________________
૧૪૦
તા. ૧-૧૧-૭૩
નિકસનની પણ કદાચ આ જ ગણતરી હશે કે ફેડને પ્રમુખ તરીકે ભગવાન શ્રી મહાવીર દેવની ૨૫મી નિવાણું સ્વીકારવા પડે તેવી પરિસ્થિતિ ઊભી થવા નહિ દે. પણ હજી ફોર્ડને
શતાબ્દી અંગે જૈન શ્રી સંધને નિવેદન અને વિનંતિ સ્વીકૃતિ મળી નથી અને વિલંબમાં પડશે તેમ લાગે છે. કેટલી કુટિલ ચાલબાજી? શું થાય છે તે જોવાનું.
ભારત સરકારે શ્રમણ ભગવાન શ્રી મહાવીર દેવના ૨૫૦૦ આરબ-ઈઝરાયલ યુદ્ધવિરામ
નિર્વાણ કલ્યાણકની ઉજવણી કરવા માટે રોક રાષ્ટ્રીય સમિતિ નીમી ૧૭ દિવસની લડાઈ પછી, જે બે દેશોએ શસ્ત્રો પુરા પાડી
છે. આ સમિતિમાં અનેક સભ્યો જૈન ધર્મના જાણકાર છે અને યુદ્ધને ઉત્તેજન આપ્યું હતું, તે જ બે દેશમાં રાષ્ટ્રસંઘ મારફત
ધર્મશ્રદ્ધાળુ છે. ઉજવણી અંગે સત્તાવાર જે કાર્યક્રમ બહાર પડયો યુદ્ધવિરામ કરાવ્યો. યુદ્ધવિરામ થયું ન હોત તે અમેરિકા અને
છે તે પ્રથમ ચારેય ફિરકાઓની મળેલી સંયુકત કમિટીર ચર્ચાવિચારશિયાને સીધી રીતે સંડોવાવું પડત - લગભગ એવી અણી ઉપર
રણા કરી લીધા બાદ નક્કી કરેલ છે. અને તે પછી તે કાર્યક્રમને આવ્યા હતા. આવી પરિસ્થિતિ કઈ રીતે તેમને પસંય તેમ
ભારત સરકારે મંજૂર રાખ્યો છે. કાર્યક્રમમાં ભગવાન શ્રી મહાવીરને ન હતી. પરિણામ શું? શરૂઝાતમાં ઈઝરાયલને સહન કરવું પડયું.
ગૌરવને જૈન ધર્મને કે જૈન ઈતિહાસને હાનિ પહોંચે એવી રોકાણ યુદ્ધવિરામ થયું ત્યારે ઈજીપ્તની સ્થિતિ જોખમમાં હતી છતાં ઈજીપ્ત બાબત નથી. વળી ભવિષ્યમાં પણ જાણે-અજાણે ક્ષતિ પહોંચવાને અથવા ઈઝરાયલ કેાઈને યુદ્ધ લંબાવવું શકય ન હતું. અત્યારે પ્રસંગ ઉભા ન થાય એટલા માટે નીમવામાં આવેલી તમામ સમિતિઈજીપ્ત સુએઝની પૂર્વે સીનાઈમાં ઘોડો વિસ્તાર કબજે કર્યો છે તે એમાં જૈનેને ખાસ સ્થાન પણ આપવામાં આca છે. પરિસ્થિતિ ઈઝરાયલે સુએઝની પશ્ચિમે શેડો વિસ્તાર કબજે કર્યો છે. આટલી સ્પષ્ટ અને અનુકુળ હોવા છતાં અમોને આમંત ખેદ થાય છે સીરીયામાં ઈઝરાયલે ગેલનહાઈટસ પાછી મેળવી છે અને તેની કે મૂર્તિપૂજક જૈન સંપ્રદાયના કોઈ કોઈ પૂ.આચાર્ય મહારાજો તથા આગળ શેડો વિસ્તાર કબજે કર્યો છે. ઈજીપ્તના સૈન્ય પોતાની કેટલાક પૂ. મુનિરાજો અને શ્રાવકબંધુઓ વિનાકારણે સાચી પરિશકિતને પરિચય આપ્યો. ઈક્રાથલ અજેય છે એ માન્યતા ખોટી સ્થિતિની અવળી રજુઆત કરી રહ્યા છે અને સારી પ્રવૃત્તિને હરાવી. સાદતે કાંઈક પ્રતિષ્ઠા મેળવી. આરબ રેજોએ કાંઈક સંગઠન વિરોધ કરવા દ્વારા જૈન સમાજને ગેરરસ્તે દોરવવાને સતત પ્રયત્ન બતાવ્યું છે પણ અંતે લગભગ હતા ત્યાંને ત્યાં જ. હવે પછી શું થાય કરી રહ્યા છે, જે એક કમનસીબ અને દુ :ખદ બાબત છે. આથી તે જોવાનું. એક મેટ ફેર પડયો. આરબ રાજ્ય હવે ઈઝરાયલનું અમારી જૈન શ્રીસંઘને, સમાજને નમ્ર વિનંતિ છે કે પત્ર-પત્રિકા કે અસ્તિત્વ સ્વીકારે છે. તેને ઊખેડી નાખવાની વાત હવે નથી. રાષ્ટ્રસંઘનો પ્રવચન દ્વારા જૈન સંધને કે જૈન સંસ્કૃતિને હાનિ કરનારા થઈ રહેલા ઠરાવ કહે છે કે ૧૯૬૭ ની સરહદો ઉપર બન્ને પક્ષે પાછા જવું. 5 ઉગ્ર અને વિરોધી પ્રચારથી જરાપણ ગેરરરતે ન દોરવાતાં રાષ્ટ્રીય પણ તે સાથે કહ્યું છે કે, ઈઝરાયલને સલામત સીમાડા હોવા જોઈએ ઉજવણીમાં પૂરેપૂરો સાથ ચાને સહકાર આપે. અને કાયમી શાન્તિ ન્યાયી હોવી જોઈએ. સલામતી સીમા એટલે શું?
- વર્તમાન દ્રવ્ય, ક્ષેત્ર, કાળ અને ભાવ જોતા ભગવાન શ્રી મહાવીર બીજો ફેર પડયો. આરબ રાધે સીધી રીતે ઈઝરાયલ સાથે વાટાઘાટ
દેવની ઉજવણીને ભારત સરકાર તરફથી વિવિધ રીતે જે સાથ સાંપડયે કરવા તૈયાર થયા છે. યુદ્ધવિરામ પછી બે ત્રણ દિવસ અશાન્તિ
છે એ ખરેખર જૈન શાસનની પ્રભાવના કરવામાં, જૈન ધર્મના પ્રચારમાં રહી. દરેક પક્ષ કાંઈક શેર કરી વધારે સરહદ પચાવવા ઈચ્છતે
અને ૫૫ કરોડની વસ્તીવાળા વિશાળ રાષ્ટ્રમાં અહિરાની પરમવિભૂતિ હતે. રાષ્ટ્રસંઘને બે વખત ઠરાવ કર પડયો. હજી શાન્તિ નથી
ભગવાન મહાવીરને ભવ્ય પરિચય કરાવવામાં તેમ જ તેમના મહાન પણ રાખંઘના દળ અને નિરીક્ષકો પહોંચી ગયા છે અને
સિદ્ધાંતની જાણ કરાવવામાં ઘણો જ સહાયક બનશે. એટલું જ નહિ શાંતિ સ્થાપવામાં મદદ કરશે. પહેલા રવુિં જાહેર થયું હતું કે શાન્તિ
શાસનના હિતમાં એની દુરગામી કોઠાસરી પડશે એવું : ૨ માટે રશિયા અને અમેરિકાના સૈન્યો જશે, આમાં જોખમ હતું.
સ્પષ્ટ મંતવ્ય છે અને ચોથી જ ભારત સરકાર આપણા સૌના હાદિક હવે નક્કી થયું કે તટસ્થ રાષ્ટ્રોના સૈન્યો જશે જે વ્યાજબી છે. વિરામ
અભિનંદનને પાત્ર છે, એમ એમ માનીએ છીએ. હરોળ નક્કી થયા પછીનું બીજું પગલું ૧૯૬૭ ની સરહદો પર પાછા જવાનું છે. ઈઝરાયલ આ જલદી કરશે નહિ, કાયમી શાન્તિ અને
રોક બાબત ખ્યાલમાં રહેવી જોઈએ કે ભારત સરકાર કોઈપણ સલામંત સરહદો માટેની વાટાઘાટે તુરત શરૂ કરવા અને તેને નિર્ણય
સંપ્રદાયને વરેલી નથી એટલે રાષ્ટ્રીય સ્તરે થનારી ઉજવણી તે તેની કરવા આગ્રહ રાખશે. કેટલાક પ્રદેશ જેવો કે સીરીયામાં ગેલન હાઈટસ,
મર્યાદાને અનુસરીને જ થશે, પણ શ્વેતામ્બર મૂર્તિપૂજકો, જૈન જેરૂસલેમ, જોર્ડન નદીની પશ્ચિમે પેલેસ્ટાઈનને કેટલાક ભાગ, સૌના
સંઘોએ પિતાની પરંપરા અને મર્યાદાને અનુર:રીને વિશાળ ધાર્મિક ઈમાં ગાઝા પટ્ટી, શેરએલમેનનું બંદર વિગેરે પ્રદેશે ઈઝરાયલ છોડશે
કાર્યક્રમો અને સાહિત્ય પ્રકાશન દ્વારા ભગવાન મહાવીરને અહિરાને નહિ. તે જ તેની સલામતી થાય. વાટાઘાટેથી કાયમી શાતિ થશે કે
સંદેશ સર્વત્ર પહોંચાડવા જોઈએ અને મળેલી માં અભૂતપૂર્વ ૨૫ વર્ષથી જે અશાન્ત અને અનિશ્ચિત પરિસ્થિતિ છે તે જ ચાલુ
સુવર્ણ તકને પૂરેપૂરો લાભ ઉઠાવવો જોઈએ. આ માટે સૌએ એકરહેશે તેને આધાર રશિયા આરબ ઉપર અને અમેરિકા, ઈઝરાયલ
વાકયતા ઊભી કરીને સાંપ અને સંગઠિતપણે ચતુર્વિધ શ્રી સંઘે ઉપર કેટલું દબાણ લાવી શકે છે તેના ઉપર છે. બને મહાસત્તાએ
પૂરા પુર પાર્થ સાથે શીદા કામે લાગી જવું જોઈએ, પૂજ્ય ગુરૂદેને મધ્યપૂર્વનાં આ પ્રદેશમાં પિતાનું વર્ચસ્વ રાખવા ઈંતેજાર છે. ચીન
અમારી નમ્ર વિનંતિ છે કે તેઓ સૌએ વિશાળ દષ્ટીબિન્દુ અપનાવી નેપથ્યમાં ઊભું છે. રશિયા અને રામેરિકા પ્રમાણિક પ્રયત્ન કરે તે
દીર્ધદષ્ટિ રાખીને જૈન સંઘને સાચી દોરવણી આપીને આપણા તાક કાયમી સમાધાન અશકય નથી. આપણે પણ આરબને પણ ખેઓ
પરમાત્માના કલ્યાણકારક આદેશે અને ઉપદેશના પૂરાર છતાં ઈઝરાયલનું અસ્તિત્વ રહે અને સલામત સરહદો તેને મળે
માટે બધું કરી છૂટવું જોઈએ, અને વિરોધની ખાતર જ થતા વિશે એમ કહ્યું છે. અમેરિકા, રશિયા અને બીજા દેશે - ફ્રાન્સ, ઈંગ્લાંડ તરફ લેશમાત્ર ધ્યાન આપવું ન જોઈએ. ભગવાન મહાવીરના વિગેરે - શસ્ત્રો પુરા પાડવાનું બંધ કરે તે સમાધાન નજીક આવે.
સાત્વિક અને રસાચા અનુયાયી તરીકે ૨પણી આ જ ફરજ છે. શ્રી સત્યનારાયણ ગોએન્કા
જૈન શ્રી સંઘ ખાતરી રાખે છે ભગવાનની અશાહના કે લઘુતા
થાય તેમ જ જૈનધર્મને હાનિ પહોંચે એવું રાષ્ટ્રીય સમિતિએ કશું “ભગવાન ૨ાને વેગી” ઉપરની મારી નોંધમાં શ્રી સત્ય
કર્યુ જ નથી અને કરશે નહિ. ભારત સરકારે પ્રથમથી જ સમિતિને નારાયણ ગોએન્કાને મેં ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેથી તેમને વિશે કાંઈક
સ્પષ્ટ જણાવ્યું છે કે તમારી ધાર્મિક મર્યાદા મુજબ ઉજવણી કેમ ગેરસમજ થવાનો સંભવ છે. તે માટે બે ભાઈઓએ મારું ધ્યાન દોર્ય
કરવી તેના નિર્ણય તમારે (જેને એ જ) કરવાના છે અને તેથી છે. હું તે આવકારું છું. શ્રી. સત્યનારાયણ ગોએન્કાને, બીજા જે નામનો
એને તમામ કાર્યક્રમ જૈને એ નક્કી કરેલ છે. મેં ઉલ્લેખ કર્યો છે તે કક્ષામાં મૂકવાનો લેશમાત્ર મારો ઈરાદો ન હતે.
અતમાં જૈન સંઘે કે વ્યકિતઓને નમ્ર વિનંતિ કે કાલ્પનિક તે પોતાની જાતને ભગવાન એવા યોગી તરીકે ઓળખાવતા નથી.
ભયથી ભરેલા ગેરમાર્ગે દોરનારા પ્રચારથી જરાપણ દોરવાયા વગર તેમની પ્રવૃત્તિ સાત્ત્વિક અને માનસિક લાભદાયક છે. બુદ્ધધર્મના વિપશ્યના ધ્યાનના તેઓ નિષ્ણાત છે. મને એક વખત તેમનો પરિચય
આ કાર્યમાં સૌ ઉમળકાથી હાદિક સહકાર ૨ાપે. થયો છે. તેની મારા મન ઉપર સારી છાપ રહી છે. શ્રી. ગોએન્કાજીનો ઉલ્લેખ મેં બીજા સંદર્ભમાં કર્યો હતો. છતાં કસ્તુરભાઈ લાલભાઈ
અમૃતલાલ કાળીદાસ દોશી મારા લખાણથી કાંઈ ગેરસમજુતી થઈ હોય તે હું દીલગીર છું. જયંતિલાલ રતનચંદ શાહ રીપલાદારા રાંકા ૨૭-૧૦-૭૩ ચીમનલાલ ચકુભાઈ
(રાષ્ટ્રીય સમિતિના સભ્યો)