Page Text
________________
૧૧૨.
પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧-૧૦-૩
ન્યુફીલ્ડનું નામ, તેમની વિપુલ કોટિની સખાવતના કારણે એક- હતા. અઢળક ધનાઢયતા હોવા છતાં નિદ્રાનું સુખ તેમને સાંપડયું દમ આગળ તરી આવે છે.”
નહોતું. ૪૧ વર્ષ સુધી રાત્રીના એક કલાકથી ભાગ્યે જ વધારે : - આ નાના કદને ભરાવદાર શરીરવાળે અને crease- સમય તેમને ઊંઘ આવી હશે. તેઓ વિદમાં કહેતાં કે “જે કોઈ lined face-વેધક મુખમુદ્રા–ધરાવતે માનવી, તેના જીવનના મને ઊંઘવાનું શિખવે તેને હું એક લાખ પાઉન્ડ આપવાને તૈયાર પ્રારંભમાં જેવો હતો-એકદમ સાદી રહેણીકરણી વાળ–તેવો જ છું.” વિધિનું એ પણ કેવું વૌચિત્ય કે જેણે અનેકને તરેહ તરેહની જીવનના અન્ત સમય સુધી ટકી રહ્યો હતો. તેની મહત્તા એ ૨હત પહોંચાડીને સુખમય નિદ્રાનું સ્વાસ્થય અર્પણ કર્યું હતું તે હકીકતમાં રહેલી હતી કે તેને અન્ય સામાન્ય માનવીઓથી અલગ પતે જ તે સુખથી વંચિત રહ્યા હતા. તારવવાનું લગભગ અશકય બનતું. આટલી બધી સાદી અને સર્વ– આમ છતાં, ભાગ્યે જ બહુ ઓછાને પ્રાપ્ત થાય છે એવી સામાન્ય તેની રહેણીકરણી હતી. તેની કોટિના અન્ય ધનાઢયે ૮૫ વર્ષની લાંબી આવરદા તેમણે ભેગવી હતી. ગયા જુન વિશે આપણા મન ઉપર ભાગ્યે જ આવી છાપ પડતી હોય છે. માસની ૧૦ મી તારીખે દમમાંથી પરિણમેલા હૃદયરોગના હુમલાના તેણે જાહેર જીવનના લેખાતા પ્રશ્નમાં કદિ પણ માથું માર્યું નહોતું. તેઓ ભેગ બન્યા હતા. ઑગસ્ટની ૨૧મી તારીખે બીજો હુમલે એક હાથે ધન કમાવું અને બીજા હાથે શુભકાર્યમાં ખરચતા રહેવું- આવ્યો અને ૨૨ મી તારીખે આ ઉદારદિલ વિભૂતિનું અવસાન થયું. અને દીનદુખિયાની વહારે ધાવું–આ તેને એકાન્ત આજીવન વ્યવસાય આ છે સાઈકલે રીપેર કરવાના સાધારણ કામથી ૧૪ વર્ષની બની ગયું હતું.
ઉમ્મરે વ્યવસાયી જીવનની શરૂઆત કરનાર, એક મહાન ઉદ્યોગલાખાને માલીક હોવા છતાં તેની ટેવ અને રીતભાત સાવ
પતિ તરીકે અસાધારણ નામના પ્રાપ્ત કરનાર, અને અનેક લેકસાદી કક્ષાની હતી. સામાન્ય લોકો પીએ ચોવી જ સીગરેટ તે
સેવાનાં કાર્યો પાછળ ધનને અખ્ખલિત પ્રવાહ વહાવનાર, માનવ
તાની મૂર્તિ સમાન શીલસંપન્ન વિશ્વમાનવ લૉર્ડ સુફીલ્ડના દીર્ધ પીત હતા. ૧૯૬૨ માં પણ, પચ્ચીસ વર્ષની જુની મેટર ગાડી
જીવનની આછી રૂપરેખા. ‘ત્યકતેન ભુંજીયા:” એ સૂત્રને પૂર્ણ રૂપે - ફોફી - જે તેણે પોતાના જ કારખાનામાં બનાવી હતી તે ગાડી તે અમલમાં મૂકનાર આ મહાપુરુષને આપણાં અનેક વન્દન હો ! ચલાવતો હતો. ૨૫ વર્ષના ઉપયોગ પછી પણ ગાડીના કોમ ઉપર
" પરમનંદા કોઈ કાટ ચઢયે દેખાતો નહોતે, અને અંદરની ગાદી ઉપર માત્ર થોડી
સ ઘ સમાચાર નહિ જેવી કરચલીઓ પડી હતી. એ વખતે પણ તેની કીંમત ૩૦ પાઉન્ડ હતી.
માન્યવર એસ. કે. પાટીલનું સન્માન ' તેમણે અમુક સંગટગ્રસ્ત પ્રદેશની રાહત માટે વીશ લાખ તા. ૭-૧૦-૬૩ સેમવારના રોજ સાંજના ૬-૧૫ વાગ્યે ન્યુ પાઉન્ડની એકવાર સખાવત જાહેર કરી હતી. તે અરસામાં–૧૯૩૬ની મરીન લાઈન્સ પર આવેલ ૨૭, “મનેહર’ માં (નવી ઈન્કમ્ટેક્સ સાલમાં તેમના કારખાનામાં કામ કરતા એક કામદારે ઉદ્ગાર ઓફિસની પાછળ) શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ તરફથી આપણા સર્વના કઢયે હતું કે, “આપણા માલીક હજુ પણ અમારામાં એક - આદરપાત્ર શ્રી એસ. કે. પાટીલનું, તેમણે સ્વેચ્છાએ સ્વીકારેલી હોય એમ જ અમને લાગે છે.” ઘણીવાર જે કારખાનાના કેન્ટીનમાં- અધિકારનિવૃત્તિ બદલ, સન્માન કરવામાં આવશે. સંઘના સભ્યોને ખાણાવળમાં–તેમના સ્ટાફને મફત ભેજન પૂરું પાડવામાં આવતું આ પ્રસંગે વખતસર હાજર રહેવા વિનંતિ છે. ' હતું તે જ કેન્ટીનમાંથી જ તેઓ બપોરનું ભોજન પતાવી લેતા હતા.
વજેશ્વરી પર્યટન ન્યુફીલ્ડને મળેલી આર્થિક સફળતા પાછળ, જેમ કોઈને
શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘના સભ્યો તેમજ તેમના કુટુંબીમોટો વારસે મળી જાય, કોઈને લેટરીમાં મોટો હાથ લાગી જને માટે મુંબઈથી આશરે ૫૦ માઈલ દૂર આવેલ વજે શ્વરીનું જાય અથવા તે સટ્ટાને દાવ રાવળા પડી જાય અને ધનનો ઢગલો ' એક પર્યટન યોજવામાં આવ્યું છે. પર્યટનમંડળી સ્ટેટ ટ્રાન્સપોર્ટની થઈ જાય-આવો કોઈ ભાગ્યને ચમત્કાર સરજા નહોતે. તેની
બસમાં ઍક્ટોબર માસની ૬ ઠ્ઠી તારીખ રવિવારે સવારે બરાબર પાઈએ પાઈનું રળતર તેના સતત ઉદ્યોગ-પરિશ્રમનું ફળ હતું.
સાત વાગ્યે પાયધુની પોલીસ ચેકી પાસેથી ઉપડશે. રૅયલ
ઑપેરા હાઉસ પાસેના દુધના સેન્ટર અાગળ દાદર ખાદાદાદ સરકલની તે બ્રીટનને આપબળે આગળ આવેલું એક મહાન દાનવીર હતો. ડાબી બજાના બસ સ્ટોપ આગળ તથા માટુંગા કીંગ રાર્કલ
જાહેર જનતા તેમજ સરકાર - બન્નેમાંથી કોઈએ પણ લૉડ જૈન મંદિર પાસે - આટલાં સ્થળોએ અટકીને સીધી વજેશ્વરી ન્યુફલ્ડના કાર્યની કદર કરવામાં પાછી પાની કરી નહોતી.
જશે અને તે જ દિવસે સાંતા ત્યાંથી પાછી ફરશે. આ પર્યટનમાં
જોડાનારે નાની–મોટી દરેક વ્યકિત દીઠ રૂા. ૮ આપવાના રહેશે. તેઓ અનેક યુનિવર્સિટીઓની માનવંતી ઉપાધિઓનરરી ડીગ્રીઝ
તો આ પર્યટનમાં જોડાવા ઈચ્છનારે સંઘના કાર્યાલયમાં પિતાનું ધરાવતા હતા, અનેક સંસ્થાઓના તેઓ માનદ સભ્ય હતા અને નામ નોંધાવી જવું. અતિ મર્યાદિત સંખ્યા માટે પર્યટન અનેક શહેરોની ‘ફૂડમ’ તેમને મળી હતી. ૧૯૩૯માં તેમની યોજાયેલું હોઈને જે સભ્યની પર્યટનમાં જોડાવાની ઈચ્છા હોય નયલ સેસાયટીના ફેલ' તરીકે ચૂંટણી કરવામાં આવી હતી અને
તેમને વિનાવિલંબે નામ નોંધાવી તેને લગતી રકમ સંઘના
કર્યાલયમાં ભરી જવા વિનંતિ છે. ૧૯૪૩ માં રૅયલ કૅલેજ ઑફ સર્જનના ફેલે તરીકે તેઓ ચૂંટાયા
મંત્રીઓ : મુંબઈ જૈન યુવક અંઘ હતા. ' લૉર્ડ ન્યુફીલ્ડ, ૨૬ વર્ષની ઉમ્મરના હતા ત્યારે એલીઝાબેથ
ભારત વિષે એશિયાના પિવોત્ય દેશે શું ધારે છે? મૉડ એન્ટેને પરણ્યા હતા. તેનાથી તેમને કોઈ સંતાન નહોતું. ચીન-ભારત સંઘર્ષના સંદર્ભમાં એશિયાના પૌર્વાત્ય દેશ ૧૯૩૮માં તેમણે એક ઠેકાણે લખ્યું હતું કે, “જો મને પુત્ર પ્રાપ્ત
ભારત વિષે શું ધારે છે એ વિશે પુષ્કળ માહિતી આપતું અને નવા થયું હોત તે તેને મેં કોઈ સારી નિશાળમાં ભણવા મૂક્ય
પ્રકાશ પાડતું વ્યાખ્યાન જાપાનમાં લગભગ એક વર્ષ રહી આવેલ,
અને ત્યાર બાદ એશિયાના અગ્નિકોણમાં આવેલા દેશમાં પ્રવાસ હોત, અને પછી તેને પૃથ્વી આસપાસ-ખાસ કરીને પૃથ્વી
કરીને તાજેતરમાં પાછા ફરેલા શ્રી સત્યેન્દ્રકુમાર ડેએ શ્રી ઉપર ચતરફ પથરાયેલાં બ્રીટીશ સંસ્થાનોમાં–પરિભ્રમણ કરવા મુંબઈ જૈન યુવક સંઘના કાર્યાલયમાં તા. ૧૪-૯-૬૩ શનિવારના મેલ્યા હોત, કારણ કે પ્રવાસ મારે મન શિક્ષણનું એક ઉત્તમ રોજ સાંજના સમયે વ્યાખ્યાન આપ્યું હતું. વ્યાખ્યાન લગભગ દોઢ સાધન છે, અને પછી તેને મનગમતા વ્યવસાયમાં જોડાવા દીધો હતો.”
1 કલાક ચાલ્યું હતું. વ્યાખ્યાતા બંગાલી હોવા છતાં તેમણે વ્યાખ્યાન
ગુજરાતીમાં આપ્યું હતું. શ્રોતાઓ ઘણી સારી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત આવી જેની ઉજજવળ કારકીર્દી હતી તેવા આ મહાનુ
થયા હતા. આ વ્યાખ્યાનને સાર આગળ ઉપર ‘પ્રબુદ્ધ જીવન* ભાવ કમનસીબે જીંદગીભર લગભગ જરૂરી નિદ્રાથી વંચિત રહ્યા માં પ્રગટ કરવા ધારણા છે.
| SR No. | 525948 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1963 Year 24 Ank 17 to 24 and Year 25 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1963 |
| Total Pages | 250 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 32 MB |