Prabuddha Jivan 2011 Year 58 Ank 01 to 12

SR No.: 525996
Original Sutra Author: N/A
Author: Dhanvant Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 2011
Total Pages: 402
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 31 MB

Page 202

પ્રબુદ્ધ જીવન
જુલાઈ, ૨૦૧૧
(ઝેરોક્ષ નકલ) જિજ્ઞાસુઓને વિદ્યાપ્રચાર માટે સોંપવી પડશે. આ હસ્તપ્રતો પ્રાચીન-મધ્યકાલિન કૃતિનું વર્તમાન ભાષામાં અવતરણ કરે તો એ જ્ઞાન ભંડાર છે, ભૌતિક ધન ભંડાર નથી, એને ખોલીએ તો એની આવતા પાંચ દાયકામાં આપણી પાસે એ ભવ્ય વારસો કેટલો બધો જ્ઞાન સુગંધ અનેકોના જીવનને ઉજ્જવળ કરે.
વધીને સમૃદ્ધ બની ગયો હશે! જ્ઞાનની કેટલી બધી નવી દિશાનું અમદાવાદમાં તા. ૧૯-૬-૨૦૧૧ના વિશ્વકોશ ભવનમાં આ દર્શન થયું હશે ! હસ્તપ્રત વિદ્યાના સર્વ પ્રથમ સર્ટિફિકેટ અભ્યાસક્રમનું જૈનરત્ન શ્રી હસ્તપ્રત વિદ્યાના વર્તમાન અભ્યાસક્રમનું વિસ્તરણ થવું જોઈએ અને શ્રેણિકભાઈ કસ્તુરભાઈએ ઉદ્ઘાટન કર્યું ત્યારે શ્રી મહાવીર જૈન પ્રવેશ, પરિચય, મધ્યમા અને વિશારદ એમ ચાર વર્ષનો વિસ્તરિત ક્રમ આરાધના કેન્દ્ર-કોબાના ટ્રસ્ટી શ્રી મુકેશ શાહે આ અભ્યાસક્રમની નક્કી કરવો જોઈએ. અને આ અભ્યાસક્રમનું અનેક શહેરોમાં આયોજન આવશ્યકતા અને મહત્ત્વ માટે યથાર્થ કહ્યું કે, “જ્યાં સુધી આપણે થવું જોઈએ. આ આયોજન માટે સ્થાનિક સંઘે પૂરતો સહકાર અને આર્થિક પ્રાચીન લિપિ નહિ જાણીએ તો આપણી સંસ્કૃતિ અને ધર્મગ્રંથોનો સહયોગ આપવા જોઇએ. અભ્યાસ કઈ રીતે કરી શકીશું? એ અમૂલ્ય ગ્રંથોની લિપિ ઉકેલીશું નવા યુવાનો આ અભ્યાસક્રમમાં તો જ જોડાશે, જો તેમને તો જ એ ગ્રંથોમાં રહેલાં તત્ત્વોનું આપણે દર્શન કરી શકીશું અને આર્થિક સલામતી મળે, અને એ માટે પ્રત્યેક સંઘના ઉપાશ્રયમાં જીવન માટે નવી દિશા પ્રાપ્ત કરી શકીશું.’ જીવિત કે નિર્જીવ એ પ્રાધ્યાપક કક્ષાના આર્થિક વળતર વાળી એક લિપિકારની નિમણૂક દરેકનું આયુષ્ય હોય છે. આ લાખો હસ્તપ્રતો આકાર અને પદાર્થથી કરવી પડશે. ઉત્સવો અને ક્રિયા માટે થતા કરોડોના ખર્ચામાં જ્ઞાન નિર્જીવ છે એટલે કુદરતના ક્રમે એ નષ્ટ થઈ જાય એ પહેલાં એનું સંરક્ષણ અને જ્ઞાન વર્ધન માટે પ્રત્યેક માસે આટલી રકમ ખર્ચવા આધુનિક ભાષામાં અવતરણ થવું અતિ આવશ્યક છે એટલે એ માટે તો પ્રત્યેક સંઘ સક્ષમ છે જ. આપણી હસ્તપ્રત વિદ્યાના જાણકારોની મોટી “સેના જરૂરી છે.
આ વિષયમાં વિષદ્ વિચાર-ચિંતન જરૂરી છે. “પ્રબુદ્ધ જીવનના સુજ્ઞ | સર્વ પ્રથમ આ કાર્ય પૂ. મુનિ ભગવંતો અને સાધ્વીશ્રીઓએ વાચકોને આ વિષયક ચર્ચાને માટે અમે નિમંત્રણ આપીએ છીએ. ઉપાડી લેવું જોઈએ. ચાતુર્માસ દરમિયાન પ્રત્યેક ઉપાશ્રયમાં ચાર શ્રુતજ્ઞાનનો જય હો; ચિરંજીવ રહો, એવી શાસન દેવને પ્રાર્થના. સાધુ-સાધ્વી આ હસ્તપ્રત વિદ્યા શીખે તો પાંચ વર્ષનો સરવાળો
Tધનવંત શાહ મૂકતા અને એ પછી એ હસ્તપ્રત વિદ્યા નિષ્ણાતો દર વરસે ચારેક
drdtshah@yahoo.com
રાષ્ટ્રીય આચાર્ય પૂ. શ્રી પદ્મસાગરજીએ પોતાના
કરી હતી...ગુજરાતી ભાષાનું પ્રથમ જ્ઞાત પુસ્તક દાદા ગુરુ આચાર્ય શ્રી કૈલાસ સાગરસૂરિજીની
પ્રત વાચન પાથેયી૧૮૦૮માં પ્રગટ થયું. સ્મૃતિમાં જૈન હસ્તપ્રતોના સંરશ્રણ અને સંશોધન માટે ગુજરાતમાં ગાંધીનગર પાસે-કોબા ગામે શ્રી
ભારતમાં પ્રાચીન સમયથી રાજા મહારાજાઓ, મહાવીર જૈન આરાધના કેન્દ્ર આચાર્યશ્રી કૈલાસ- વર્તમાનમાં આ વિષયમાં પંડિત જિતેન્દ્ર શાહ ધાર્મિક સંસ્થાઓ, વિદ્યાલયો અને પંડિત વર્ગ સાગરસુરિ જ્ઞાન મંદિરની ૧૯૮૦માં સ્થાપના કરી. અને મણિભાઈ પ્રજાપતિ તેમજ અન્ય મર્ધન્ય પોતપોતાના અંગત હસ્તપ્રત સંગ્રહો ધરાવતો હતો. અહીં અભ્યાસ અર્થે વિવિધ વિષયોની એક હજાર વિદ્વજનો આ ક્ષેત્રમાં ઊંડું સંશોધન કરી રહ્યાં છે.
x x x વર્ષ પહેલાં લખાયેલી ૨,૫૦,૦૦૦ હસ્તપ્રતો અને
બંગાળની સુપ્રિમ કોર્ટના ન્યાયાશ્રીશ અને પ્રખર ૮૫,૦૦૦ પ્રિન્ટેડ ગ્રંથો સંગ્રહાયેલા છે.
વર્તમાનમાં સાંઠ હજાર જેટલી આપણી હસ્તપ્રતો પૌર્વાત્યવિ સર વિલિયમ જોન્સને ઈ. સ. ૧૭૮૪માં આ શોને મંદિર સંપૂર્ણ રીતે કાપ્યુટરાઈઝ છે, યુરોપમાં અને અમેરિકામાં, એક લાખ પચાસ હજાર એશિયાટિક સોસાયટીના કલકત્તામાં સ્થાપના કરાન જેને કારણે વિદ્યા પ્રેમીને ઈચ્છિત ગ્રંથ માત્ર એક જ જેટલી હસ્તપ્રતો પાકિસ્તાન, બંગલાદેશ, નેપાળ, ભારતીય વિદ્યાના અભ્યાસ અને હસ્તપ્રતોના સંગ્રહ સેકન્ડમાં પ્રાપ્ત થાય છે.
શ્રીલંકા, તિબેટ, ચીન અને જાપાન વગેરે દેશોમાં માટે એક નવી દિશા જ ખોલી આપી, અને તેમણે અહીં શ્રત, જ્ઞાન અને કલાનો ત્રિવેણી સંગમ છે. સંગ્રહાયેલી છે.
જ ‘શાકુન્તલ'નો ૧૭૮૯માં અંગ્રેજી અનુવાદ ને વધુ વિગત માટે રાનવા સપર્ક થઈ શકરી.
x x x
આપીને સંસ્કૃત સાહિત્યના અભ્યાસનો પાય (૦૨૭૧૨)-૮૭૬૨૦૪, ૭૬૨૦૫, ૭૬ ૨૫૨. ભારતમાં લેખનકળાનો ઉદ્ભવ ઈ. સ. પૂર્વે ૮મી નાખ્યો. આ જ કોર્ટના ન્યાયાધીશ સર રોબર્ટ ચેમ્બર્સ શતાબ્દીમાં થયો એવું મનાય છે.
કે જે distinguished scholar of great versatile આગમ પ્રભાકર મુનિ પુણ્ય વિજયજી,
culture તરીકે ખ્યાતિ પ્રાપ્ત હતા તેમના દ્વારા પ્રાચ્યવિદ્યાવિદ્ મુનિ જિનવિજયજી, બહુશ્રુત વિદ્યા ભારતીય હસ્તપ્રતો અનેકવિધ ભાષાઓ અને ૮૦૦ જેટલી હસ્તપ્રતો એકઠી કરવામાં આવી હતી. વિશારદ પૂ. મુનિ જંબુવિજયજી, જ્ઞાન પ્રચારક પૂ. લિપિઓમાં લખાયેલી છે. લિપિજ્ઞાનને અભાવે આ - X X X પદ્મસાગરજી, સંશોધક-સંપાદક પૂ. વિજયશીલ- હસ્તપ્રતોની સૂચિ પણ તૈયાર થઈ શકી નથી. | બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન ૧૮૬૮માં હસ્તપ્રત ચંદ્રસૂરિ અને અન્ય જૈન મુનિ ભગવંતોનું આ ક્ષેત્રે
x x x | સર્વેક્ષણની યોજના અમલીકૃત કરવામાં આવી હતી. અમૂલ્ય પ્રદાન રહ્યું છે.
ભારતમાં પોર્ટુગીઝ પાદરીઓ એ સો પ્રથમ -સૌજન્ય : વિજયશીલચંદ્રસૂરિ ગોવામાં ઈ. સ. ૧૫૫૬માં પ્રિન્ટિંગ પ્રેસની સ્થાપના સંપાદિત ‘અનુસન્ધાન-૫૫’
• ૧ વર્ષનું લવાજમ રૂા. ૧૨૫/-(U.S. $ 15) • ૩ વર્ષનું લવાજમ રૂા. ૩૫૦/-(U.S. $ 40) • ૫ વર્ષનું લવાજમ રૂા. ૫૫૦/-(U.S. $ 65) • ૧૦ વર્ષનું લવાજમ રૂા. ૧૦૦૦/-(U.S. $120) • કન્યા કરિયાવર આજીવન લવાજમ રૂા. ૨૦૦૦/-(U.S. $ 150)