Prabuddha Jivan 1975 Year 36 Ank 17 to 24

SR No.: 525960
Original Sutra Author: N/A
Author: Chimanlal Chakubhai Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1975
Total Pages: 86
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 8 MB

Page 77

તા. ૧૬-૪-૭૫
પ્રબુદ્ધ જીવને
૨૩૯
પશ્ચિમ યુરોપના કોઈ પણ દેશ ઉપર આક્રમણ થાય તે અમેરિકા તેની મદદે જવા બંધાયેલ છે.
આ બધે નકશો હવે પલટાઈ ગયો છે. યુરોપના દેશે અને જાપાન સમૃદ્ધ થયા છે. અમેરિકાના વરસમાંથી છૂટવા દગલે શરૂઆત કરી. દક્ષિણ વિયેટનામનો અનુભવ બતાવે છે કે અમેરિકાની ગમે તેટલી શકિત હોય તો પણ, રક્ષણ કરવા અસમર્થ છે. અમેરિકાની શકિતમાંથી વિશ્વાસ ઉઠી ગયો.
અમેરિકાને મૂળ હેતુ મૂડીવાદી અર્થરચના દુનિયામાં ટકાવી રાખવાને રહ્યો છે. તેમ કરવામાં લોકશાહીના રક્ષાની બહ પરવા કરી નથી. પોર્ટુગલ, સ્પેન, ગ્રીસ, ટર્કી, કોરિયા, ઈન્ડોચાઈના, આફ્રિકા, દક્ષિણ અમેરિકાના દેશે, આવા ઘણાં પ્રદેશમાં જમણેરી સરમુખત્યારી અને પ્રત્યાઘાતી બળોને અમેરિકાએ ટેકો આપ્યો છે.
થા “રિકા ટકા આપ્યા છે. અમેરિકાને વિરોધ સરમુખત્યારી પ્રત્યે નહિ પણ સામ્યવાદી અર્થરચના પ્રત્યે રહ્યો છે. બીજી રીતે કહીએ તો પોતાના આર્થિક હિતોના રક્ષણ પ્રત્યે રહ્યો છે.
મધ્ય પૂર્વમાં ઈઝરાઈલને સબળ ટેકો આપ્યો, પણ તેલની કટેકટ આવતા, આરબ રાજ્ય સાથે સમાધાન અનિવાર્ય બન્યું. તેથ ઈઝરાઈલ ઉપર દબાણ વધાર્યું. ઈરાઈલને કયારે લટકતું મૂકશે તે કહેવાય નહિ. - યુરોપમાં જુદી જ પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ છે. ૫૦ વર્ષ પછી ગિલમાં સરમુખત્યારી ગઈ. લગભગ સામ્યવાદી દળ સત્તા ઉપર આવ્યું છે. સ્પેનમાં એવું જ બનવા સંભવ છે. પશ્ચિમ યુરોપને રશિયાને ભય નથી. તેથી વિશેષ, દરેક દેશમાં રહેલા સામ્યવાદી પક્ષના આક્રમણનો ભય છે. ફ્રાન્સ, ઈટલી, કેટલેક દરજજે ટિન, વગેરે દેશોમાં સામ્યવાદી પક્ષ અથવા ડાબેરી બળેનું જોર વધતું જાય છે. ઈટલી જેવા દેશમાં સામ્યવાદી પક્ષ ચૂંટણી મારફત સત્તા પર આવે તે સંભવ છે. અને એક વખત સત્તા પર આવ્યા પછી તેને હટાવ અતિ મુશ્કેલ બનશે. Communists can come to power once by electoral process and then make it impossible to remove them પોર્ટુગલમાં ચૂંટણીની વાત કરી અને કદાચ ચૂંટણી કરશે પણ તે સામ્યવાદી દેશમાં થાય છે તેવી હશે. '
દક્ષિણ વિયેટનામમાં જે બન્યું અને મધ્ય પૂર્વમાં જે બની રહ્યું છે તેમ જ નિક સનના વહીવટથી થયેલ નૈતિક અધ:પતને પછી અમેરિકા આત્મવિશ્વાસ ગુમાવી બેઠું છે. દુનિયાના દેશોએ અમેરિકામાં વિશ્વાસ ગુમાવ્યા છે. it would appear America is slowly fading away from its world leadership anu leftist forces are on the marcn all over the world. America is having an agonising reappraisal of its foreign policy. કલકત્તામાં જયપ્રકાશ પર હુમલો
કલકત્તામાં જ્યપ્રકાશની મેટરને શાસક પક્ષની યુવક કોંગ્રેસ અને છાત્ર પરિષદે ઘેરી લીધી, તેમની મોટરને અને તેમની સાથે હતા તે લોકસભાના સદસ્ય સમર ગુહાને ઈજા થઈ. આ બનાવને વિધ પક્ષોએ વાજબી રીતે સખત વખોડી કાઢયો છે. જ્યપ્રકાશે અને પડકાર માની ઝીલી લીધો છે. અને થોડા વખત પછી કલકત્તા જઈ વિદ્યાર્થીઓની મિટીંગને સંબોધવાનો નિર્ણય કર્યો છે. લોકસભામાં વિરોધ પક્ષ તરફથી સરકાર ઉપર ઠપકાની દરખાસ્ત રજૂ થઈ જેના ઉપર આઠ કલાક અતિ ઉગ્ર ચર્ચા થઈ. આ ચર્ચામાં કોઈ મર્યાદા ન રહી. આક્ષેપે અને પ્રતિઆક્ષેપોની ઝડી વરસાવી. બન્ને પક્ષે ફાસીવાદી હોવાને આરેપ કર્યો. સંસ્થા કેંગ્રેસના આગેવાન એસ.અને, મિથે કહ્યું કે, જ્યપ્રકાશનું ખૂન કરવાનું પૂર્વયોજિત કાવતરું હતું. તેની પાછળ ઈન્દિરા ગાંધીને હાથ હતો. સરકાર ઈરાદાપૂર્વક આવા બનાવો યોજીને વિરોધને દાબી દેવા ઈચ્છે છે; ઈન્દિરા ગાંધીએ આ ચર્ચામાં ભાગ ન લીધે. સરકાર તરફથી ગૃહમંત્રી બ્રહ્માનંદ
રેડીએ જવાબ આપ્યો. આ બનાવ માટે તેમણે કાંઈ દીલગીરી જાહેર ન કરી. બ્રહ્માનંદ રેડીએ કહ્યું કે, આવા બનાવે રાજકીય જીવનમાં બને જ છે. જ્યપ્રકાશ નારાયણ સતત ઉશ્કેરણી કરે, લશ્કર કે પિલીસમાં વિદ્રોહ ફેલાવવાનો પ્રયત્ન કરે, રાષ્ટ્રના નેતાને ઉતારી પાડે તે વિરોધ થાય તેથી આશ્ચર્ય પામવું ન જોઈએ. શાસક પક્ષ અને જન્મPરી સામ્યવાદી પક્ષના સભ્યોએ રોષપૂર્વક પ્રકાશના આંદોલનને આવા બનાવો માટે કારણભૂત ગણાતું.
આમ જોઈએ તો આ બનાવ બહુ ગંભીર નથી. કોઈ પણ આગેવાન રાજકીય વ્યકિતના જીવનમાં આવો અનુભવ થાય છે, પણ લોકસભામાં થયેલ ચર્ચાના સંદર્ભમાં આવા બનાવનું મહત્તવ છે. તે સમજવા જયપ્રકાશના આંદોલનનું સ્વરૂપ ઊંડી રીતે તપાસવું જરૂરનું છે.
એ આંદોલનનું ધ્યેય અને તેની રીતરસમ જોતાં આવા બનાવો વધશે એમ લાગે છે. કોણ સાચું અને કોણ ખોટું તેની / ચર્ચામાં નથી ઊતરતે. વાસ્તવિક પરિસ્થિતિ જોઈએ તે સંઘર્ષ વધશે એ સ્પષ્ટ છે. આંદોલનનું ધ્યેય સમૂળી ક્રાન્તિ કહેવાય છે. તાત્કાલિક ધ્યેય શાસક પકાને સત્તા પરથી દૂર કરવાનું છે. તેમ કરવાનો પ્રકાશને અને પ્રજાને પૂરો અધિકાર છે. પ્રશ્ન એ છે કે કેવી રીતે? જ્યપ્રકાશ મોરચા, ઘેરાવ, બંધ, જંગી સભા, સરઘસ ને વિધાન સભા વિસર્જન, શિક્ષકો, વિદ્યાર્થીમ્મો, સરકારી નોકરે, લશ્કર અને પોલીસ અને આમ જનતાની ઉરોજના કરી સરકારી કાર્ય અંભિત કરી દેવું અને આવા બધા કાર્યક્રમોને દેશવ્યાપી બનાવી, આંદોલનને વેગ આપો-એ માર્ગ અપનાવ્યો છે. આંદોલન, શાતિમય હોવાને દાવો થાય છે. આવું આંદોલન શાન્તિમય રહે તે શકય નથી. ગાંધીજીના અહિંસક પ્રતિકાર સાથે આંદોલનને સરખાવવામાં આવે છે. બે વરચે કોઈ સરખામણી થઈ શકે તેમ નથી. ગાંધીજીની અહિસા જ્યપ્રકાશને સ્વીકાર્ય નથી, આ વાત એમણે પોતે સ્પષ્ટ કહી છે. વિચારમાં હિંસા ભરી હોય, વાણીમાં ખૂબ ઉશ્કેરણી હોય તો વન શાન્તિમય રહે તે રાવ છે. સરકાર, શાસક પક્ષ અને તેને ટેકે આપતા જમણેરી સામ્યવાદી પકા પૂરે સામને કરશે. એમણે સમજી લેવું જોઈએ. આંદોલનને ટેકો આપતા પક્ષો, જનસંઘ, કે ડાબેરી સામ્યવાદી અને બીજા પકો પણ, અહિંસા કે શાન્તિમય માર્ગમાં માનવાવાળા નથી. જ્યપ્રકાશ આ બધું પૂરેપૂર જાણે છે.
વર્તમાન પરિસ્થિતિ અસહ્ય છે. પ્રશ્ન એ છે કે તેને કેમ પલટાવવી. . લોકશાહી પદ્ધતિએ કરવું હોય તે ચૂંટણી મારફત જ થઈ શકે. લેક
શાહીના રક્ષણની વાત કરવાવાળાને પણ તેમાં કાઠા નથી. સરકાર ફાસિસ્ટ થતી જાય છે એમ ગણીએ તો પણ, મરચા, ઘેરાવ, બંધ, ઉપવાસ, ઉશ્કેરણીએ, વિધાનસભા વિસર્જન, આ બધી લોકશાહી પદ્ધતિ નથી. ફાસિઝમનું હાર્દ એ છે કે, બળજબરીથી સામા પક્ષને દબાવી દે અને પિતાનું ધાર્યું કરવું અથવા કરાવવું. બન્ને પક્ષે એક અથવા બીજા પ્રકારની બળજબરી વાપરે છે. સરકારે લોકશાહી પદ્ધતિ છોડી દીધી છે માટે તેની સામે લોકશાહી પદ્ધતિથી લડત શકય નથી એમ માનીએ તો લોકશાહીનું રક્ષણ નથી થતું. પ્રતિકાર આનવાર્ય છે. એ અહિંસક રીતે કરવો હોય તે ગાંધીની અહિંસા સ્વીકારીએ તો જ સફળ થાય. એ અહિંસક પ્રતિકાર શકય નથી એમ માની વિનેબાએ પ્રતિકાર છાડયો અને જ્યપ્રકાશે અહિંસા છોડી, અથવા કોઈ દિવસ રવીકારી નહતી.
Confrontation and clashes are inevitable in the methods he has adapted even though he may wish the agitation to remain peaceful. The battle lines are being sharply drawn on both sides all over the country Is it our destiny or is there a bridge left?