Prabuddha Jivan 1974 Year 35 Ank 17 to 24 and Year 36 Ank 01 to 16

SR No.: 525959
Original Sutra Author: N/A
Author: Chimanlal Chakubhai Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1974
Total Pages: 256
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 30 MB

Page 67

૨૪૯
તા. ૧૬-૩-૭૪
પ્રબુદ્ધ જીવન E
આજની પરિસ્થિતિ અને એનું નિરાકરણ | [શ્રી સિદ્ધરાજ ટટ્ટા સર્વ સેવા સંઘના પ્રમુખ છે. સર્વોદયની દષ્ટિથી વર્તમાન પરિસ્થિતિના નિરાકરણ માટે તેમણે ઉપાયો સૂચવ્યા છે. તેની ચર્ચા અત્યારે નથી કરતે પણ તેમના લેખમાં એક વાકપ ખાસ ધ્યાન ખેંચે એવું છે: “હિંસા કે અરાજકતાને ડર બતાવીને યથાસ્થિતિ કાયમ રાખવાની કોશિશ કરવી ખતરનાક થશે.” મારા ઉપર લેખ એકલતાં તેમણે પત્ર લખ્યો છે તેમાં જણાવ્યું છે:
“એક વાત કહેવા માટે માફી ચાહું છું આપે આપના લેખમાં અહિંસા અને શક્તિ ઉપર જોર દીધું છે તે ઠીક છે, પણ શાતિ યથાસ્થિતિ કાયમ કરવાનું બહાનું બની ન જાય તે માટે હું જોખમ ખેડવાની તૈયારી પણ રાખવી જોઈએ. આવું અદાલન શાન્તિમય અથવા અહિંસક રહેશે જ નહિ એમ માની લઈ કાન્તિને વચમાં રેકી દેવી અાગળ માટે ખતરનાક બનશે. આશા રાખું છું કે આપ મારો આશય સમજશે.” તેમના લેખમાં તેમણે કહ્યું છે કે આ અર્થમાં જ્યપ્રકાશજીએ કહયું છે કે તેમને ફરીથી ક્ષિતિજ પર ૧૯૪૨ની જનક્રાંતિનું દર્શન થાય છે.
સર્વોદય આગેવાનોની આ દષ્ટિ ગંભીર વિચારણા માગે છે. તેની ચર્ચામાં અહીં નથી ઊતરતે. - ચીમનલાલ
દેશની પરિસ્થિતિ ઉત્તરોત્તર કાબુ બહાર જઈ રહી છે. દેશના પાના ખર્ચ માટે વેપારીઓ પાસેથી એકઠા કરેલા લાખો રૂપિયાના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને આજની પરિસ્થિતિના કારણે અને એના બદલામાં એમને મનમાજે નફો કરવાની આપવામાં આવેલી છૂટનું ઉપાય સંબંધમાં ગંભીરતાપૂર્વક અને વનિષ્ઠ - એજેકિટવ- હતું ! ગુજરાત તથા બીજા પ્રદેશોમાં થઈ રહેલાં અાંદોલન એ બાબવિચારણા થાય એ અત્યારના સમયમાં ખૂબ જ આવશ્યક છે. તને સંકેત આપે છે કે જનેતા હવે વસતુસ્થિતિ સમજી ગઈ છે
ચારે બાજુથી મળતા સંતે એવી આગાહી કરી રહ્યા છે કે અને એટલે હવે એની ધીરજ ખૂટી ગઈ છે. જ્યપ્રકાશજીએ એમને દેશનું વાતાવરણ અત્યારે વિસ્ફોટક સ્થિતિએ પહોંચ્યું છે. જ્યાં ક્ષિતિજ પર ૧૯૪૨ની જનક્રાંતિના દર્શન થઈ રહ્યાં છે, એ આ સુધી આ જવાળામુખી ફાટ નથી ત્યાં સુધી એના ગર્ભમાં શું ચાલી અર્થમાં જ કહ્યું હતું. આ પરિસ્થિતિ હિંસા, અવ્યવસ્થા અને અરારહ્યું છે, કયારે વિસ્ફોટ થશે કે જ્યારે થશે ત્યારે એ કેટલે ભયંકર જકતામાં પરિણમે નહિ એ માટે દેશના બધા હિતેચ્છુઓ અને હશે એને અંદાજ બાંધી શકાય તેમ નથી. પ્રાકૃતિક જગતમાં પણ સમજદાર તત્ત્વ સમજીને એને બદલવાનો પ્રયત્ન કરે એ આવ
જ્યારે જ્વાળામુખી ફાટવાને સંકેત વિસ્ફોટ પહેલા મળવા લાગે યક છે. પણ હિંસા કે અરાજકતાને ડર બતાવીને યથાસ્થિતિ-સ્ટેટછે ત્યારે જાણકાર તેમ જ અનુભવી લોકે એને લાભ લઈને વિફ- સકે ને કાયમ રાખવાની ક્ષેશિશ કરવામાં આવે તે એ ખતરનાક બનશે. ટનાં પરિણામેથી બચવાની કોશિશ કરે છે. પણ સામાજિક જગત હિન્દુસ્તાનની જનતાએ વાસ્તવમાં ઘણી ધીરજ બતાવી છે. ચેતન અને વિવેકશીલ લોકોને નિર્માણ કરેલું અને ૨ાનુપ્રાણિત આઝાદી માટે લોકોએ ઘણી કુરબાની આપી હતી અને એને આશા થયેલું હોય છે; રોટલે એમાં વિસ્ફોટના સંકેત વધારે સ્પષ્ટ રીતે નજર હતી કે આઝાદી પછી એની તકલીફે દૂર થશે. પણ બન્યું એથી સમક્ષ આવે છે. ૨ાલબત્ત, એ જોનારની બુદ્ધિ અને વિવેક સ્વાર્થને ઊલટું. ૨૫ - ૨૭ વર્ષો સુધી એણે સરકાર અને નેતાએામાં વિશ્વાસ લીધે દૂષિત થયેલાં હોવાં ન જોઈએ. ગુજરાતમાં છેલ્લા બે મહિનામાં મૂક. નેતાઓની ઈમાનદારી પર એને વિશ્વાસ ટકી રહે તે જે બન્યું છે, અને બની રહ્યું છે એણે એ પુરવાર કરી આપ્યું છે કદાચ હજુયે લેકો ધીરજ રાખત. પણ એ વિશ્વાસ નષ્ટ થઈ રહ્યો કે ગયાં વર્ષોમાં પોતાની આશાએ, આકાંક્ષાઓ અને આવશ્યકતા છે, કેમ કે લોકોને એમના વિચાર અને આચારમાં ઘણું અંતર દેખાય પૂરી કરવાનાં સ્વપ્નને એક પછી એક ભાંગીને ભૂકો થતાં જનતાની છે. એમણે લોકોને ગેરમાર્ગે દેય. તેએા દિલાસે આપતા રહ્યા, ધીરજ ખૂટી ગઈ છે. જનતાની નિરાશા, લાચારી અને વાયદા કરતા રહ્યા, આ દિલાસા અને વાયદામાં ઈમાનદારી પણ અસંતોષ એટલાં તીવ્ર બની ગયાં છે કે થેડી શી ઉત્તેજના મળતાં નહોતી. સારે પાક થશે તો એનું શ્રેય પિતાની નીતિને એ ફાટી નીકળે છે. ગુજરાત સિવાય બીજાં રાજ્યોમાં પણ એના આપ્યું અને પાક સારો ન થયે તે એને દોષ દુષ્કાળ અને પૂર સંકેત હવે મળે છે. આ સાંઢ' ને આપણે શિગડાંથી પકડી શકીએ પર નાખે. મોંઘવારી, અછત અને ગરીબીને દોષ, વિધ પક્ષો એટલે કે જનતાનો આક્રોશનાં કારણોને સમજીને એના નિરા
દ્વારા કામમાં રુકાવટ નાખવા અને સહકાર નહિ આપવા પર, કરણના ઉપાય મેજી શકીએ તે એ શકિતને યોગ્ય ઉપયોગ થઈ શકશે નહિ તે વિવાંસલીલા અને અવ્યવસ્થાના લાચાર દર્શક
અથવા તે નફાખોરો અને સંગ્રહખારનું ભૂત ઊભું કરીને એના બની રહેવું પડશે.'
પર નાખવામાં આવ્યે. લોકોને પેતાનાં દુ:ખદરદ બરદાસ્ત કરવાને, સત્તા પર બેઠેલા લોકો પોતાના સ્વાર્થ અને સત્તાના લેભને
નકામે ખર્ચ ન કરવાને પેટે પાટા બાંધવાને ઉપદેશ આપ્યા કર્યો. લીધે સ્પષ્ટ સંકેતેને સમજી નથી શકતા અથવા તે સમજ્યા
પણ લેકે તે આશ્ચર્યથી જોઈ રહ્યા છે કે રાજનૈતિક નેતા,પ્રધાને, પછી પણ એની ઉપેક્ષા કરે છે એ એક દુર્ભાગ્ય છે. પ્રારંભમાં
ધારાસભ્યો, અને ઠરશાહીનાં વેતન, ભg. અને ઠાઠમાઠ બરાબર ગુજરાતના આંદોલનને પણ વિરોધ પક્ષો અથવા તે પોતાના જ
વધી રહ્યાં છે. એમને ભ્રષ્ટાચાર ચરમસીમા પર પહોંચી ગયા છે. પક્ષના અસંતુષ્ટ લોકોએ ભડકાવ્યું છે એમ કહીને ૨ોને બદનામ
મૂડીવાદી અને વેપારીને ગાળે તે ખુબ આપવામાં કરવાનો પ્રયત્ન થયો, પણ આ ભ્રમ બહુ દિવસ સુધી ટકી શકો
આવે છે, પણ એમ લાગે છે કે આ બધું ઉપરનું નાટક છે. નહિ. એક ઈજનેરી કોલેજના છાત્રાવાસમાં વધેલા ભોજનખર્ચ
કારણ કે ગાળે દેવાવાળા કે એમના જ કાળા ધનના બળ પર સામે શરૂ થયેલું અદાલન જોતજોતામાં આગની માફક સમગ્ર
સત્તા પર આવે છે અને કાયમ રહે છે. સંગઠિત મજદુ અને
બુદ્ધિજીવી એકરવર્ગ પણ પિતાના સંગઠનના બળને બેશરમ ગુજરાતમાં ફેલાઈ ગયું, કેમ કે ભેજન-ખર્ચના વધારાની પાછળનું
ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આમજનતાની પરેશાનીઓ અને કારણ તે મોંઘવારી હતી અને મેઘવારીથી વિદ્યાર્થીઓ જ નહિ મુશ્કેલીઓની એમને જરાય ચિન્તા નથી. સત્તા, સંપત્તિ અને પણ સમગ્ર જનતા પરેશાન છે. જનતા એ પણ સમજી ગઈ હતી સંગઠનબળ મળી ગયાં છે અને એને ઉપગ સંગઠિત કે એ મેઘવારી સ્વાભાવિક નથી કારણ કે પાક તે ગયા વર્ષના
આમજનતાના શોષણ માટે થઈ રહ્યો છે એ હવે કેની સમજમાં
આવી રહયું છે. સમાજવાદની દુહાઈ સૌ કોઈ પોતપોતાની રીતે કરતાં બમણા મળે છે. મોંઘવારીનું એકમાત્ર કારણ સરકારની
આપે છે. પણ એ તે શેષણની નગ્નતાને છુપાવવા માટેના પડદા. ખાટી નીતિઓ અને ઉત્તર પ્રદેશની ચૂંટણી માટે પોતાના રૂપ જ છે, એ સ્પષ્ટ થઈ રહ્યું છે.