________________
४० પ્રબુદ્ધ જીવન
જુલાઈ ૨૦૧૭ આપણી ભવિષ્યની પેઢી સુધી આપણો શુદ્ધ અસ્ત્રશાસ્ત્ર, લોકવિદ્યાઓ... એમ ધર્મ, માટે એનો શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં સમુચિત અને સાત્વિક જ્ઞાનવારસો જળવાઈ રહે એ અર્થ, કામ અને મોક્ષ એ ચારે પુરુષાર્થો વિનિયોગ...આ બધું માનવજાતને ફરી ક્યારે માટે યત્કિંચિત પ્રયાસો કરતા રહેવા. વિશેની સર્વાગ સંપૂર્ણ જાણકારી આપીને, જોવા મળશે? લ્યો, ત્યારે હવે અટકું...
મારી નજર સામે ભારતીય વિદ્યાઓને એક સુસંસ્કૃત સમાજના ઘડતરમાં તે છાત્રનું મેં મારા જીવનમાં કરેલી ભૂલોનું પ્રસરાવનારી-દિદિગંતો સુધી-દુનિયાના યોગદાન કેવું અને કેટલું હશે તેની પુનરાવર્તન મારી ભવિષ્યની પેઢીઓમાં ન ખૂણે ખૂણાઓ અજવાળતી વિદ્યાવારિધિ અગમચેતી દાખવીને જે તે છાત્ર જીવતરના થાય એવી આ છેલ્લી ક્ષણે કરેલી પરમાત્માને પંડિતો-આચાર્યો-ગુરુજનો-શિક્ષકો- અંતિમ શ્વાસ લગી સાચો વિદ્યાર્થી બની પ્રાર્થના જરૂર સ્વીકારશે એવી પૂર્ણ શ્રદ્ધા હું કેળવણીકારોની એક બહુ મોટી જમાત આ રહે એવી કેળવણી અપાતી.
ધરાવું છું જ. સૃષ્ટિ ઉપરથી વિલીન થઈ ગઈ છે, અને આજે ત્રણ પ્રકારના શિક્ષણ જોવા મળે
નિરંજન રાજ્યગુરુના એના સ્થાને વેંતિયા-વામણા-નરપશુઓ છે. (૧) સહજ શિક્ષણ કે અનૌપચારિક
વંદન...જય જગત.. આજે વિદ્યાવાચસ્પતિ, કુલપતિ, કુલગુરુના શિક્ષણ: જે બાળકને એની માતા, કુટુંબ, આનંદાશ્રમ, ઘોઘાવદર, તા. ગોંડલ, જિ. રાજકોટ આસને બિરાજમાન થઈ ચૂક્યા છે. એનું લક્ષ્ય સમાજ, આજુબાજુનું વાતાવરણ અને મોબાઈલ : ૦૯૮૨૪૩૭૧૯૦૪. એક જ—એક માત્ર છે કે “ભવિષ્યની પેઢીઓ પ્રચાર-પ્રસારના માધ્યમો દ્વારા જાયે Email : santnirvan
[email protected] પાસે પોતાના કોઈ જ મૌલિક ચિંતન- અજાયે મળતું રહે છે. (૨) ઔપચારિક કે
યુવક સંઘને સંશોધન-જ્ઞાન-વિજ્ઞાન-વિદ્યા ન હોવા શાલેય શિક્ષણ: જેમાં ચોકક્કસ પદ્ધતિએ જોઈએ, આજનો વિદ્યાર્થી હંમેશને માટે નિયત અભ્યાસક્રમ દ્વારા છાત્રને વાંચન, | મળલ અનુદાનની યાદી સ્પર્ધામાં આવવા સતત તાણમાં જ રહેવો લેખન, ગણન અને વિવિધ વિષયોની સંઘ આજીવન સભ્ય બન્યા જોઈએ. ભારતીય સંસ્કૃતિની ભવ્ય, ઉદ્દાત્ત, જાણકારી અપાય છે. (૩) બિન ઔપચારિક રૂપિયા
નામ ઉજ્જવળ ધારાના કોઈ જ અંશોથી તેનો કે નિરંતન બિન શાલેય શિક્ષણ, જેમાં કોઈ ૫૦૦૦ પ્રેમજી મેઘજી રાંભિયા પરિચય ન થવા પામે.” ત્યારે મને જરૂર લાગે ચોક્કસ એક જ ક્ષેત્રને લગતું વ્યવહારિક ૫૦૦૦ છે કે કોઈ કેળવણીકારનું હૈયું હચમચી જાય જ્ઞાન અપાય છે, કે કોશલ્યોની તાલીમ પ્રબુદ્ધ જીવન નિધિ ફંડ અને એની સંવેદનામાંથી નીપજી આવે સાચી અપાય છે. પરંતુ આજના આ ત્રણે રૂપિયા નામ નિષ્ઠાપૂર્વકની કર્મશીલતા.
શિક્ષણમાંથી પસાર થયેલા અત્યંત તેજસ્વી ૩૭૫૦ મહેન્દ્ર કે. શાહ શિક્ષણ શબ્દ શીખું શીખવું પરથી ઉતરી છાત્રમાં પણ આપણને સર્વાગ સંપૂર્ણ ૭૫૦૦ સમિર કાન્તિલાલ મહેતા, આવ્યો છે. પ્રાચીન સમયમાં તો વેદોના વિદ્યાવાન મનુષ્યના તમામ લક્ષણોથી યુક્ત –
_ હસ્તે: જાગૃતિબેન મહેતા ઉચ્ચાર માટે શક્તિશાળી બનાવે તે જ સાચું એવા પુરુષના દર્શન નથી થતા. કારણ કે
- ૧૧૨૫૦ શિક્ષણ-તે જ સાચી શિક્ષા એમ મનાતું. અને આજે શિક્ષણ-કેળવણી-વિદ્યાનાં સર્વ ક્ષેત્રો
બુદ્ધિસાગર મહારાજ કથા એટલે શિખાધારી એ જ બની શકે જે શિક્ષિત એકાંગી દર્શનથી પીડાય છે.
રૂપિયા નામ હોય. વેદને સમજવા માટે છંદ, કાવ્ય,
૧૦૦૦૦૦ સી. યુ. શાહ ચેરિટીઝ
મનુષ્ય જાતના સર્વાગી વિકાસ કે જ્યોતિષ, નિરુક્ત, વ્યાકરણ અને શિક્ષા એ ઉર્ધ્વગતિનો કોઈ જ ખ્યાલ આપણી શિક્ષણ
૭૫૦૦૦ રાજ સૌભાગ્ય સત્સંગ મંડળ
૨૫૦૦૦ સી. યુ. શાહ ચેરિટીઝ છ શાસ્ત્રોનો અભ્યાસ અનિવાર્ય ગણાતો. વ્યવસ્થામાં નથી રખાયો. બલ્ક આજે તો
૨૦૦૦૦૦ આપણે ત્યાં શિક્ષાગ્રંથોની કેવડી સુદીર્ઘ શિક્ષણનું ક્ષેત્ર વધુ ને વધુ વ્યાવસાયિક- -
પ્રબુદ્ધ જીવન સૌજન્યદાતા પરંપરા ચાલી આવી છે? પ્રાચીન ધંધાદારી-નફો રળવાનું સાધન બની ગયું
રૂપિયા નામ ઋષિકુલો-ગુરુકુલો-મઠો-આશ્રમોમાં છે. ત્યારે માહિતી, ભણતર, કેળવણી,
૨૫૦૦૦ સ્વ.કાન્તિલાલ રમણલાલ પરીખ તદ્દન નિઃશુલ્ક મૌખિક શિક્ષણ કે કેળવણી શિક્ષણ, અભ્યાસ, જ્ઞાન, તાલીમ, વિજ્ઞાન
(દિલ્હીવાળા)ના સ્મરણાર્થે અપાતાં. જેમાં છાત્ર-વિદ્યાર્થીનો બહુમુખી અને વિદ્યા-એ આઠ પગથિયાં; એની
હસ્તે શ્રીમતી ડૉ. નીતા વિકાસ થતો. વેદ, ઉપનિષદ, પુરાણ, ઉત્તરોત્તર વધતી જતી, વિકસિત થતી રહેતી
કકિ પરીખ, શ્રી કર્ણિક નીતિશાસ્ત્ર, ખગોળ, તર્ક, રાજ્યવ્યવસ્થા, વિભાવનાઓ, બદલાતી જતી
કાન્તિલાલ પરીખ બ્રહ્મવિદ્યા, જ્યોતિષ, વ્યાકરણ, છંદ, કાવ્ય, અર્થચ્છાયાઓ અને એ પ્રમાણે જ છાત્રના
કુ. શ્રિષ્ટી કર્ણિક પરીખ આયુર્વેદ, કૃષિ, ગોપાલન, વાણિજ્ય, અને સમગ્ર માનવ જાતના સર્વાગી વિકાસ ૨૫૦૦૦
વિ
છે.