________________
Return
42r21 liselig
68. No, Hiin
A
જ પ્રબુદ્ધ જીવન
- “પ્રત જનનું નવસંસ્કરણ
વર્ષ ૩૫ : અક: ૯
મુંબઈ, જુલાઈ ૧૬, ૧૯૭૩ સેમવાર Nી શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર, વાર્ષિક લવાજમ રૂ. ૭, પરદેશ માટે શિલિંગ : ૧૫
. . છૂટક નલ ૦-૪૦ પૈસા... . ' ', ' . ' " ' તંત્રી ચીમનલાલ ચકભાઈ શાહ , , , *, * *
'
કેટલાક મહત્ત્વના મુદ્દાઓ . ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને ગુજરાતમાં જે બની રહ્યું છે અને છોડયું. જાણે બિહારનું રાજ્ય કેદાર પાંડે અને લલિતનારાયણ મિશ્રાની મધ્ય પ્રદેશ, માયસેાર અને અન્ય રાજ્યમાં જે બનવા સંભવ છે ખાનગી મિલકત હેય. આ બન્નેએ મળીને અબ્દુલ ગફુરનું નામ તેથી, સંસદીય લોકશાહી માટે કેટલાક અગત્યના મુદ્દાઓ ઉપસ્થિત સૂચવ્યું અને ઈન્દિરા ગાંધીએ મંજૂર રાખ્યું. નવાઈની વાત એ છે થાય છે. પ્રથમ મુદ્દો એ છે કે કોઈ રાજકીય પક્ષને ધારાસભામાં કે ઈન્દિરા ગાંધી અબ્દુલ ગફુરને ઓળખતા પણ નથી. અજાણી મેટી બહુમતી હોય છતાં તેના આંતરિક વિખવાદને કારણે સ્થિર વ્યકિતને પસંદ કરી બિહાર જેવા મેટા રાજ્યની લગામ તેને સેપતાં રાજતંત્રન રહે તે શું કરવું? બીજું, બહુમતી રાજકીય પક્ષે એક વખત તેની લાયકાત, કાર્યકુશળતા કે પ્રભાવશાળી વ્યકિતત્વને કોઈ વિચાર - નેતા નક્કી કર્યા પછી, તેમાં ફેરફાર કરી શકે? અને આ ફેરફાર કરવાને બદલે ઝઘડતા+બે જૂથના આગેવાનોએ તેમને સ્વીકાર્યા તે કરવાની ચેષ્ટા વારંવાર ચાલુ રહે છે. પ્રજાએ શું કરવું? ધારાસભા- મુખ્ય કારણ, અને મુસલમાન છે તે બીજું કારણ. ઈન્દિરા ગાંધીએ પક્ષને સવતંત્ર રીતે પોતાના નેતા ચૂંટવાની અને પોતાનું કામકાંજ રાજ્યમાં સૂબાએ નીમવાને અખતરે શરૂ કર્યો તેનાં, હાનિકારક કરવાની તક આપવી કે તેમાં બહારની દખલગીરી વખતેવખત સતત પરિણામે ટૂંક સમયમાં જ જણાઈ આવ્યાં છતાં એ જ રીતરસમ થઈ શકે? કેંગ્રેસના વરિષ્ઠ મંડળનું વર્તન ઊંડી વિચારણા માગે છે. ચાલુ રાખી.
' , ' ' ' , ' ' , અત્યારે તે એમ જ લાગે કે કેટલાંક રાજ્યમાં શાસક પક્ષના ગુજરાતે હદ કરી, એટલી નીચી એ ઊતર્યા કે કોઈ સીમા આગેવાને એમ માની બેઠા છે કે પ્રજા તેમને ત્યાં ગીરવી મૂકી છે નહિ. નેતાપદના દરેક ઉમેદ્વાર એમ કહે કે પક્ષમાં એકતા લાવવી અને પ્રજા પક્ષ માટે છે, પક્ષ પ્રજા માટે નહિ. દરેક રાજ્યમાં આઠ- અને જૂથબંધી દૂર કરવા પિતાને નછૂટકે જવાબદારી લેવી પડે છે. દસ વ્યકિતઓ એવી રીતે વર્તે છે કે રાજય તેમની હથેળીમાં છે આક્ષેપ અને પ્રતિોિની ઝડી વરસી. પ્રજા ત્રાસી જાય એટલી અને અંદરઅંદર લડી અથવા સાટાસેદા કરી, એકબીજાને સત્તા- હદે નિવેદનને વરસાદ વરસી રહ્યો છે. લાંચરુશવતંઅને ધાકસ્થાને મૂકવા. તેમાં પ્રજાહિતને કયાંય વિચાર પણ થતું હોય તેમ ધમકીના ખુલ્લા આક્ષેપ થયાં છે. આવા વેરઝેરમાં વળી સમજણાતું નથી. પ્રજ જાણે આવી વ્યકિતઓની શેતરંજનું પ્યાદું હોય ધાનના પ્રયત્ન થાય ! ૯મી તારીખે. મી.ટગ હતી તે ૧૪મી તારીખે તેમ તેઓ વર્તે છે. '
ઠેલી. આ લખાણ છપાશે ત્યારે કોંઈક પરિણામ આવ્યું હશે. સંભવ . ઉત્તર પ્રદેશમાં કમલાપતિ ત્રિપાઠી સરિયામ નિષ્ફળ નીવડયા છે રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાદવું પડે. કોઈ વ્યક્કિતનાં નામ લઈ, દોષની ત્યારે બીજું મંત્રીમંડળ રચવાને બદલે અથવા ધારાસભાનું વિસર્જન ફાળવણી કરવાને અર્થ નથી. જેમણે જીવનભર સેવા કરી છે, સમકરવાને બદલે, રાષ્ટ્રપતિ શાસન મૂકયું અને ધારાસભાને જીવતી રાખી. Vણ કર્યું છે, જેમના પ્રત્યે ખૂબ આદર છે, એવી વ્યકિતઓ પણ એવી ગણતરી હશે કે બેત્રણ મહિનામાં કાંઈક કાવાદાવા કરી ફરી ઘસડાઈ છે. વર્ષોના મિત્રો વિરોધી બન્યા છે. સમજદાર વ્યકિતઓની શાસક પક્ષને સત્તાસ્થાને રાખો અને ખાસ કરી, ઉત્તર પ્રદેશમાં વેદનાને પાર નથી.
. થાડા મહિનામાં ચૂંટણી આવી રહી છે ત્યારે શાસક પક્ષ સત્તાસ્થાને પ્રજાએ શું ગેમોઢે આ બધું સહન કરવું? ધારાસભ્યો એમ હોય તો પોતાની લાગવગ અને સત્તાને લાભ લઈ શકે. આ લેક- માને છે કે તેઓ પાંચ વર્ષ સલામત હાઈ, ગમે તેમ વર્તવાન અધિશાહીની વિડંબના છે.
કારી છે? આપણા બંધારણમાં Right of Recall નથી, પણ પ્રજાનો - બિહારમાં કેદાર પાંડેએ નમતું ન મૂકયું અને બળાબળની સદા અધિકાર છે કે પોતાના પ્રતિનિધિને દૂર કરે, તેને 'જંપીને ચકાસણી કરી, તે પક્ષમાં ઊંડી ખાઈ તરી આવી, બિહારની આશ્ચર્ય
બેસવા ન દે. પક્ષને વિશ્વાસ ગુમાવી બેઠા હોય તેવા નેતાને દૂર જનક ઘટના તે એ છે કે કેન્દ્રના બે આગેવાન પ્રધાન સામસામા કરવાને પક્ષને અધિકાર છે તે પ્રજાને વિશ્વાસ ગુમાવી બેઠા હોય પડયા અને એક કેદાર પાંડેને ટેકે આખો તો બીજાએ તેને તોડવા તેવા સભ્યોને દૂર કરવાને પ્રજાને તેથી પણ વિશેષ અધિકાર છે. કર્યું અને સફળ થયા.
રાજકીય પક્ષે પૈગ્ય અને લાયક ઉમેદવારની પસંદગી કંરતાં નથી અને પણ તેથી વધારે આશ્ચર્યજનક તે એ થયું કે પશે બીજા નેતાની
પ્રજાને સારા માણસે ચૂંટવાને અવકાશ રહેતું નથી, એ આ રોગનું ચૂંટણી કરવાને બદલે, ઈન્દિરા ગાંધી ઉપર છેડયું. કેદાર પાંડેની
મૂળ છે. આટલી મોટી બહુમતી છતાં જો આવી હોહાલી થતી હોય નિયુકિત ઈન્દિરા ગાંધીએ કરી હતી અને તેનાં કડવાં ફળ ભેગવ્યા છતાં એવી જવાબદારી ફરી સ્વીકારી, પણ મેટું કૌતુક તો એ છે કે :
તે આ ધારાસભાનું વિસર્જન થવું જ જોઈએ અને પ્રજાને ફરીથી આવી જવાબદારી સ્વીકાર્યા પછી, બીજા નેતાની પસંદગી પોતે પોતાના વિશ્વાસના પ્રતિનિધિએ ચૂંટવાની તક મળવી જ જોઈએ. કરવાને બદલે, બે હરીફ જૂથના આગેવાન ઉપર નામ સૂચવવાનું ચૂંટણી ફરીથી લડવી પડશે અને પ્રજાને જવાબ આપવો પડશે એ