________________
Licence to post without prepayment No. 37 ૦ વર્ષ : (૫૦) + ૧૦૦ અંક : ૧૧ ૦. ૦ તા. ૧૬-૧૧-૯૯૦
Regd. No. MH / MBI-South / 54 / 99 ૦ શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘનું માસિક મુખપત્ર (
પ્રભુ& WOM
૦૦૦ પ્રબુદ્ધ જીવન પાક્ષિક ૧૯૩૯થી ૧૯૮૯: ૫૦ વર્ષ ૦૦૦ વાર્ષિક લવાજમ રૂ. ૮૦૦૦૦
તંત્રી રમણલાલ ચી. શાહ
પુત્ર ભીતિ હમણાં હમણાં પાશ્ચાત્ય દેશોમાં, વિશેષતઃ અમેરિકામાં કિશોર વસ્તુતઃ વૃદ્ધાવસ્થામાં તો પુત્ર માતાપિતાનો સારો બનવો વયના દીકરાએ માતાપિતાની કે બેમાંથી કોઈ એકની હત્યા કરી જોઈએ. નીતિશાસ્ત્રકારો કહે છે : ' હોય એવા કિસ્સાઓનું પ્રમાણ વધતું જાય છે. અજ્ઞાન, ઉશ્કેરાટ, પૂર્વે વયસ પુત્રીઃ પિતામુનીવતિ | શાળા-કૉલેજમાં અન્ય વિદ્યાર્થીઓ સાથે વેર, માદક દ્રવ્યોનું વ્યસન, નિમે વસિ પુત્રીનું પતો નીવતી ! જૂગાર, નાણાંની જરૂર, ઈચ્છા ન સંતોષાવી, ખોટી ચડવણી કરનાર
[પૂર્વ વયમાં એટલે બાલ્યકાળમાં પુત્ર પિતાના સહારે જીવે છે મિત્રોની સોબત અથવા એકલવાયાપણું વગેરે કારણો ઉપરાંત ગન-
અને અંતિમ વયમાં પિતા પુત્રોને સહારે જીવે છે. ]
૨' રિવોલ્વરની સુલભતા એ પણ એક મહત્ત્વનું કારણ આવા કિસ્સામાં કાર્ય કરી જાય છે. કિશોરો ઉપરાંત યુવાન કે તેથી મોટી વયના પુત્રે
સંસારમાં માતાપિતા અને સંતાનો વચ્ચેનું ઉચ્ચ કોટિનું વૈમનસ્ય પિતાનું ખૂન કર્યું હોય એવા બનાવો ત્યાં તથા અન્ય દેશોમાં પણ
પ્રમાણમાં તો નહિ જેવું જ છે. આમ છતાં એ સંબંધોમાં વિવિધ બનતા રહે છે. પુત્રે પોતાનાં માતા કે પિતાનો વધ કર્યો હોય એવા
પ્રકારની તરતમતા રહે છે. સ્નેહભય, વાત્સલ્યભર્યા ગાઢ સંબંધો
જીવન પર્યંત ટકી રહેતા હોય એવાં સદ્ભાગી માતાપિતા અનેક બનાવો ઇતિહાસમાં પણ જોવા મળે છે. નાનાંમોટાં રાજકુટુંબોમાં ગાદી માટે અથવા ગરાસ માટે આવી કેટલીયે ઘટનાઓ બની હશે
જોવા મળશે. શ્રવણની પિતૃભક્તિ તો અજોડ છે. આમ છતાં બે જેની નોંધ ઇતિહાસના પાને ન લેવાઈ હોય એ સ્વાભાવિક છે.
પેઢી વચ્ચેનો વેરભાવ પણ અનાદિ કાળથી ચાલ્યો આવે છે. સોહરાબ દીકરા તરફથી પોતાની હત્યા થવાનો ડર બિલકુલ ન હોય,
અને રૂસ્તમ જેવી દશા ઘણે ઠેકાણે પ્રવર્તે છે. એ માટેનાં શારીરિક, પણ એ સામે બોલશે, અપમાન કરશે, ધમકી આપશે, વઢ વઢ
- માનસિક, નૈતિક અને આધ્યાત્મિક એવાં ઘણાં કારણો છે. પુત્ર ગમે કરશે. સગા સંબંધીઓમાં વગોવણી કરશે, પોતાની સંપત્તિ પચાવી
તેટલો મોટો થયો હોય છતાં માતાપિતાને તે નાનો જ લાગે છે અને પાડશે, ઉડાવી દેશે, મિલકતના ભાગ માટે કોર્ટે ચડશે, માનસિક
એવા વ્યવહારનો અતિરેક થતાં પુત્રનું સ્વમાન ઘવાય છે. એક કરતાં ત્રાસ આપશે, ક્યાંક જતાં આવતાં કે દાનાદિમાં નાણાં આપતાં
વધુ સંતાનો હોય તો સંપત્તિની વહેંચણીનો પ્રશ્ન ઊભો થાય છે. અટકાવશે, ભૂખે મારશે ઈત્યાદિ વિવિધ પ્રકારની ચિંતા કેટલાંયે માતાપિતા વહાલા પુત્રના પક્ષપાતી બને છે. પુત્રવધૂઓ ઘરમાં માતાપિતાને વૃદ્ધાવસ્થામાં રહે છે. એમાં પણ શારીરિક માંદગી કે આવતાં દીકરાઓ માતાપિતા સાથે મન મૂકીને વાત નથી કરી શકતા. પરાધીનતા પછી એવી ચિંતા વધી જાય છે. પુત્રની (તથા પુત્રવધૂની
બેય પક્ષ સાચવવા જતાં પુત્ર કફોડી સ્થિતિમાં મૂકાય છે. માતાપિતા પણ) સતામણીથી ત્રાસીને કોઇ માતાપિતાએ ઝેર ખાઈને, બારીમાંથી અશક્ત છે, એમ
અશક્ત છે, એમની માનસિક ગ્રંથિઓ અને વહેમો બંધાઈ ગયા છે. પડતું મૂકીને, ગળે ફાંસો ખાઈને, બળી મરીને પોતાના જીવનનો હવે તેઓ ઝાઝું જીવવાના નથી. તેઓ બોજારૂપ બને છે. પત્ની સાથે અંત આણ્યો હોય એવા સમાચાર અવારનવાર છાપાંઓમાં વાંચવા આખી જિંદગી કાઢવાની છે. આવા આવા વિચારે બે પેઢી વચ્ચેનું મળે છે. કેટલાક પોતાની વેદના પોતાના મનમાં જ સમાવીને બેસી અંતર વધતું જાય છે, વિનય અને લજા લોપાતાં જાય છે. એમાં રહે છે, હવે પોતાનો ખરાબ વખત આવ્યો છે એવું સમાધાન કેળવે પણ મોટોં સંઘર્ષ થતાં હત્યા કે આપઘાતની ઘટનાઓ બને છે. ક્યારેક છે, મૌન જાળવીને ધર્મધ્યાન તરફ વળી જાય છે અથવા માનસિક પુત્રે પિતાની કે પિતાએ પુત્રની હત્યા કરી હોય એવી ઘટનાઓ પણ વેદનાની અભિવ્યક્તિના અભાવે ડિપ્રેશનને કારણે સનમન બની બને છે. પોતાનાં કર્મનો ઉદય અને ઋણાનુબંધ અનુસાર બધું બને જાય છે અથવા ગાંડા થઈ જાય છે.
છે એવું સમાધાન કેટલાક કેળવે છે. જે પુત્રના જન્મ માટે આતુરતાપૂર્વક રાહ જોવાતી હોય, જન્મ બદલાતા જમાનામાં આપણને લાગે છે કે આપણાં માતાપિતા વખતે ઉત્સવ થતો હોય, લાડકોડથી એને ઉછેરવામાં આવતો હોય, કરતાં આપણે વધુ ડાહ્યા, સમજદાર છીએ, પરંતુ થોડાં વર્ષોમાં જ ભણાવીગણાવી વેપારધંધે લાગડવામાં અથવા અન્ય કોઇ પ્રકારની આપણાં સંતાનો પણ આપણા માટે એવા જ વિચાર કરતા થઇ જાય તેજસ્વી કારકિર્દીવાળો બનાવવાનાં સ્વપ્નાં સેવ્યાં હોય, જેની પાછળ છે. કહ્યું છે : પોતાની જાત નિચોવી નાખવામાં આવી હોય એવા પુત્ર કે પુત્રો We think our fathers fool જ્યારે કૃતઘ્ન બને છે, માનસિક સંતાપ કરાવે છે કે હત્યા કરવાની
so wise we grow; હદ સુધી પહોંચી જાય છે ત્યારે સંસારની વિષમતા કેવી ભયંકર છે
Our wiser sons, તે સમજાય છે.
no doubt will think us so.