Prabuddha Jivan 2015 06

SR No.: 526083
Original Sutra Author: N/A
Author: Dhanvant Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 2015
Total Pages: 52
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 2 MB

Page 15

જૂન, ૨૦૧૫
પ્રબુદ્ધ જીવન truth, to believe in truth only. Such is the power of superstition, or faith
* આપણી ફરજ તો સ્વયંને સત્યની જાણ | માન્યતાઓને સમર્થન આપી અને સાથ in old traditions without inquiry into as કરવાની છે અને સત્યને જ માનવાની છે. આ પુરાવ્યો હતો અને તેમાં પરિવર્તન કે ફેરફાર
લાવી શક્યા નથી. આપણે સત્ય પર જ દૃષ્ટિ its truth, that it keeps men bound hand and foot, so much so, that even Jesus the Christ, Mohammed, and
રાખવી જોઈએ અને અંધશ્રદ્ધાને તિલાંજલિ આપવી જોઈએ.” other great men believed in many such spuerstitions are uaug eller and could not shake them off. You have to keep your એ હકીકત છે કે દરેક ધર્મમાં પોતાના ધર્મની સંવોપરિતા કે મહાનતા eyes always fixed on truth only and shun all supersti- દર્શાવવા માટે અન્ય ધર્મો પ્રત્યે દ્વેષીલું સાહિત્ય રચાયું છે અને tions completely."
ધર્મગુરુઓના પ્રભાવ હેઠળ મોટા ભાગના અનુયાયીઓ એને સત્ય “મહાન વ્યક્તિની બાબતમાં કાલ્પનિક ગુણો મનુષ્યમાં હોય તેના તરીકે સ્વીકારી લે છે. આપણો જૈન ધર્મ પણ આમાં બાકાત નથી એમ વધુ અસામાન્ય—મનુષ્યત્તર-ગુણો જોવા એ મનુષ્યનો સ્વભાવ છે. મારું માનવું છે. જૈન ધર્મમાં એક વ્યાપક માન્યતા ફેલાયેલી છે કે કૃષ્ણ કુષ્ણની બાબતમાં પણ આવું જ કંઈક હોવું જોઈએ. જો કે વધુ શક્યતા ભગવાન નરકમાં ગયા છે. તેમની રાજા હોવાની છે કેમ કે એ સમયમાં રાજાઓ બ્રહ્મજ્ઞાનનો સ્વામી સચ્ચિદાનંદ જેમને હું ખુલ્લી રીતે વિચાર કરનારા હિંદુ પ્રચાર કરવામાં મોટો ભાગ ભજવતા. બીજો મુદો અત્રે નોંધવા જેવો ધર્મના સ્વામીઓમાં અગ્રગણ્ય સ્થાન આપું છું, તેઓએ હિંદુ ધર્મમાં એ છે કે ગીતાનો રચયિતા જે હોય તે પણ મહાભારત અને ગીતાનો પણ વ્યાપેલા અનિષ્ટ રીત-રિવાજોનું તેમના પુસ્તક “મારા અનુભવો'માં બોધ એક સમાન છે. આના પરથી આપણે એક અનુમાન કરી શકીએ સ્પષ્ટ પ્રતિપાદન કર્યું છે. તેઓએ જૈન સમાજના એક વિદ્વાન પંડિતજી કે મહાભારતના સમયમાં કોઈ એક મહાન વ્યક્તિના મનમાં બ્રહ્મજ્ઞાન પાસે જૈન તત્ત્વાર્થભિગમ સૂત્ર વિષે ભણવાનું શરૂ કર્યું. તેઓ પોતે વિષે નવો વિચાર ઉદ્ભવ્યો અને સમાજને તે ગીતાના રૂપમાં બોધ કબૂલે છે કે પંડિતજીના સત્સંગથી તેઓને ઘણો લાભ થયો અને અડધા આપ્યો હશે. બીજું પણ એક કારણ એ કાઢી શકીએ કે અગાઉના એ કલાકની બદલે બે-ત્રણ કલાક સહેજે ચર્ચા વિચારણામાં વિતાવી દેતા. સમયમાં જુદા જુદા ફાંટાઓ પડ્યા બાદ નવા પુસ્તકો (ધાર્મિક પુરાણો) આ પંડિતજીએ જ્યારે શ્રી સચ્ચિદાનંદને જણાવ્યું કે (જૈન ધર્મની માન્યતા બહાર પાડ્યા હશે પણ સમય જતા તે જ્ઞાતિઓનું અસ્તિત્વ લુપ્ત થયું પ્રમાણે) શ્રી કૃષ્ણ સાતમી નારકીમાં ગયા છે ત્યારે તેમની વાતથી હશે, પરંતુ સાહિત્ય સચવાયું હોય. આવા જ કોઈ સમાજ કે જ્ઞાતિની સ્વામીજીને દુઃખ થયું, કારણ કે કૃષ્ણ તેમના ઈષ્ટદેવ હતા. સ્વામીજી માર્ગદર્શક પુસ્તિકા જેમાં ઉચ્ચ અને ઉમદા વિચારો ગ્રંથીત થયા હોય પોતાનો પ્રતિભાવ વર્ણવે છે કે “પંડિતજી, કોણ નરકમાં ગયું અને તે ગીતા હોઈ શકે.”
કોણ સ્વર્ગમાં ગયું છે તે કોણ જોવા ગયું છે? અરે, સ્વર્ગ અને નરક એક વસ્તુ અત્રે ખાસ યાદ રાખવા જેવી છે કે આપણું લક્ષ્ય ધર્મને જેવા સ્થાનો ખરેખર છે કે કેમ તેની પણ શી ખાતરી ? પણ જે વિભૂતિને માટેનું જ્ઞાન મેળવવું અને ઐતિહાસિક શોધખોળ વચ્ચે કોઈ સંબંધ કરોડો માણસો પોતાના પ્રિયતમ ઈષ્ટદેવ માનતા હોય તેને સાતમી નથી. આજે ઐતિહાસિક દૃષ્ટિએ પણ જો બધું તદ્દન ખોટું પુરવાર થયું નારકીએ ગયાની વાત કરવી એ પ્રેમથી સાથે રહેવા માગતી પ્રજા માટે તો પણ આપણને કોઈ ખોટ જવાની નથી. તો તમને સ્વાભાવિક સવાલ બહુ દોષ કહેવાય. વચગાળામાં આવું દ્વેષીલું સાહિત્ય બધા પક્ષે રચાયું થશે કે આ ઐતિહાસિક શોધખોળની જરૂર શી છે? તો એનો જવાબ છે અને તેમાં એકબીજાના ધર્મો તથા ઈષ્ટદેવોને હલકા બતાવવાનો એ છે કે એની પણ જરૂર છે. આપણે સત્ય સુધી પહોંચવાનું છે. અજ્ઞાનને પ્રયત્ન થયો છે. આ કોઈ આર્ષવાણી નથી. વિચાર કરો કે જેવું તમે લીધે ખોટા તથ્યો પર અટકી જવું યોગ્ય નથી. આપણા દેશમાં આવી લખ્યું તેવું જ તમારા ઈષ્ટદેવ માટે બીજો કોઈ પંથ લખી દે તો ? કેવું શોધખોળને લોકો બહુ ઓછું મહત્ત્વ આપે છે. ઘણાં ગ્રંથો એવું માને લાગે? સદ્ભાગ્યે આ મુદ્દા ઉપર હિંદુ તથા જૈન ધર્મના અનુયાયીઓ છે કે લોકોને ફાયદાકારક સારું શીખવવા માટે ખોટું કહેવામાં કોઈ વચ્ચે હિંસા નથી થઈ અને એકબીજાના ધર્મ કે ધાર્મિક માન્યતાઓ વાંધો નહિ. ખોટું કહેવાથી પણ જો ફાયદો થતો હોય તો શું વાંધો? પ્રત્યે સહિષ્ણુતા જળવાઈ રહી છે પણ જો આવું જ વિધાન કે ફક્ત અને તેથી આપણાં ઘણાં તંત્રો કે સૂત્રોની શરૂઆત ‘મહાદેવે પાર્વતીને નિર્દેશ પણ ઈસ્લામ ધર્મના પ્રણેતા મહંમદ પયગંબર કે કુરાન વિષે કહ્યુંથી થાય છે. આપણી ફરજ તો સ્વયંને સત્યની જાણ કરવાની છે થયો હોય તો વ્યાપક તોફાનો અને હિંસા થયા વગર રહે નહિ.” અને સત્યને જ માનવાની છે. સત્યતાની ચકાસણી કર્યા વગર ચાલી ધર્મ જોડે માન્યતાઓ સાંકળી દેવામાં અન્ય કારણો પરીભૂત આવતી જૂની અંધશ્રદ્ધા કે શ્રદ્ધા એટલા શક્તિશાળી છે કે તે આપણને કંઈ કેટલીયે માન્યતાઓને અન્ય કારણોને લક્ષ્યમાં લઈ ધર્મ સાથે જકડી રાખે છે. જીસસ ક્રાઈસ્ટ, મહંમદ ,
ના જોડી દેવામાં આવી છે પણ હકીકતમાં * આપણે સત્ય પર જ દષ્ટિ રાખવી જોઈએ અને પયગંબર અને અન્ય મહાન વ્યક્તિઓએ ||
આ મૂળભૂત કારણો સમય જતાં ભૂલાઈ પોતે પણ ઘણી અંધશ્રદ્ધાભરી છે 0 4 અંધશ્રદ્ધાને તિલાંજલિ આપવી જોઈએ કરી
જાય છે અને આ માન્યતાઓ ધર્મનું એક