________________
Licence to post without prepayment No. 37 ૦ વર્ષ : (૫૦) + ૧૦૦ અંક: ૯ ૦.
૦ તા. ૧૬-૯-૯૯ ૦
• Regd. No. MH / MBI-South / 54 / 99 ૦ ૦ ૦ શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘનું માસિક મુખપત્ર ૦ ૦ ૦
પ્રબુદ્ધ ઉUGol
૦ ૦ ૦ પ્રબુદ્ધ જીવન પાક્ષિક ૧૯૩૯થી ૧૯૮૯ઃ ૫૦ વર્ષ ૦૦૦ વાર્ષિક લવાજમ રૂ. ૮૦૦૦૦
તંત્રી : રમણલાલ ચી. શાહ
પોકેમોન પોકેમોન” (POKEMON) એટલે શું?
પથ્થરની વચ્ચે પથ્થર જીતે. પથ્થર ભારે અને નીચે પડી જાય. કાગળ દુનિયાની પોણા ભાગ કરતાં વધુ વસતિએ આ શબ્દ જ સાંભળ્યો હલકો અને હવામાં ઉંચે ઊડી શકે એટલે કાગળ અને પથ્થર એ નહિ હોય તો એને એ વિશે ક્યાંથી ખબર હોય? પરંતુ અમેરિકા, બેમાં પથ્થર જીતે. કાગળ માટેની મુદ્રા તે ખુલ્લી હથેળી, કાતર માટેની કેનેડા. જાપાન વગેરે દેશોમાં લાખો બાળકોને ખબર છે કે “પોકેમોન મુદ્રા તે હાથની પહોળી કરેલી પહેલી બે આંગળીઓ. અને પથ્થરની શું છે. ખાસ કરીને અમેરિકાના બાળકોમાં તો હમણાં જાણે મુદ્રા એટલે મૂઠી. રમવા બેઠા હોય તે બે જણે એક સાથે પોતાના “પોકેમોનનું મોટું મોજું ફરી વળ્યું છે.
મનમાં આવે તે મુદ્રા કરવાની. કોઇએ બીજાની મુદ્રા જોયા પછી પોકેમોન જાપાની શબ્દ છે, પોકેમોન એ કાલ્પનિક અસરો પોતાની મુદ્રા કરવાની નહિ, પણ એક સાથે જ મુદ્રા કરીને ઝડપથી અથવા દૈત્યો (Incredible Monsters) છે. આ દરેક અસર પાસે જમીન પર હાથ મૂકવાનો. કાગળ અને કાતર આવે તો કાતરવાળો પોતાની આગવી શક્તિ છે. કયા અસર કરતાં કયો અસર ચડે અને જીતે. કાતર અને પથ્થર આવે તો પથ્થરવાળો જીતે. પથ્થર અને જીતી જાય એના નિયમો છે. કયા અસુરને તાલીમ આપી વધુ કાગળ આવે તો કાગળવાળો જીતે. એકસરખી બંને મુદ્રા હોય તો શક્તિશાળી બનાવી શકાય અને તે બીજા અસરને પરાજિત કરવાની ફરીથી મુદ્રા કરવાની. શક્તિ ક્યારે મેળવી શકે એના પણ નિયમો છે. અસુરોના મુખ્ય જેમ કાગળ, કાતર અને પથ્થરની રમત જાપાનમાં પ્રચલિત છે, સાત વિભાગ છે. તેઓની શક્તિ-પ્રવૃત્તિ અનુસાર તેઓનું વર્ગીકરણ તેમ એવા જ પ્રકારની પણ વધારે મોટી પોકેમોનની રમત પણ રમાય કરવામાં આવ્યું છે. આ સાત વર્ગ છે : ઘાસ, અગ્નિ, જળ, વિદ્યુત, છે. જુદી જુદી શક્તિવાળા દૈત્યો અથવા અસુરોમાં અમુક પ્રકારની રંગવિહીનતા (colourless-અદશ્ય રહેવાની શક્તિ), મારામારી શક્તિવાળો દૈત્ય બીજા દૈત્યને પરાજિત કરી શકે. દૈત્યોની આ સંખ્યા અને માનસિક આઘાત. આ દરેક વર્ગના અસુરોમાં એના પેટા પ્રકારો એ વિષયના નિષણાતોએ ધંધાદારી દષ્ટિએ હમણાં વધારી દીધી છે. છે અને તે દરેકને સ્વતંત્ર નામ આપવામાં આવ્યાં છે. આ રીતે કુલ પરંતુ જાપાન કરતાં અમેરિકામાં એનો પ્રચાર ઘણો વધી ગયો છે. દોઢસો દૈત્યો છે. કલ્પનાથી આ બધા દૈત્યો ઉપજાવી કાઢવામાં આવ્યા અમેરિકાની નવીનતાપ્રિય પ્રજાને થોડે થોડે વખતે કશુંક નવું છે. અને તે દરેકની કાર્ટૂન જેવી લાક્ષણિક વૈયક્તિક આકૃતિ છે. એ જોઇએ છે. એમાં પણ ત્યાંના બાળકોની ખરીદશક્તિને (અંતે તો આકૃતિના આધારે તે દૈત્યને ઓળખી શકાય છે.
માતાપિતાની ખરીદશક્તિને) વટાવી લેવા માટે મોટા મોટા સ્ટોર્સ પત્તાની જોડની જેમ આ દરેક દૈત્યનું એક કાર્ડ એવાં દોઢસો ઘરાવતી કંપનીઓ વેચાણકલાના નિષણાતો દ્વારા વખતોવખત નવી રંગીન કાર્ડ તૈયાર કરવામાં આવ્યાં છે અને તેની જુદી જુદી રમત નવી વસ્તુઓ બનાવીને બજારમાં મૂકીને મોટો નફો રળી લે છે. રમી શકાય છે. આ રીતે “પોકેમોન' એ પાનાંની રમત પણ છે. તેઓ એકી સાથે ઘણાં બધા નંગ તૈયાર કરીને સમગ્ર અમેરિકામાં સામાન્ય રીતે પત્તાંની રમત-લાલ, ચોકટ, કાળી અને ફલી એ પહોંચી જાય છે અને છાપાં, ટી.વી. વગેરે પ્રચાર માધ્યમો દ્વારા દરેકનાં તેર પાનાં એમ મળીને બાવન પાનાંની રમત આખી દુનિયામાં પોતાની નવી વસ્તુ માટે હવા ઊભી કરી દે છે. નાનાં બાળકોના પ્રચલિત છે. પોકેમોન એ ૧૫૦ પાનાંની રમત છે. એ રમતાં આવડે મન પર એમને લાયક વસ્તુઓ માટેની હવા તરત અસર કરી જાય તો એમાં ઘણી મઝા પડે એમ છે. પરંતુ એ ઘણી અટપટી રમત છે. છે. પોકેમોનના મોટાં પોસ્ટરો સ્ટોર્સમાં જોવા મળે. દૈત્યોની એના નિયમો માટે પુસ્તિકાઓ પ્રગટ થઇ છે. ઘણાં બાળકો વિડિયો પ્લાસ્ટિકની રંગબેરંગી આકૃતિઓ રમકડાં તરીકે વેચાય. સામાન્ય ગેમમાં એ રમત રમે છે. એથી હોંશિયારી વધે છે. બીજી બાજુ માણસની બુદ્ધિ કામ ન કરે એવી એવી પોકેમોનના પ્રકારની કે એની ટેવ પણ પડી જાય છે. પત્તાંની રમતની જેમ એનો પણ ચટકો નિશાનીવાળી વસ્તુઓથી સ્ટોર્સમાં પોકેમોનનું વાતાવરણ જામી ગયું. લાગે છે.
પોકેમોનનો ઉદ્ભવ તો જાપાનમાં થયેલો મનાય છે. જાપાનમાં દાયકા પહેલાં અમેરિકામાં ડાયનાસોર્સનું મોજું આવ્યું હતું. જ્યાં નાનાં છોકરાંઓથી માંડીને મોટી ઉંમરના સુધી એક જની પારંપારિક જુઓ ત્યાં જાતજાતના ડાયનાસોર્સ. પુસ્તકો, ચિત્રો, પોસ્ટર, રમકડાં. રમત બહુ પ્રચલિત છે. કાગળ, કાતર અને પથ્થર એ ત્રણમાં કોણ ટીશર્ટ, બનિયન, ટોપી બધે ડાયનાસોર્સ. ડાયનાસોર્સનું આ મોજ શક્તિશાળી વધારે ? કાતર કાગળને કાપે. એટલે કાગળ અને કાતરની અમેરિકામાંથી પ્રસરતું પ્રસરતું દુનિયાના ઘણા દેશોમાં પહોંચી ગયું. વચ્ચે કાતર જીતે. પથ્થર કાતરને ભાંગી નાંખે. એટલે કાતર અને હજુ પણ એ શમ્યું નથી, ત્યાં અમેરિકાની કંપનીઓએ પોકેમોન'નું