Prabuddha Jivan 1974 Year 35 Ank 17 to 24 and Year 36 Ank 01 to 16

SR No.: 525959
Original Sutra Author: N/A
Author: Chimanlal Chakubhai Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1974
Total Pages: 256
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 30 MB

Page 70

૨૫ર
પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧૬–૩–૭૪
જેના ફળસ્વરૂપે જૈન ધર્મ, વિરાટ જનજીવનથી હટતાંહસતાં કેવળ હરેક હરકતમાં થઇ રહેલ છે, હરેક કદમમાં થઈ રહેલ છે. માઈએક નાના સરખા વ્યાપારી વર્ગમાં પરિસીમિત થઈ ગયા છે. ક્રોસ્કોપથી જોઇ લ્યો તેને. ધરતી ઉપર દેખાયા વગરના કેટલાંયે આજે વ્યાપારમાં કેટલું જૂઠાણું અને ફ્રેબ ચાલે છે, કેટલાં ચેર અદ્રય કીટાણુ ભરાઈ રહેલ છે, જે અહિંસા મહાવ્રતી સાધુના હરેક બજાર અને શેષણ થાય છે એ બધું બનવા છતાં પણ, આજના કદમ નીચે મરી રહેલ છે, હરેક શ્વાસની સાથે અસંખ્ય વાયુકાયિક કેટલાક મર્યાદાહીન શેષક વ્યાપારી જૈન છે અને આવતા દિવસે માં અને અન્ય જીવ મરી રહેલ છે. ભજનને જે કોળિયો અહિંસા - હિંસાની ઢંગધડા વગરની ફિલેફી ઝાડતા રહે છે, ધર્મની ગળા નીચે ઊતરી રહેલ છે તેમાં અસંખ્ય કીટાણુ પેદા
દુહાઈ દેતા રહે છે. તેની ધુંધળી નજરેમાં કિસાન, કુંભાર, લુહાર થાય છે, મરે છે. વિશ્વાસ ન હોય તે સૂટમદર્શક યંત્રથી , બધા હિંસક છે, અહિંસક હોય તે કેવળ તે જ છે; એ કારણે કે તે જોઈ લ્યો, થડા વખત પછી વમન (ઊલટી) કરાવીને મુનિ પુંગવેથી.
લોકે બીજું બધું કરી શકે છે, કેવળ હિંસા નથી કરતા, હિંસા અર્થાત માંસમાં, મજજામાં, લેહીમાં, મળમાં, મૂત્રમાં કેટલાંયે કીટાણ કલબલે પ્રત્યકામાં કોઇનાં ગળાં કાપીને હત્યા કરતા નથી. વ્યાપારી વર્ગમાં કેટલાક છે એ વાત હવે પ્રત્યક્ષમાં પ્રમાણિત થઇ ચૂકી છે. આપ કહેશે એવા. નાસમજ છે કે જે ભૂલથી સમજઘર કહેવરાવવા લાગે છે, કે આ બધું જીવનને માટે, પ્રાણધારણને માટે બને છે, શું કરીએ? તેમણે તે અહિંસાના તલસ્પર્શી ચિતનને મોટો ખાડો કરી દીધા હું પૂછું છું અહિંસાના પૂર્ણવ્રતી સાધકને એવું જીવન જીવવાથી છે, અહિંસાના નામ ઉપર તેમની બૂમાબૂમ દેખતાં જ થાય છે. શો લાભ છે કે જે હિંસાના ધરાતળ ઉપર જીવવામાં આવી રહેલ ધર્મ દરદ તેમના દિલમાં એટલું મેટું છે કે કાંઈ કહી શકાતું હોય છે. આપ કહેશે, જીવશું ત્યારે તે સંયમ પાળશું. હું પૂછું
નથી. કોઈ પૂછે તેમને કે આદિ પ્રસ્તાવક ભગવાન ઋષભદેવે છું, હિંસા અસંયમ છે અને આપના અસંયમી સાધુ એવા સંયમના રા' હિસાબદુલ મહારંભી કૃષિ વગેરેનો ઉપદેશ શા માટે દી? લોકો અવલંબનથી સંયમ પાળી રહેલ છે. ધન્ય છે, આપના સંયમી કે જે
ભૂખ્યા મરી રહેલ હતા તે તેમને તેનાથી શું હતું? તેઓ આગથી આગને બુઝાવવાનું નાટક ખેલી રહેલ છે. તે તેમને મારી રહેલ ન હતા, સ્વયં જ મરી રહેલ હતા આજના પિતાને ઘોર તપસ્વી કહેવડાવવાવાળા અને ઉગ્ર તેિમનાં પિતાનાં કર્મોથી. ઋષભદેવજીને તેમના મરણથી કયું સંયમી બીમાર પડે છે ત્યારે ર્ડોકટરોની ફેજ એકઠી કરવામાં આવે છે પાપ લાગી રહેલ હતું કે તેમને બચાવવા માટે કૃષિ દૂરદૂરથી બોલાવીને, અૉપરેશન થાય છે, ચીરવાનું-–ાડવાનું થાય છે. વગેરેને પ્રપંચ ખડે કરી દીધે, જે લાખ વરસેથી આજ આપને માલુમ છે કે જૈન શાસ્ત્રાનુસાર પસ (પ)ના એક ટીપામાં સુધી નિરંતર ચાલ્ય રાવેલ છે. તીર્થકર મહાવીરના શ્રાવક અસંખ્ય પંચેન્દ્રિય સંમૂછિમ મનુષ્ય હોય છે, જે ઓપરેશનમાં આનંદ પણ કિસાન હતા. તેમને ત્યાં પણ ૪૦ હજાર ગાયે હતી. મરી જાય છે. શા માટે કરવામાં આવે છેએવે ઘેર હિસાકાંડ? મહાવીરે તેમને કેમ મ ને કહ્યું કે “અરે, આ મહાપાપ છે, છોડો અંગ્રેજી દવાઓના રૂપમાં શા માટે કરવામાં આવે છે અભક્ષ્ય ભક્ષણ? તેને.. ૪૦ હજાર ગાયોના પાલણપોષણ માટે ઘાસચારે વગેરે ભેગા આપ કહો છો કે પછીથી પ્રાયશ્ચિત્ત લઈ લેવામાં આવે છે. જી ! કરવામાં કેટલી અધિક હિંસા થાય છે, તેનાં છાણ વગેરેમાં કેટલા : શ્રીમાનજી, એક શ્વાસને તે ભરોસે નથી, શેમાંથી શું બની જાય? અસંખ્ય કીડા મરે છે; છાણ ખેતરમાં નાખવામાં આવે છે ને સડે કલ્પના કરે, ઓપરેશનના મેજ ઉપર સહસા પ્રાણત થઈ જાય તે છે ત્યારે તેમાં પણ અસંખ્ય કીડા પેદા થાય છે અને મરે છે. કેટલું પ્રાયશ્ચિત્ત કયાં લેશે, આગળના જન્મમાં? અને આ કે તુક્કો છે ઘેર હિંસાનું ચક્ર છે, છોડે તેને જો નરકથી બચવાનું હોય તારે કે પ્રથમ જાણીબૂજીને પાપ કરવું અને પછી તેનું પ્રાયશ્ચિત્ત લેવું તે.” શું કરે બિચારા આજના તે અહિંસાપ્રેમી. જે તે સમયે તેઓ “પ્રથTઝનra jથ દૂરપર્ણને ઘર' ખેદ છે કે ક્ષણહેત તે સારી રીતે ખબર લઇ નાખત મહાવીરની. ભગવાન મહા- ભંગુર શરીરની રક્ષા માટે ને એ બધા હિસાકાંડ થઈ શકે છે, પરંતુ વીરના સમવસરણમાં પ્રચંડ સંવર્તક વાયુ દ્વારા ઝાડુ લગાવવામાં ધર્મપ્રચારને માટે ધ્વનિવર્ધક જેવાં સાધારણ યંત્રના પ્રયોગમાં પણ આવતું હતું, પાણી છાંટવામાં આવતું હતું, પુષ્પવર્ષા થતી હતી, તેમને અધર્મની દુર્ગધ આવવા લાગે છે. વિચિત્ર ઘાણશકિત છે હજારો ધ્વજા-પતાકા હવામાં લહેરાતી હતી, શંખ અને દુંદુભિ એવા મહાનુભાવોની. વગેરે વાજિંત્ર બજતાં હતાં, ચમર ઢળતાં હતાં. ખેદ છે કે ત્યારે | ઉગ્ર ક્રિયાપાત્ર સાધુ તેમનાં પ્રવચન સાંભળવાની શા માટે તેઓ અહિંસાના ભાણકાર ન હતા. જો તેઓ હોત તે પૂછત પ્રેરણા દે છે, ગૃહસ્થને ? ગૃહસ્થથી માર્ગમાં આવતાં-જતાં અને મહાવીરને કે એમ શા માટે બની રહેલ છે? કયાં છે તમારી વાહન વગેરેને પ્રયોગ કરતાં કેટલી હિંસા થઈ જાય છે, કેટલો સાધુતા? આટલી હિંસા, આટલી સાવધ કર્મ ? ચૂપ કેમ છો? એ લોકોને અસંયમ થઈ જાય છે? તે પાપ ગૃહસ્થની સાથે પ્રેરક નહિ લાગશે મનાઇ કેમ કરતા નથી? મૌન તે એક જાતની સ્વીકૃતિ છે ને? શું? આપ કહેશે કે તેમની પોતાની પ્રેરણાથી આવે છે. હું પૂછું “મૌન સ્વીકૃતિસ્ત્રક્ષણમ્'
છું, સાધુ પ્રવચન ન સંભળાવે તે કેમ આવશે? ન રહેગા બસ ( ભગવાન મહાવીરે ગગા મહાનદીને સ્વયે અનેકવાર નૌકાઓથી
ન બજેગી બાંસુરી. ન પ્રવચન થશે, ન ગૃહસ્થ આવશે; ન આવવાપાર કરી હતી, તેમના સાધુઓને પણ નદી પાર કરવાની વાત
જવામાં પંથના કીડા • મંકોડા મરશે, ને હિંસા થશે. તેવી હિંસા કરી છે. અકસ્માત કે ઊંચી જગ્યાએથી પડતી વખતે આસ
પછી અહિંસાના ઉપદેશને લાભ તે થાય છે એ ઉત્તર તો આપના પાસનાં વૃક્ષ, ડાળી વગેરે પકડીને પોતાના પ્રાણીની રક્ષા કરવાનું
મતને અનુકૂળ નથી! કદી કાંઈ હોય તે જરા સ્પષ્ટતાથી કહે તે પણ કહેવામાં આવેલ છે સાધુઓને. ૧૧ શું તે હિંસા ન હતી?
શું છે અને કઈ રીતે છે? [ ક્રમશ:] હિસા હતી તે અહિંસાના તે દેવતાએ તે હિંસાનું સ્વયં આચરણ
ઉપાધ્યાય અમરમુનિ શા માટે કર્યું અને શા માટે બીજાઓને હિંસાના આચરણને ઉપદેશ
અમરભારતી'માંથી સાભાર. અનુ.: જે. એલ દોશી આપ્યો? આજના એવા આલેચકોને શું ખબર છે કે હિંસા કયારે છે. સવારે શા સૂત્ર હિંસા બને છે અને કયારે નથી બનતી? હિંસા, દ્રોપ, ધૃણા, વૈર, ૮. રાજ કપનીર, વાણિજ કાર્દિ દુભવની વૃત્તિમાં છે, કેવળ બહારની સ્કૂલ પ્રવૃત્તિમાં નહિ. હિંસાને ९. आवश्यकचूणि, महावीर चरियं आदि.
જોવી હોય તે પોતે પોતાના મનમાં જુએ, પિતાના મનના વિકારોમાં १०. आचारंग એ જ બહાર કયાં જોઈ રહેલ છે તેને? બહારે તે આ શરીરની ૨૨ નવરંજ'.