________________
પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧-૧-૭૪.
વ્યવસ્થિતિની અતિશયતા પણ જીવનમાં અભિશાપ બની રહે એમ રાઈમાં એ ડુબકી મારવા ઝંખે છે. આવી ડૂબકીમાં બધી ગણતરી, નથી લાગતું? વ્યવસ્થિતિ (Cosmos) સાથે છેડેક ગોટાળે બધી વ્યવસ્થિતિ અને બધી સમજદારી વિલીન થઈ જાય ત્યારે જ (Chaos) ભલે રહ્યો. માથામાં તેલ નાખીને પટિયાં ભલે પાડીએ એ પરિતેષ પામે છે. પ્રકૃતિ અને વિકૃતિ વચ્ચેની રોજની આ પણ વિખરાયેલાં ઝુલ્ફાંનું સૌંદર્ય ઓછું નથી. કવિઓએ તેલની કશમકશથી સંસ્કૃતિને બચાવવા માટે વનલતા અને ઉપવનલતા વચ્ચેની ચીકણાશથી બચીને નાસી છૂટેલી લટ પર ઓછાં કાવ્યો લખ્યાં છે ! દોસ્તી એ જ એક તરણેપાય છે.
ડે. ગુણવંત શાહ પિગળશાસ્ત્ર ભલે ભણીએ પણ સાથે અછાંદસ કાવ્યની મજા કાં ગુમાવવી? માણસને દરિયાની નજીક પણ સ્વિમિંગ પૂલ બાંધવાનું
સંઘ સમાચાર ઘેલું વળગેલું છે. એનું ચાલે તે કેકટસ ફલાવર્સ પણ પ્લાસ્ટિકનાં
સંઘના સભ્યોને નમ્ર વિજ્ઞપ્તિ બનાવે. એનું ચાલે તે બધી સ્તુઓનું એરકન્ડિશનિંગ કરી નાખે. ધરતી પર ખાડા-ટેકરા છે, છીપ-છીપલાં છે અને કાંકરા-ખૂપાં પણ
તા. ૨૨-૪-૭૪ ના રોજ મળેલી સંઘની કાર્યવાહક સમિતિની છે. માણસનું ચાલે તે ધરતી પર બુલડોઝરથી અઢી ફેરવી દે,
સભાએ થેડા અગત્યના નિર્ણય કર્યા છે, તેની નોંધ લેવાની દરેક પર્વતને શંકુ આકારમાં ઢાળી દે અને પક્ષીઓને ફોનેટિકસ શીખવી
સભ્યને વિનંતી કરવામાં આવે છે, જે નીચે પ્રમાણે છે: દે. ધરતીનું સૌંદર્ય એની વિવિધતામાં છે. રણને પણ એનું આગવું
(૧) તા. ૧-૧-'૭૪ થી સંઘના સભ્યનું વાર્ષિક લવાજમ રૂા. સેંદર્ય હોય છે. “લોરેન્સ ઑફ અરેબિયા' નામની ફિલ્મમાં નમ્પકને
૧૦ને બદલે રૂ. ૧૨/- કરવામાં આવ્યું છે. એક આરબ પૂછે છે કે તમને રણ કેમ ખૂબ ગમે છે? નાયક જવાબ | (૨) સભ્ય માટે આજે એ નિયમ છે કે વર્ષના ગમે તે ગાળામાં આપે છે. મને રણ ગમે છે, કારણકે એ સ્વચ્છ જ હેય છે. સભ્ય થાય અને લવાજમ ભરે તે લવાજમ ડિસેમ્બર સુધીનું ગણાય.
કુદરતને ગેટાળ પણ કે મનરમ છે? આપણી રોજની છે; પરંતુ હવે એમાં એટલે સુધારો કરવામાં આવ્યો છે કે જે કોઈ ઘટમાળ કેવી કંટાળાજનક છે? આપણે ડ્રોઈંગરૂમ કેટલો જૂને છે? વ્યકિત પર્યુષણ દરમિયાન સભ્ય થાય તેના વધારાના રૂપિયા ત્રણ વર્ષોથી આપણે અરીસે, આપણા કાંસકી, આપણું ટૂથબ્રશ બધું લઈને તેમને આવતા આખા વર્ષના સભ્ય ગણવા. એટલે એ સવા ' ત્યાંનું ત્યાં જ છે. બાળકો વગરનું ઘર કેવું સાફસૂથરું હોય છે! વર્ષનું રૂા. ૧૫/- લવાજમ લેવું.
અને છતાંય એ આપણને કેવું વાગે છે! એક જણે કયાંક ભારે . (૩) લવાજમ અંગે અત્યારે એવી પ્રથા હતી કે આખા વર્ષ dillas ant til : A house should be clean enough સુધી સભ્ય લવાજમ ન ભરે અને બીજા વર્ષના બે-ત્રણ મહિનામાં to be hygienic and dirty enough to be homely. ભરે તે પણ તેમને સભ્ય તરીકે ચાલુ રાખવામાં આવતા હતા. તેને ઘણા શિક્ષકોના વર્ગમાં પણ કેવી શિસ્ત હોય છે ! આદર્શ શિસ્ત બદલે હવે એમ કરાવવામાં આવ્યું છે કે જે સભ્યોનાં ૧૯૭૩ ના આપણને કબ્રસ્તાનમાં જોવા મળે છે. કબર બળ નથી કરતી,
વર્ષનાં લવાજમે બાકી છે તે તોત્કાલિક વસૂલ કરી લેવા અને મેની કબર પ્રશ્ન નથી પૂછતી અને કબર અસંમત નથી થતી.
આખર સુધીમાં જેમનાં લવાજમ ન આવે તેમને લવાજમ નહિ - સ્વ માવથી માણસને કુદરતથી વિખૂટા પડવાનું ગમતું નથી.
આવવાના કારણે સભ્ય તરીકે રદ કરવા, અને ચાલુ વર્ષ ૧૯૭૪ નાં સૂર્કમાં ‘અમેરિકા હાઉસ” નામની સંસ્થા ચાલે છે, જ્યાં એવી ચીજો
લવાજમે પણ જૂનની આખર સુધીમાં વસૂલ કરી લેવા અને ત્યાર બનાવવામાં આવે છે કે જેને મશીનને સ્પર્શ પણ ન થયું હોય.
બાદ જેમનાં લવાજમે બાકી રહે તેમને ‘પ્રબુદ્ધ જીવન’ મેકલલંડનમાં એક રેસ્ટોરાં છે જેનું નામ છે ‘જંગલ રેસ્ટોરાં.’ આ રેસ્ટોરાંમાં
વાનું બંધ કરવું, અને વર્ષની આખર સુધીમાં જે સભ્યોનાં લવાજમ જઈએ. એટલે જંગલમાં હોઈએ એવું લાગે. ઝડપાન, ગુફાઓ અને
ન આવે તેમને લવાજમ નહિ આવવાના કારણે સભ્ય તરીકે રદ કરવા. વન્ય ઢબછબ દ્વારા ગ્રાહકોને વનનું વાતાવરણ આપવા પ્રયત્ન
| ઉપલા નવા નિયમે ધ્યાનમાં રાખીને જેમનું આગલા વર્ષનું કરવામાં આવે છે. અત્યાર સુધી માણસને વાઘથી બચાવવાની વાત
લવાજમ બાકી હોય તેમને, ગયા વર્ષના રૂા. ૧૦/- અને ચાલુ વર્ષના હતી. હવે વાઘને માણસથી બચાવવાની સમસ્યા ઊભી થઈ છે. પ્રકૃ
રૂા. ૧૨/- એમ રૂ. ૨૨- સત્વર કાર્યાલયમાં મોકલી આપવા આથી તિમાં અરાજકતા છે, પણ તેય કશું ઢંગધડા વગરનું ભાગ્યે જ
વિનંતી કરવામાં આવે છે. હશે. વૃક્ષા ઋતુગામી છે અને પ્રાણીઓ નુગામી છે. વેદમાં બ્રહ્મ
આ બાબત દરેક સભ્યોના સહકારની અપેક્ષા રાખીએ છીએ. ચારીને તુગામી કહ્યો છે. વેદ વૃક્ષને બ્રહ્મચારી ગણે છે; ઊર્ધ્વરેતસ
ચીમનલાલ જે. શાહ ગણે છે. પ્રાણીઓ સંવનનનું ટાઈમટેબલ નથી બનાવતાં, પણ તેથી
સુબોધભાઈ એમ. શાહ તે વ્યભિચારી પણ નથી હોતાં. માત્ર માણસ ઋતુને અનાદર
મંત્રીએ, મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ કરે છે. એ બહારથી જેટલું વ્યવસ્થિત થતો જાય છે તેટલે અંદરથી બવાતે જાય છે. એક ચિતકે મજાની વાત કરી છે: Two dangers પ્રબુદ્ધ જીવનના ગ્રાહકેને નમ્ર વિજ્ઞપ્તિ constantly threaten the world; order and disorder. ‘પ્રબુદ્ધ જીવન’નું વાર્ષિક લવાજમ હાલ રૂા. ૭- લેવામાં આવે કહેવાય છે કે એક જમાનામાં ટાગોરનાં લખાણોમાંથી અંગ્રેજી વાકયો છે, પરંતુ હાલ કાગળના ભાવ ડબલ થઈ ગયા છે. પ્રિન્ટિંગ, પસંદ કરીને બાળકોને ભૂલ સુધારવાના મનેયત્નમાં અપાતાં. ભાગ્યે જ
સ્ટેશનરી અને વ્યવસ્થા ખર્ચમાં પણ ઘણું વધારે થયું છે એટલે કઈ લેકગીત કે લોકકથા સાહિત્યના કલાવિધાનની કસોટીમાં '
ખૂબ વિચારણાને અંતે હવેથી (તા. ૧-૫-'૭૪ થી) “પ્રબુદ્ધ જીવન’નું વાર ઊતરે.
માણસની ગણતરી વધતો જાય છે. એ બધું ગણીગણીને અને વાધિક લવાજમ રૂ. ૧૦/- કરવાને તા. ૨૨-૪-'૩૪ ના રોજ મળેલી તોળીતળીને કરે છે. એ હસે છે તેય બે નંબરનું. એના સંબંધમાં સંઘની કાર્યવાહક સમિતિએ નિર્ણય કર્યો છે. તે આ નિર્ણય મુજબ
ણ ગણતરી હોય છે. સહાનુભૂતિ કે આવકારના શબ્દોનું પ્રમાણ દરેક ગ્રાહકે વાર્ષિક લવાજમના રૂ. ૧૦/- મેકલવાના રહે છે, એ નથી થયું પણ એ શબ્દોમાં વજન નથી રહ્યું. પ્રકૃતિથી જ તેની નોંધ લેવા વિનંતી કરવામાં આવે છે. માણસને કોઈક પર નિર્ભુજ અને નિર્ભેળ પ્રેમ ઢાળવાનું ગમે છે તા. ક. “પ્રબુદ્ધ જીવન’ના ગ્રાહક ગમે તે તારીખથી થઈ શકાય છે અને એ જ પ્રેમ કઈ એના પર ઢોળે તે પણ ગમે છે. માનવ- અને ત્યારથી જ એક વર્ષ ગણવામાં આવે છે. સિંધનાં છબછબિયાંથી એના જીવને તૃપ્તિ નથી થતી. પ્રેમની ગહ- '
વ્યવસ્થા૫ક “પ્રબુદ્ધ જીવન’