________________
૭
: પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧-૧૨-૮૮ httpss : * : ' : શિક્ષણમાં સ્વૈચ્છિક સહયોગ 3 .3, .. : 1; } . . . . ૦ કલીનચંદ્ર પિ યાજ્ઞિક
- : , , ,, -4. સ્વ છક સંસ્થાઓ દ્વારા, સમાજસેવાનાં, સંકટ કાર્યક્રમના ભાગ રૂપે વહેંચવામાં આવ્યાં. ' '' , નિવારણનાં. રાહતનાં અને અન્ય લેકેપગી કામ કરવા
નવાં સૂચને . . . . . . . . : - ગુજરાત રાજ્ય જાણીતું છે. શિક્ષણક્ષેત્રે પણ રવૈચ્છિક
- ૬. ડિસેમ્બર માસની શાળાઓની. બીજી કસોટી બાદ સંસ્થાઓને સારે ફળો રહેલો છે. માધ્યમિક શાળાઓ તેમજ કાલે મેટે ભાગે જાહેર ટ્રસ્ટ દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે તે
બીજી ઘણી નવી બાબત છૂરી. ઈ. ત. વિદ્યાથીઓની
પ્રગતિને દર તેમના બૌદ્ધિક આંક ઉપર હોય છેતેથી પણ સંસ્થાગત વૈછિક પ્રયાસને જ પ્રકાર છે. સામાન્ય રીતે આ પ્ર સુવ્યવસ્થિત સંસ્થાઓ મારફત થતા હોય છે.
તમામ વિદ્યાથીઓની બૌદ્ધિક કસોટી લેવાનું નકકી થયું. પરંતુ અવિધિસરના શિક્ષણના કાર્યક્રમમાં વૈછિક સહગથી
તેવી જ રીતે જુદી જુદી શાળાની કસોટીઓમાં અલગ અલગ એક સુધાર કાર્યક્રમ ગયા વર્ષે પાટણ મુકામે મેં વાંમાં ધોરણે હોવાથી સમાન આંતરિક કસોટીઓ રાખવાનું નકકી અ. અને હવે તેના પરિણામનું નિરીક્ષણ કરીને ચાલુ
થયું -વર્ષને અંતે મૂલ્યાંકન કરવા માટે ગયા વર્ષના માકને વર્ષમાં તેને વિસ્તાર વધારવામાં આવેલ છે, તે ખાસ કરીને ચાલુ વર્ષની કચેરીના માકર સાથે સરખાવતાં પ્રગતિ તે, તેના વ્યાપની નજરે એક અદ્વિતીય કાર્યક્રમ ગણાશે
જણાઈ પણ તે પ્રગતિ સાચી છે કે કેમ તે જોવા માટે આજના ' . .
વર્ગોમાં વિદ્યાથીઓ. પિતાનું રથાન બીજા વિદ્યાથીઓની . . .
અપેક્ષામાં કેટલું સુધારે છે તે જ ખરી કસેટી હોવાથી વર્ગમાં - ૨. મુંબઈના સેવંતીલાલ કાંતિલાલ રટે પાટણમાં અગાઉ મેળવેલ સ્થાની વિગતે ૫ણું સરખાવી જોવાનું નકકી થયું. પણ લેકહિતનાં કામે કરેલાં છે. તે. ટ્રસ્ટના ઉપક્રમે ગયે વર્ષે
૭. અભ્યાસક્રમ ઉપરાંત બીજી બાબતે પણ નજરમાં પાટણમાં હાઈસ્કૂલમાં અભ્યાસમાં નબળાં બાળક માટે પૂરક
આવવા લાગી. દા. ત. અક્ષર સુધારણા, વ્યવસિયત નેંધ શિક્ષણને કાર્યક્રમ હાથ ધરવામાં આવ્યું. જે બાળકે વર્ગમાં
લેવાની શકિત એવી બીજી આનુષંગિક બાબત ઉપર પણ સૌથી નબળાં હોય અને જેમનાં માબાપે તેમને માટે ટયુશન
ધ્યાન આપવામાં આવ્યું. રાખી શકે તેવી સ્થિતિમાં ન હોય તેમને માટે આ પેજના.
૮. આડકતરી રીતે વિદ્યાથીઓના વ્યકિતત્વના વિકાસની હતી. પાટણની કુલ ૧૨ હાઈસ્કૂલમાં તપાસ કરી ધોરણ-૮,, ૯ અને ૧૦ નાં આવાં ૨૦૦ બાળકોને પસંદ કરવામાં
વાત પણ થઈ. વિદ્યાથીઓ નિયમિત આવે, તેમને સેપેલે
રવામાય બરાબર કરે, વર્ગમાં સુઘડ થઈને આવે એવી આવ્યાં. આમાં જ્ઞાતિ કે કામનું કે ધેરણ રાખવામાં આવ્યું
બાબતો પણ ધ્યાનમાં લેવાઈ: ન હતું. પણ દેખીતી રીતે આ બાળકે આર્થિક રીતે પછાત
' , કુટુંબમાંથી આવતાં હતાં. વળી સમાજની પરિસ્થિતિ પ્રમાણે
૯. તે ઉપરથી સતત અનિયમિત રહેતા વિદ્યાથીઓની તેમાંનાં ઘણાં મોટા ભાગનાં અનુસૂચિત જાતિઓ અને અન્ય
મુશ્કેલી હોય તે તે સમજવા માટે વાલી સંપકને પણ પછાત વર્ગોમાંથી એટલે કે સમાજના છેક નીચેના સ્તરમાંથી
વિચાર થયે. દરેક કેન્દ્રવારે બોલાવેલ વાલી સંમેલનને સામાન્ય ,
શાળાઓનાં વાલી સંમેલન કરતાં પણ વધુ સારો પ્રતિભાવ આવતાં હતાં.
મળે. સામાન્ય રીતે વાલીઓ આર્થિક અથવા સામાજિક ૩. વર્ગની સફળતા માટે સ્વયં સેવક શિક્ષકે પણ બને રીતે પછાત હોવા છતાં તેમને આ કાર્યક્રમના લાભ દેખાયા ત્યાં સુધી જાતે ટયુશન ને કરતા હોય તેવા પસંદ કરવાના હતાં; અને કઈ કઈ વાલીઓ તે શિક્ષકે માટે ફૂલહાર લઇને હતા. સ્થાનિક બી. એડ. કોલેજના અધ્યાપકે તેમજ નિવૃત્ત આવ્યા હતા. આ સંમેલનમાં બાળકને નિયમિત રીતે તથા ચાલુ શિક્ષકમાંથી આવા ૧૩ શિક્ષકોને માત્ર માનદ મેકલવા તેમને સુઘડ રાખવા, તેમને ઘેર આગળ અભ્યાસની વેતનથી સહકાર મેળવવામાં આવ્યું. '
અનુકૂળતા કરવા અને એ રીતે શિક્ષણના કાર્યક્રમમાં આડછે. ૪. વિદ્યાર્થીઓને ૧૦ વર્ગમાં વહેંચી ત્રણ કેન્દ્રોમાં ,
કતરી રીતે મદદ કરવા સૂચને કરવામાં આવ્યાં. પરિણામે શિક્ષણક તા. ૨–૧૧-૮૭ના રોજ શરૂ કરવામાં આવ્યું
એવી રીતે આ કાર્યક્રમમાં વાલી શિક્ષણને અંશ પણ કહેવાયું. દરરોજ સવારે બે કલાક ચાલતા આ વર્ગોમાં અંગ્રેજી, ગણિત પરિણામ , અને વિજ્ઞાનના વિષેનું શિક્ષણ આપવામાં આવ્યું. આખા ,
૧૦. આ રીતે વિદ્યાથીઓની ટેવે, વર્તુણક, રીતભાત, | કાર્યક્રમ માટે રચાયેલ રથાનિક સમિતિ પૈકી બી. એડ. કોલેજના
વગેરેમાં ધીમે ધીમે સુધારો તેમના અભ્યાસમાં દેખાઈ આવ્યો, આચાર્યશ્રીના માર્ગદર્શન હેઠળ ત્રણ શાળાના આચાર્યોએ
જેની પ્રતીતિ તેમની વાર્ષિક પરીક્ષાના પરિણામે ઉપરથી થઈ.. કેન્દ્ર નિયામક તરીકે જબરોજની દેખરેખ અને માર્ગદર્શનનું
જે બાળકે પોતાના વર્ગના વર્ગના છેક છેવાડે હતાં તેઓ , '' : કામ સંભાળ્યું. . . . . . .
પણ સારો દેખાવ કરી શક્યાં. કુલ ર૦ બાળકે માંથી મા: ૫. વિદ્યાર્થીઓને સહાયક સાધન પણ આપવામાં ત્રણ જ બાળકે નપાસ થયાં. . . . . . . આવ્યાં. વિષયવાર છાપેલી અભ્યાસથીઓ અને નેટબુકે
અનુસંધાન પાના ૯ ઉપર) : : : '. માલિક શ્રી મુંબઈ જેન યુવક સંઘ, મુદ્રક અને પ્રકાશક : શ્રી ચીમનલાલ જે. શાહ, પ્રકાશન સ્થળ : ૩૮૫, સરદાર વી. પી. મુંબઈ-૪૦૦૦, ટેનું ૩પ૦૨૯૬: મુથુસ્થાન: ટ્રેન્ડ પ્રિન્ટર, જેન્ગન્નાથ શંકર શેઠ રોડ, ગિરગામ, મુંબઈ ૪૦ ૪૧
* :
-