________________
૨૦
પ્રબુદ્ધ જીવન
સપ્ટેમ્બર, ૨૦૦૯
(૩) તા. ૧૬ જુલાઈ ૨૦૦૯ના પ્રબુદ્ધજીવનના અંક નં. ૭માં રથયાત્રા, વૈભવી સામેયા, દૂધપૂજા, સોનાચાંદીની વરખનો ‘વિહાર : માર્ગ અકસ્માત અને આધુનિકતા'ના શીર્ષક હેઠળ આપના ઉપયોગ, મોંઘી કંકોત્રીઓ, મોંઘા કાગળ વાપરી છપાતાં પુસ્તકો, તંત્રીલેખમાં ઉપરોક્ત વિષયે આપશ્રીના દીર્ઘ મનન અને મંથનના તપ કર્યા પછી ભવ્ય ઉત્સવો, વિવિધ પ્રકારની (આપશ્રીએ વર્ણવેલી) પરિપાક સ્વરૂપે આપને ઉદ્ભવેલા, જૈન ધર્મને લગતા પ્રાણપ્રશ્રોના પ્રવૃત્તિઓ તો જૈન ધર્મની સાધનાનો છેદ જ ઉડાવી દે છે. અપરિગ્રહ સર્વ જૈન બંધુના સર્વગ્રાહી વિચારો જાણવા, પત્રચર્ચાના જૈનધર્મનાં પાયાના સિદ્ધાંતોમાંનો અગત્યનો મુખ્ય સિદ્ધાંત છે. આમંત્રણના પ્રતિભાવરૂપ આ વિનમ્ર પત્ર (ખૂબ જ સંક્ષેપમાં) લખી, મોટા મોટા શહેરમાં ઉપાશ્રયને બદલે આધુનિક ફ્લેટમાં રહેવું, મારા જેવા અજ્ઞકિંવા મૂઢને મનન અને મંથન કરવાની તક આપવા તેની માલિકી ધરાવવાના અને બેન્કોમાં ખાતા ખોલવવાના કાર્યો બદલ હું આપનો અંતરથી આભાર માનું છું અને સર્વ જનો પ્રત્યે સાધુમાંથી ધનકુબેરો જ બનાવશે. જૈન ધર્મ, બચાવો, બચાવોની અહોભાવ પ્રકટ કરું છું. તમારું આ કાર્ય ખૂબ જ પ્રશસ્ય છે અને કતલખાને લઈ જવાયેલા પ્રાણીની જેમ તરફડીયા મારતા, ભયભીત જૈનધર્મને ઉપકારક પણ છે જ.
થઈ, બૂમો પાડે છે. ક્યાં ગયા જૈનધર્મના પુણ્યાત્માઓ, શ્રેષ્ઠીઓ, (૧) જૈન સાધુ-સાધ્વીઓના આચારો અને પાદવિહાર. આધુનિક ભામાશાઓ. વાહન વ્યવહારની સગવડો વિના છેવાડાના નાના નાના ગામોમાં (૫) માત્ર હું જ સાચો નહિ પણ તમે પણ સાચા હોઈ શકો જૈનધર્મનો પ્રચાર અને પ્રસાર થવાની અતિ આવશ્યક પ્રવૃત્તિનો છો. આવી આકાશ જેવી વિશાળતાઓ, ખુલ્લાપણું અને અપ્રતિમ વેગ રૂંધાય જાય છે. સાધુ-સાધ્વીઓની ઘટતી જતી સંખ્યા આમાં સહિષ્ણુતા, આ જૈન ધર્મના પાયા છે. દુનિયાના અતિ અલ્પ ધર્મોએ વધારો કરે છે.
આવી મહામુલ્ય ભેટ વિશ્વને આપી હશે. બન્ને વાતો ખૂબ જ સુસંગત, તાર્કિક અને સત્યરૂપી આભાસ (૬) વિશ્વના મહાન ધર્મોમાં જેની માન-સન્માન અને ઉત્પન્ન જરૂર કરે છે. પરંતુ સત્યના પ્રાણ-આત્મા વગરની હોવાના અહોભાવથી ગણના થતી હોય તેવા આ જૈનધર્મના અનુયાયીઓ, કારણે સર્વ આભૂષણયુક્ત સોંદર્યવાન અને ચિત્તાર્ષક છે. જૈનધર્મીઓની (વસતીની ગણત્રીએ) સંખ્યા અતિ અલ્પ છે. એનું સંગ્રહાલયમાં રાખેલી સૌંદર્યપ્રતિમા જેવી છે. જે સાધુ-સાધ્વીઓના મુખ્ય કારણ અહિંસા, તપ, અસ્તેય, અચૌર્ય અને અપરિગ્રહના આચારો, ખુદ ભગવાન મહાવીરે પ્રણિત અને પ્રમાણિત કરેલા છે આકરા ધોરણને પાળતા, ખૂબ જ સૂક્ષ્મપણે આ બધા પાયાના તેના ભોગે સ્વીકારવામાં પક્ષીને ઉડાડવા મણિરત્નનો ઉપયોગ સિદ્ધાંતોને અતૂટ અને અખંડ શ્રદ્ધાથી પાળનારાઓ જ છે. આવો કરવા જેવો જ વિચારવિહિન લાગે છે. પદાર્થના નાનામોટા પ્રમાણને અપ્રતિમ ધર્મ અનંતા કાળો પર્યત ધબકતો અને વર્ધમાન થતો રહે અવગણીને પદાર્થમાં રહેલા અદ્ભુત (‘સત્વ'ને) સગુણોને એ જોવાની દરેક જીનધર્મીની પવિત્ર ફરજ છે. (જો આપણે પ્રભુ પ્રાધાન્ય આપવું ઘટે. સાધુપદ ગ્રહણ કરતાં પહેલાં જ આ કઠિન મહાવીરના સુપુત્ર-સુપુત્રીઓ કહેવડાવવા માગતા હોઈએ તો !) અને વિકટ પરિસ્થિતિનો સંપૂર્ણ ખ્યાલ સાધુ-સાધ્વીઓને હોય છે (૭) સાધુપદ ગ્રહણ કર્યા પછીના તરતના પાંચ વર્ષો દરેક સાધુ જ; હવે સગવડો શોધવી એ શું આત્મવંચના નથી? આધુનિકતાનો સાધ્વીએ દૂર દૂરના નાના નાના ગામોમાં, જૈનધર્મ પ્રરુપેલા સ્વીકાર કરી, જૈન ધર્મના મૂળ તત્ત્વો અહિંસા વગેરેની અવગણના આચારધર્મનું પાલન કરવામાં તથા જૈન ધર્મના શાસ્ત્રો અને કેમ થાય?
સાહિત્યના અભ્યાસ, મનન અને મંથન કરવામાં ગાળવા જોઈએ. (૨) આચાર ખોઈને પ્રચાર કરવાનું કામ ખોટું છે. સંત જેથી આવા સ્થળે વસવાટ કરતા ભવ્યાત્માઓ પણ આ જૈનધર્મમાં વિનોબાજી.
યથાયોગ્ય અભિરૂચિ અને શ્રદ્ધાનો ઉદય થતાં ધર્મમાં ઉર્ધ્વગમન (૩) તેરાપંથી સમણી વર્ગ તથા મહાત્માશ્રી વીરચંદ ગાંધી જેવા કરતાં કરતાં કાળાંતરે અરિહંત પદને પામે. જ્ઞાનીઓનો મોટો સમૂહ ઉત્પન્ન કરવાની સાંપ્રત સમયને તાતી ક્ષતિઓ ઉદારભાવે અવગણજો. જય જિનેન્દ્ર, જય મહાવીર. જરૂર છે. એ દિશામાં અથાગ અને અવિરત પ્રયત્નો ખૂબ જ ઉપકારી ગુણવંત બી. શાહ, નીવડશે.
૧૦, લક્ષ્મીદર્શન, બજાજ રોડ, વિલેપાર્લે (વેસ્ટ), (૪) આજના સાધુ-સાધ્વીઓના આધુનિક આચારો, જેવા કે મુંબઈ-૪૦૦ ૦૫૬. ટેલિ. : ૯૯૬૯૯૫૭૪૩૫. ધન એકત્રિત કરવાની લાલસા, વાસના, ધનનો ઉપયોગ અને (આ વિષય પરત્વે વધુ ચર્ચા પત્ર આવકાર્ય છે, જે હવે પછીના સાચવણી માટે અસંખ્ય કષાયોનો જીવનમાં પ્રવેશ, વૈભવી અંકોમાં પ્રગટ થશે. -તંત્રી).
જીવનનો આનંદ માણવો હોય તો તમારા જીવનને બીજાની સાથે સરખાવો નહિ.'