Prabuddha Jivan 2002 Year 13 Ank 01 to 12

SR No.: 525987
Original Sutra Author: N/A
Author: Ramanlal C Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 2002
Total Pages: 142
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 10 MB

Page 108

પ્રબુદ્ધ જીવન
સપ્ટેમ્બર, ૨૦૦૨
માણુસિણસુ સાસાયણ સમ્મઈક્રિમહુડિ જાવ અજોગિા રાખી, અને તારેઈ સૂચવે છે કે તે મોક્ષ મેળવી શકે છે. ભાવનાનું કેવલિન્તિ દવયમાણ કેવડિયા? સંખll
પ્રાબલ્ય ઘણું બધું કરી શકે છે તેથી ભાવે ભાવના ભાવીએ, ભાવે
(ષટું ખંડાગમ સૂત્ર ૪૯) કેવળજ્ઞાન”. મનુષ્ય સ્ત્રીઓ આસ્વાદન અને સમ્યગદષ્ટિથી માંડી અયોગી કેવળી અરે, આ સ્તુતિને અર્થવાદ ગણવી કે વિધિવાદ? આ વિધિવાદ છે, સુધીની દ્રવ્યપ્રમાણથી કેટલી હોય? સંખ્યાતી:
પૂર્વપક્ષે જે સમ્યગદર્શનાદિ વ્યર્થ જવાનો દોષ બતાવ્યો છે તે વ્યર્થ છે. - મણુંત્રિણીયું સમ્મામિચ્છાદ્ધિ-અસંજદંસમ્માઈઢિ સંજદા-સંજદ- અત્ર ભાવનાનું એટલું પ્રબળ બળ છે કે તે ક્ષપકશ્રેણિ જે અપૂર્વકરણના સંજદાણે શિયમાં પજજત્તિયાઓ (પખંડ. સૂ. ૯૩ની ધવલા ટીકા) ધર્મસંન્યાસ નામના સામર્થ્ય યોગથી નીપજે છે તેથી અહીં જે નમસ્કાર -
એટલે કે મનુષ્ય સ્ત્રીઓ મિશ્ર-અવિરત-સમ્યગદૃષ્ટિ-દેશવિરતિ અને કહ્યો છે તે આ ઉત્તમ સામર્થ્ય યોગના ઘરનો છે. ભાવ નમસ્કારથી પ્રમત્તાપ્રમત્ત સંયમસ્થાને નિયમાં પર્યાપ્ત જ હોય છે. વળી “ધવલા ટીકા' ભગવાનની પ્રતિપત્તિની કક્ષા, જે મોક્ષરૂપી ફળની સિદ્ધિમાં અનન્ય૫.૩ ૫ ૪૧૬માં “સ્ત્રીવેદે ઉપશામક ૧૦, ક્ષપક ર૦ કહ્યા છે; પૃ. અવન્દ કારણ છે. આ પ્રમાણે યાપનીયમતે, દિગંબરોએ જે તર્કો રજૂ ૪૨માં સ્ત્રીવેદે અપ્રમત્તસંયત સંખ્યાતગુણી એમાં જ પ્રમત્તસંયત કર્યા છે તે પાયા વગરના છે જેનો રદિયો તેમના ખંડનાત્મક ઉપરના સંખ્યાતગુણી, સંયોગીકેવલી સંખ્યાતગણી હોય છે.” ગોમ્મસાર તર્કો પાયાવિહીન, કાર્ય, પૂર્વગ્રહપ્રેરિત વગેરે બતાવી તે તર્કોનો છેદ જીવકાંડમાં કહ્યું છે કે “મનુષ્ય સ્ત્રી પ્રમત્તવિરતમાં આહારાદિક નિયમો ઉડાવી દીધો. “અત્રે ઉત્તરપક્ષે જે રદિયો આપ્યો છે તે સુજ્ઞ વાચકગણ નથી.’
સમજી શકે છે અને તે દ્વારા તેઓના પૂર્વ પક્ષનું અનુમાન કરવું રહ્યું. જે આ બધું સૂચવે છે કે સ્ત્રીને દીક્ષા, શ્રેણિ, સયોગીકેવલ અને તે અત્રે રજૂ કર્યો હોય તો લખાણ ઘણું લાંબુ થઈ જાય.' અયોગીકેવળીનાં ૬ થી ૧૪મા સુધીના નવગુણસ્થાનક હોઈ શકે છે. ઉપરની ચર્ચા વિચારણાના સારસંક્ષેપરૂપે આટલું ધ્યાનમાં રાખવું
સ્ત્રી લબ્ધિને અયોગ્ય નથી. આજે પણ કાળાનુસાર લબ્ધિ દેખાય મહત્ત્વનું છે. જૈનદર્શન એકેશ્વરવાદી નથી, અનેકેશ્વરવાદી દર્શન છે. છે. દા.ત. સ્થૂલભદ્રની સાત બેનોમાં ૧-૨-૩ ને ૧-૨-૩ વાર શ્રવણે હિન્દુ ધર્મમાં અવતારવાદ તથા એકેશ્વરવાદ પુષ્ટ થયો છે. “સંભવામિ યાદ રહી જતું. કોઈક શીલવતી સ્ત્રીમાં પોતાના હસ્તસ્પર્શ કે કંબળસ્પર્શથી યુગે યુગે પ્રમાણે ફરી ફરી વારંવાર જન્મ લે છે. ઈશ્વર થવાનો કોઈનો સાપના ઝેર ઉતારવાની તાકાત હોય છે.
હક્ક રહેતો નથી. ત્રણ પ્રકારના આત્માઓ જૈનદર્શને સ્વીકાર્યા છે. જો લબ્ધિ યોગ્યતા છે તો દ્વાદશાંગ ભણી લબ્ધિનો નિષેધ કેમ જેમકે બહિરાત્મા, અત્તરાત્મા તથા પરમાત્મા. દરેક જીવમાં પરમાત્મા કર્યો? “ન સ્ત્રીણામુ એ સૂત્ર સ્ત્રીને ચૌદ પૂર્વ ભણવાનો અનધિકાર બનવાની શક્તિ ગૂઢ રીતે પડેલી છે. તત્ત્વભૂત પદાર્થોમાં અતૂટ, દૃઢ, ઠરાવે છે. અહીં લબ્ધિનો નિષેધ નથી. ભણવાનો નિષેધ છે. સ્ત્રીનું અચલાયમાન સંનિષ્ઠ શ્રદ્ધા તથા તે પ્રમાણેના આચરણ દ્વારા મોક્ષનો : શરીર એવું છે કે તે દોષરૂપ થાય. ૧૧ અંગ તે ભણી શકે છે. ૧રમાં પાયો જે સમ્યકત્વ છે તે પ્રાપ્ત થવાથી છેવટ સુધી પહોંચી શકાય છે. આ દૃષ્ટિવાદમાં વિદ્યા-મંત્ર-નિમિત્તાદી ભણાવામાં દોષ ઉત્પન્ન થાય તેથી તે આ નવ તત્ત્વો છે : ભણવાનો નિષેધ કર્યો લાગે છે. નિષેધ છે. પરંતુ સ્ત્રી જ્યારે ક્ષપકશ્રેણિમાં જીવાડજીવા પુર્ણ પાવાદ્ધાસવ સંવરો ય નિર્જરંણા આરૂઢ થાય ત્યારે વેદમોહનીય કર્મ ક્ષય થતાં જ્ઞાનાવરણીય કર્મનો બધો મુખોડતા નવ તત્તા હૂંતિ નાયવાTI એટલે ક્ષયોપશમ થાય ત્યારે દષ્ટિવાદાન્તર્ગત પૂર્વનું જ્ઞાન પ્રગટતાં આ નવ તત્ત્વો જાણી આચરવાથી મોક્ષ સુધી જવાનો રસ્તો ખૂલી શુકલધ્યાન પર ચઢી કેવળજ્ઞાન પામે છે. આમ શ્રેણીમાં જ્ઞાનોપયોગ જાય છે. આ જાણવા માટે શ્રદ્ધા અતૂટ જોઈએ. તે આ રહીઃ “જે જં થતાં ભલે શબ્દથી દ્વાદશાંગ ન ભણે, તે દ્વારા લબ્ધિઘર ન બને, પરંતુ જિણો હીં જાસિયાઈ તમેવ નિ:સંકે સચ્ચમ્ દ્વદશાંગના પદાર્થનો બોધ, જ્ઞાનોપયોગ થવામાં બાધા નથી. આ લબ્ધિ “જે કંઈ લખાણ લખી શકાયું છે તેમાં સાધુ મહારાજાના ઉપદેશાત્મક હવે પ્રાપ્ત થઈ.
વ્યાખ્યાનો, પર્યુષણ પર્વમાં કલ્પસૂત્રનું શ્રવણ અને તેમાં પણ ગણધરવાદ, પરંતુ કેવળજ્ઞાન ધ્યાનાન્સરિકામાં થાય એવું શાસ્ત્રવચન છે. ધ્યાનના પં. અરુણવિજયજી લિખિત ગણધરવાદ ભાગ ૧-૨ તથા આચાર્ય ચાર પાયામાંથી પ્રથમ બે માટે પૂર્વનું જ્ઞાન જોઈએ. તત્ત્વાર્થસૂત્ર પ્રમાણે ભુવનભાનુસૂરિશ્વરજી લિખિત પરમતેજ ભા.૧-રનો હું અત્યંત ણી “આઘે પૂર્વવિદ : અપેક્ષિત બોધી સ્ત્રીને શ્રેણિમાં વેદ મોહનીયના ક્ષય છું. રાગદ્વેષનો જેમણે ક્ષય કર્યો છે તે પરમાત્માની સ્તુતિમાં યર્થાથ કહ્યું. પછી પૂર્વગત બોધ થવામાં વાંધો નથી. કાલગર્ભના દૃષ્ટાન્ત પ્રમાણે છે.
સ્ત્રીને ગર્ભ રહ્યો હોય તો અનુમાન કરાય કે ઋતુકાળમાં વીર્યસંયોગ પ્રશમરસનિમગ્ન દૃષ્ટિયુગ્મ પ્રસન્નમાં થયો જ હોય. તેમ સ્ત્રીને કેવળજ્ઞાન થયું તો તે શુકલધ્યાનથી તેથી તે
વદનકમલમેક : કામિનીસંગશૂન્યમી દ્વાદશાંગના જ્ઞાનોપયોગથી બન્યું હોવું જોઈએ. તેથી દ્વાદશાંગની સત્તા, કરયુગમપિ યતે શસ્ત્રસંબંધ વદ્યમ્ ભલે તે શબ્દથી નહીં, ક્ષયોપશન વિશેષથી. પરંતુ સ્ત્રી કલ્યાણનું ભાજન તદસિ જગતિ દેવો વીતરાગસ્તવમેવ7ી. જ નથી. સ્ત્રી તીર્થંકરને જન્મ આપે છે. નવ માસ ગર્ભમાં ઉછેરી જન્મ
એગો મે સાસઓ અપ્પા નાણદેસણસંજુઓ! આપનારી સ્ત્રીને મોક્ષ અને મોક્ષોપયોગી ઉત્તમ ધર્મ સાધવા અયોગ્ય સેસા મે બાહિરાભાવા: સવે સંજોગલક્ષણાના કેમ કહેવાય? સ્ત્રી ઉત્તમ ધર્મસાધક હોય જ તેથી કલ્યાણ ભાજનતા જેવી રીતે હિંદુ ધર્મમાં અધર્મનો નાશ કરવા તથા ધર્મની પુન: સુધીના ગુણોની સંપત્તિથી યુક્ત હોઈ કેવળજ્ઞાન; કર્મ ક્ષયે મોક્ષ અવશ્ય સ્થાપનાર્થે અવતારવાદની કલ્પના કરી છે. ગીતામાં “યદા યદા હિ થાય જ. તેથી “ઈક્કોવિ નમુક્કારો જિનવરવસહસ્સ વદ્ધમાણસ્સ ધર્મસ્ય ગ્લાનિર્ભવતિ ભારત અભ્યસ્થાનમધર્મસ્ય તદાત્માને સૃજામ્યહમ્ સંસારસાગરાઓ તાઈ નર વા નારિ વા'. અત્રે સ્ત્રીને બાકાત નથી એના જેવો એક એવો મત છે કે સિદ્ધબુદ્ધ થયેલો આત્મા સંસાર કે મોક્ષ