Prabuddha Jivan 2017 10 Matrubhasha Gandhiji ane Samprat Samay Visheshank

SR No.: 526111
Original Sutra Author: N/A
Author: Sejal Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 2017
Total Pages: 60
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 11 MB

Page 20

વાચકવર્ગના જીવનના પ્રતિબિંબો ઝીલે છે? ‘બિન ઉજળિયાત' સમાજના વિવિધ તબક્કાઓમાં સાહિત્યસર્જનના દીવા પેટવ્યા છે. વર્ગ અત્યારે ગુજરાતી બોલે છે, વાંચે છે, ગુજરાતીમાં વિચારે છે. તેમના સાહિત્ય મેળાવડાઓમાં બેસવાની પણ જગ્યા મળતી નથી. તેમના મન-મસ્તિષ્કને સ્પર્શે એવું સાહિત્ય આપણી પાસે છે? લોકસાહિત્યના “શાહિરા' પણ ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. અત્યારે જોસેફભાઈ મેકવાને જે રીતે સમાજના કુંઠિત, શાસિત, શોશિત મોબાઈલ-સ્માર્ટફોનને લઈને લોકો ઘેર ઘેર પુસ્તકવાંચન, સમાજના સંઘર્ષોને વાચા આપી તેવી જ રીતે નવસાક્ષર સમાજના કવિતાપ્રસ્તુતિ, વાર્તા ઈત્યાદિની વિડિયો બનાવી facebook, વાચકો-યુવાન-યુવતીઓ, વિદ્યાર્થીઓ, પ્રૌઢ વર્ગને સ્પર્શે એવા twitter, blog, whatsapp પણ આખી દુનિયામાં મોકલી આપે લખાણો આપણા સાહિત્યકારો, કવિઓ, લેખકો, પત્રકારો, છે. સંશોધકો પણ સંગ્રહાલયોમાં જઈને વિશિષ્ટ દસ્તાવેજ, લખાણ પ્રબુદ્ધ વક્તાઓ રજૂ કરે છે કે એમના સુધી પહોંચવા માગે છે. ઈત્યાદિના ફોટા પાડી આજના વાચકો સુધી પહોંચાડે છે. વલસાડના ગુજરાતી ભાષાના ઠેકેદારોને ફક્ત “ખાસ'માંજ બંધાઈને રહેવું શ્રીમતી બકુલાબેન ઘાસવાલા સમાજ સંસ્કૃતિ, રીતિ-રિવાજો , છે કે પછી ‘આ’ સુધી પણ પહોંચવું છે? ગુજરાતી ભાષાની સર્જનાત્મક કૃતિઓ શોધી શોધીને ફોટારૂપે પીરસે છે, સાથે સાથે ઈજારાશાહી મુઠીભર વિશેષજ્ઞોના હાથમાં સિમિત ન રહેતા, તેમની દૃષ્ટિએ અર્થઘટન, પૃથ્થકરણ કરી ફેસબુકના તેમના પાના ગુજરાતી ભાષાના બહુવિધ આવિર્ભાવોને આપણે સ્વીકારતા પર રોજ નવી નવી વાતો પીરસે છે કે આજે સેંકડો ભાઈ-બહેનો થઈશું તો ગુજરાતી ભાષાનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ છે.
ઉઠતાની સાથે બકુલાબેનના ફેસબુકનું પાનું ખોલી વાંચવા બેસી આજે મોટા મોટા પ્રકાશકો - Sage Publications હોય કે જાય છે. રોજ જિજ્ઞાસા પણ રહે છે કે કાલે બકુલાબેન કઈ નવી Penguine પણ પ્રાદેશિક ભાષાઓનું મહત્ત્વ સમજતા થયા છે. વાત ગુજરાતીમાં પીરસશે? તેવી જ રીતે સુરતના ડૉ. શરીફાબેન સમાજશાસ્ત્ર, ન્યાયશાસ્ત્ર, સાહિત્ય સર્જન, નિબંધ, ગંભીર વીજળીવાળા પણ તેમાં ફેસબુકના પાના થકી ઉત્સાહવર્ધક લખાણો, આત્મચારિત્ર, જીવન ચરિત્રોના ગુજરાતી અનુવાદ કરી લખાણો, સાહિત્યિક પ્રવૃત્તિના અહેવાલો, વાર્તાના ગુજરાતી લોકો સમક્ષ મૂકે છે. પ્રતિષ્ઠિત વિતરકો - Landmark, Cross- અનુવાદો પીરસી વાચકોને પણ પોતપોતાના સ્થળે આવી પ્રવૃત્તિ word થી માંડી Amazon-digital Platform, e-commerce કરવાની પ્રેરણા આપે છે. પણ ગુજરાતી સાહિત્યનું વિતરણ કરવા તૈયાર છે. જેઓએ ગુજરાતના અનહદ વ્યાપારીકરણે ગળાકાપ હરિફાઈની ગુજરાતી ભાષા તરછોડી અંગ્રેજી અપનાવી છે. એમની પાછળ સંસ્કૃતિને વ્યાપ આપ્યો છે. જેથી આપણે ગુજરાતી રડવા કરતા, લાખોની સંખ્યામાં જે નવા વાચકો ઉભા થઈ રહ્યા ભાષાપ્રેમીઓમાં પણ સ્પર્ધા, એકબીજા સાથે હું સાતુસી, છે એમનું સ્વાગત કરવાની તૈયારી આપણે કરવાની છે. ચડિયાતાપણ વધારે પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. ભારતની
ગુજરાતી લીપીના ૮૦૦ વર્ષના ઈતિહાસમાં જે ગતિ પહેલા અન્ય ભાષાઓમાં જે પ્રકારના સહિયારા પ્રયાસો, લેખકમંચ, હતી એના કરતા ૧૦૦ ગણી વધારે ગતિ સાથે આપણે આજના કાવ્યસંચ, કવિ સંમેલન, સાહિત્ય સંમેલન થકી જે-તે ભાષા માટે સંચારમાધ્યમો થકી ગુજરાતી ભાષાને નવા વાચકો સુધી લઈ જઈ ખાસ વાતાવરણ ઉભુ કરવામાં સફળતા મળે છે તે આપણે શકીએ એમ છીએ, પણ એ માટે આપણે આપણું સંકીર્ણ જીવન ગુજરાતમાં નથી જોઈ શકતા. બંગાળી, મરાઠી, હિંદી, કનડા, ત્યજવું પડશે, પોતાના વર્તુળોની બહાર બીજા વિચારવર્તુળો સુધી તામિલ, મલયાલમ, કોંકણી ભાષાના મેળાવડાઓના મારા પહોંચવાની તૈયારી રાખવી પડશે, ૫-૧૫ની અંદર જ સંવાદ અનુભવો ઘણા પ્રેરણાદાયક રહ્યા છે. ગુજરાતી બૌધિક્કોમાં પણ સાધીને ખુશ થવાની જગ્યાએ અજાણ્યાઓ સાથે સંવાદ સાધવાની સહિયારા પ્રયાસની ભાવના જાગે તો ગુજરાતી ભાષાને ખૂબ લાભ તેયારીઓ રાખવી પડશે. e-learning, audio lectures, e- થાય. સાથે સાથે ભાષાની આભડછેટ - “ચડિયાતી’ અને ‘ઉતરતી’ pathshala, Moocs, ODL જેવા માધ્યમોમાં જેમ બીજા મુખ્ય ગુજરાતી “માન્ય’ અને ‘અમાન્ય' ગુજરાતી દૂર થાય તો આપણને પ્રવાહના અભ્યાસો વળી રહ્યા છે તેમ ગુજરાતી ભાષાઓ પણ પારસી ગુજરાતી, ખોરી ગુજરાતી, ગુજરાતની વિવિધ જ્ઞાતિ, આ નવા માધ્યમો ઉપયોગ કરવાની તત્પરતા બતાવવી પડશે. ભાષા સમુદાય દ્વારા બોલાતી ગુજરાતી ભાષાનો પણ લહાવો લેવા મળે અને માનવસંબંધ એકબીજા સાથે તાણાવાણાથી ગુંથાયેલા છે. અને “વિવિધતામાં ગુજરાતી ભાષાની એકતા'નો ભાવ જાગે. માટે નવશિક્ષિત ગુજરાતીઓ સાથે શિબિર, મેળાવડા, પ્રવચન, યુવાનપેઢી તંત્રજ્ઞાનમય છે તો આપણે માહિતી તંત્રજ્ઞાનનો કથાકથન, ઉત્સવ, પ્રદર્શન, ફિલ્મો દ્વારા માનવસંબંધ બાંધી અસરકારક ઉપયોગ કરી ગુજરાતી ભાષા-લિપી, બોલીને ગુજરાતી ભાષાની સમૃદ્ધિનો વારસો આગળ ધપાવી શકાય. પહોંચાડીએ. ચાલો, આજથી જ ગુજરાતી ભાષાની ઉજ્જવળ મહારાષ્ટ્રમાં ‘ગ્રંથાલી’ નામની ચળવળે છેલ્લા ૪૦ વર્ષમાં ગામે આવતીકાલની તૈયારીમાં લાગી જઈએ.
DID ગામે પુસ્તકમેળા સાથે સાથે લેખકોના જાહેર ભાષણો, વાતચીત,
૩૧૦-પ્રભુ દર્શન, સ્વાતંત્ર્ય સૈનિક નગર, ગપ્પા-ગોખાનું આયોજન કરી ન પહોંચેલા લોકો સુધી પહોંચી’
આંબોલી, અંધેરી (પશ્ચિમ), મુંબઈ - ૪૦૦ ૦૫૮. | પબદ્ધ જીવનઃ માતૃભાષા, ગાંધીજી અને સાંપ્રત સમય વિશેષાંક ઓક્ટોબર - ૨૦૧૭)