________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૨૮૦
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ. આર્તધ્યાન-એટલે માઠું, ખાટું, યા નકામું અને ધ્યાન એટલે વિચારણું અથવા તો મનમાં આહટ્ટદેહટ્ટના પરિણામ થવાને અર્થાતુ નકામી વિચારણા એવો અર્થ નીચેનો ભાવ જોતાં બરાબર બંધબેસતી થઈ પડે તેમ છે, એ એક જાતની વ્યર્થ ચિંતા સ્વરૂપ છે. (૧) ઈષ્ટવિયોગ-સ્નેહી કે પ્રિયજન કિંવા પ્રીતિજનક પદાર્થથી અંતરાય
પડે. એથી દુઃખ પિદા થાય, વિલાપમાં મન પ્રવ
અને વિચારમાળાના મણકા શરૂ થાય. (૨)અનિષ્ટસંગ–પ્રથમ પ્રકારથી તદન ઉલટ પ્રકાર. જેની સંગત રૂચિકર
ન લાગતી હોય અને જે વસ્તુ નજર સામે ઉપસ્થિત થવાથી તિરસ્કાર ઉદ્ભવતું હોય એવાની પ્રાપ્તિ થાય તેથી
માત્ર કલેશ અને ચિંતા જ જન્મે. (૩) રોગચંતા–શરીરમાં રોગો પેદા થવાથી થતાં વિચારવમળ. (૪) અચશોચ–ભવિષ્યકાળ સંબંધી કરવામાં આવતા તર્કવિતર્કો અને
એથી ઉદ્ભવતું મનોમંથન. રિદ્રધ્યાન– કઠોર યાને માઠા પરિણામજનક તરંગોમાં મનનું ડેળાવું. (૧)હિંસાનુબંધી-જીવની ઘાત થતી દેખીને ખુશી થવાય યાતે એવા
હિંસાના કાર્યની યુદ્ધ આદિની અનુમોદના કરાય છે. (૨) મૃષાનુબંધી-જુઠું બોલીને રાજી થવાપણું અથવા તો કેવું ચાલાકી
ભર્યું કામ કર્યું કે એમાંના જુહાપણની કઈને ગંધ
સરખી પણ ન આવી એવા ખોટા અધ્યવસાય. (૩)રાનું બંધી-ચેરી કે ઠગાઈ કરીને રાજી થવા પામું.
(૪) પરિગ્રહરક્ષ- ધન ધાન્યાદિ નવ પ્રકારનો પરિગ્રહ વધાર્યો જો, એ ણાનુબંધી– સંબંધી વિચારણા પર નાચ્યા કરવું. વળી એના રક્ષણ
માટે પાપારંભના કાર્યો કરતાં પણ પાછું વાળી ન જેવું અને આરંભ સમારંભમાં તલ્લીન બની ઘણે એકત્ર કરી ગર્વ કરે. એ નિમિત્તની અસમૃદ્ધિ, પર હવાઈ કિલ્લા ચણાવવા તે.
For Private And Personal Use Only
