રીનું શરીર વધારે નરમ રહેતું હતું. એક દિવસ તેમના વૈયાવચ્ચાદિ ગુણથી પ્રસન્ન થઈને ગુરૂમહારાજે આશીષ આપી હતી કે-“જા બેટા ! અભ્યાસ કર, તું જૈનધર્મને મેટ નેતા થઈશ.” આ આશીષ અક્ષરશઃ ફળી છે.
ગુરૂમહારાજ સં. ૧૯૪૯ માં સ્વર્ગવાસી થયા બાદ એમણે વિહાર શરૂ કર્યો હતો અને અભ્યાસ પણ વધારવા માંડ્યો હતો. બનારસ જેવા જેનનું નામ પણ નહીં સહન કરનાર ક્ષેત્રમાં એમણે જ સં. ૧૯૫૮ માં શ્રી યશેવિજયજી જૈન પાઠશાળા સ્થાપી, એટલું જ નહીં પણ શેઠ વીરચંદભાઈ દીપચંદ તથા શેઠ ગોકળભાઈ મુળચંદની સહાયથી ખરીદાયેલી અંગ્રેજી કેઠીવાળા મકાનમાં જૈનધર્મની કેડી સ્થાપના કરી.
