________________
૧૫ર
પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧૬-૧૧-૭૩
-
ભગવાન મહાવીર નિર્વાણ મહોત્સવ
શ્રી વિજ્ય રામચંદ્રસૂરિના નિવેદન અંગે એક દષ્ટિપાત [આ નિવેદન “મુંબઈ સમાચાર'ને કહ્યું હતું, પણ તેમાં પ્રકટ કર્યું નહિ તેથી અહીં આપવામાં આવે છે. - તંત્રી]
શ્રી કસ્તુરભાઈ લાલભાઈ અને અન્ય જૈન આગેવાનેએ આચાર્ય વિજયરામચંદ્રરારિ અને તેમના જેવો અભિપ્રાય બહાર પાડેલ નિવેદનને આચાર્ય વિજ્યરામાંદ્રસૂરિએ ‘મુંબઈ- ધરાવતા બીજા મુનિએ કે તેમના રાનુયાયીઓ તેમની માન્યતા સમાચાર” માં લંબાણ જવાબ આપ્યો છે. આ પ્રશ્ન માત્ર શ્વેતામ્બર પ્રમાણે આ કલ્યાણક ઊજવે તેમાં કોઈને વિરોધ નથી. મૂર્તિપૂજક સમાજનો નથી. આ સમાજના કેટલાક આચાર્યો અને પણ જે પ્રમાણિકપણે એમ માને છે કે દેશ - વિદેશમાં ભગમુનિએ જે ભ્રામક પ્રચાર કરી રહ્યા છે તેનાં પરિણામે સમસ્ત વાનને સંદેશ પહોંચાડવાને આ અમૂલ્ય અવસર છે, તેને તેમની જૈન સમાજે ભોગવવા પડે તેમ છે.
રીતે કામ કરવા દઈ ભગવાનના અને કાન્તના સિદ્ધાંતને તેઓ - વેતામ્બર મૂર્તિપૂજક સમાજના જે આચાર્યો અને મુનિએ સમજ્યા છે તેટલું બતાવે તેમાં તેમની શોભા છે. આ મહોત્સવને ટેકો આપે છે, તેમની સામે જે પત્રિકાઓ બહાર
આપણા દેશમાં પણ જૈન ધર્મ કે જૈન સંસ્કૃતિ વિશે સાચી પડી રહી છે તેમાંની કેટલીક મને જોવા મળી છે. જૈન સમાજની કોઈ વ્યકિત આટલી નીચી કક્ષાએ ઊતરે તે આપણી કલ્પનામાં
જાણકારી નથી. વિદેશમાં શૂન્યવત છે. દુનિયાના ધર્મો અને તેના ન આવે, એવી હીનવૃત્તિનું તેમાં પ્રદર્શન થાય છે. ધર્મને નામે પ્રવર્તક વિશે ગ્રંથે જોઈએ તે જૈન ધર્મ અને મહાવીરનું ભાગ્યે આ બધું થતું જોઈ ઊંડા ખેદ અને વેદના થાય છે.
જ કયાંય નામ જોવા મળશે. આપણે શાસ્ત્રોને ભંડારામાં રાખ્યું અને આચાર્યરામચંદ્રસૂરિને મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે રાષ્ટ્રીય સમિતિએ ભગવાનને મંદિરો અને ઉપાશ્રયમાં રાખ્યા. હજી પણ એ વૃત્તિ છે. જે કાર્યકમ નક્કી કર્યો છે તે નિર્વાણમાર્ગને દષ્ટિ સમક્ષ રાખી | મુનિ ચન્દ્રશેખર લખે છે: “આપણા ધાર્મિક વડા ધર્મગુરુ નક્કી કરાયું નથી. તેથી નિર્વાણમાર્ગના ઉપાસક જૈનોને આ રાષ્ટ્રીય સંત બની જાય તે આપણા પૂજ્ય રહેશે ખરા? મહાવીર મહેરાવ સાથે કોઈ સંબંધ ન હોય. નિર્વાણ માર્ગને અનુરૂપ કાર્ય- ‘આપણા” જ રહેવા જોઈએ! રાષ્ટ્રીય સંત બને તે કેમ પોસાય?” કમ શું હોઈ શકે તેને આચાર્યશ્રીએ કોઈ ઉલ્લેખ કર્યો નથી. એ અત્યારે વિરોધ કરે છે તેમનું એ જ માનસ છે, જેણે મહાવીર વિશે અવસરે જણાવશે એમ કહ્યું છે.
જૈન વિદ્યાલયને વિરોધ કર્યો હતો, જે જનસેવાનાં કાર્યોને વિરોધ - નિર્વાણ માર્ગ શબ્દ વખતોવખત વાપરીને એક પ્રકારને ભ્રમ કરે છે, જેને ધર્મ મન્દિર, અનુષ્ઠાને અને ગુરુનું નવદંગી પૂજન પેદા કરી શકાય છે. મુનિ ચન્દ્રશેખરવિજયે બહાર પાડેલ પત્રિ- કરાવવામાં સમાઈ જાય છે. જરાક સમ્યગ દષ્ટિથી જોશે તે જણાશે કાઓમાંથી નિર્વાણ માર્ગને અનુરૂપ કાર્યક્રમ કે હોય કે ભગવાનના ધર્મમાર્ગને સાચી રીતે સમજવાવાળા બીજાઓ તેને કાંઈક નિર્દેશ મળે છે. તેમની એક પત્રિકામાં કહ્યું છે: “આમાં પણ છે. આવી ઉદાર સમ્યમ્ દષ્ટિની તેમની પાસેથી અપેક્ષા રાખવી (રાષ્ટ્રીય સમિતિના કાર્યક્રમમાં) છઠને તપ, ગણણું ગણવું, નવકાર- વધારે પડતું નહિ લેખાય, એવી ભગવાનને પ્રાર્થના કરીએ. વાળી ગણવી વગેરે કોઈ રચનાત્મક શાસ્ત્રવિધિ નથી.”
-
ચીમનલાલ ચકુભાઈ આ અવસર પર દિલ્હી જૈનજીકલ રિસર્ચ સેસનાટી તરફથી જૈન વિદ્યા સંબંધે આતરરાષ્ટ્રીય સંમેલનનું આયોજન * સંઘ સમાચાર - કર્યું છે. દેશવિદેશના વિદ્વાનોને તેમાં નિમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે. આ સંમેલન વિશે કહેતાં મુનિ ચંદ્રશેખર પત્રિકામાં
| ગુજરાત-રાજસ્થાન રેલ-રાહત ફંડ જણાવે છે: “જૈન વિઘાના આ પ્રચાર પાછળ કયાંય મેક્ષા- ૧૭૩૫૮ ની રકમના નામે આગળ પ્રગટ કર્યો છે. ત્યાર ભિલાષા, સદ્ગતિ પ્રાપ્તિ, સમાધિ મરણ, સમ્યગ દર્શન વગેરેમાં બાદ પ્રાપ્ત થયેલી રકમ નીચે પ્રમાણે છે: કોઈ ઉદ્દેશ તમને દેખાય છે? આવા મેટા માર્ગના ધ્યેયહીન વિદ્યા- ૧૭૩૫૮ અગાઉ પ્રગટ થયેલા. પ્રચારમાં જૈન ધર્મ જ હોઈ શકે ખરો ?”
૪૦૦ શ્રી ચન્દ્રાબહેન પારેખ તથા શ્રી નલિનીબહેન ભુલાણી રાષ્ટ્રીય સમિતિના કાર્યક્રમમાં મહાવીર બાલ કેન્દ્રો,મહાવીર
(એક મકાન માટે) ગ્રામ પુસ્તકાલય વગેરેનું આયેજન છે. તે વિશે કહેતાં આચાર્ય ૪૦૦ શ્રી ચીમનલાલ નગીનદાસ ભાખરીયા ટ્રસ્ટ વિજયરામચંદ્રસૂરિ જણાવે છે: “બાલકેન્દ્રો અને પુસ્તકાલયો ૪૦૦ શ્રી ચીમનલાલ નગીનદાસ ભાખરીયા
દિથી ભગવાને ફરમાવેલ સમ્યગ જ્ઞાનને પ્રચાર થવાને બદલે, ૧૩૦ શ્રી પારા જૈન શ્રાવિકા સંઘ પ્રાય: મિથ્યા જ્ઞાનને પ્રચાર થવાને.”
૧૦૧ શ્રી ચુનીલાલ લ. ડગલી આ મહોત્સવ માત્ર જૈનો માટે નથી. પણ શી કરતુરભાઈ ૧૦૧ શ્રી આત્માનંદ જૈન સભા- દિલ્હી કહ્યું છે તેમ “જૈન સંસ્કૃતિ જાહેરમાં વધુ કેમ આવે અને હિન્દી ૧૧ શ્રી પ્રભુદાસભાઈ પુંજાણી અને પરદેશીએ તેનું દષ્ટિબિન્દુ સમજે તે સારું છે.”
૧૮૫૦૧ જેને પોતાની રીતે આ મહોત્સવ ઊજવે, તેમાં તપ કરે, ઉપધાને કરે, આંગી પૂજાએ કરે, ધાર્મિક વિધિ પ્રમાણે જે યોગ્ય
સંધના આજીવન સભ્યો લાગે તે કરે. પણ ભગવાનને ઉપદેશ આ વિધિએમાં જ ૨૩૭ શ્રી દુર્લભજી કેશવજી ખેતાણી સમાઈ જતો નથી, અહિંસા, અપરિગ્રહ અને ૨ાનેકાન્ત વિશ્વના ૨૩૮ શ્રી મનહરલાલ પ્રભુદાસ શાહ પ્રાણીમાત્ર માટે કલ્યાણકારી છે. વર્તમાનમાં તેની વિશેષ ઉપયુકતતા છે. ૨૩૯ શ્રી વાડીલાલ કાનજી ભીમાણી તે સંદેશ દુનિયા જાણે, સાંભળે, વિચારે તેમાં જૈન ધર્મનું ગૌરવ છે.
ચીમનલાલ જે. શાહ જૈન ધર્મને આપણે વિશ્વધર્મ માનીએ છીએ. તે સાચેસાચ
સુબોધભાઈ એમ. શાહ વિશ્વધર્મ છે તે બતાવવાનો પ્રસંગ આવ્યો છે.
મંત્રીઓ, મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ