________________
તા. ૧૬-૨-૧
પ્રબુદ્ધ જીવન
યથાવરણ એ કારણ નીચે જ
પરાયણ જીવનવૃત્તિ અને નીચેના થરના લોકોનું જીવનધોરણ મારી જાણુમાં છે. એક શાળાના આચાર્યો તેની નીચે ભણતી ઊંચું કરવાની પ્રવૃત્તિએ બે તદ્દન જુદી જ બાબત છે. એકને એક વિદ્યાર્થિનીને સાંજના શાળાને સમય પૂરો થયા બાદ નિયંત્રણની, સંયમની, પરિમિતતાની ખૂબ જરૂર છે, અન્યને રોકાવા કહ્યું અને પછીં કહેવાય છે કે તેણે તે છોકરી ઉપર અત્યાચાર ઉત્તેજવાની એટલી જ જરૂર છે. એકમાં જીવનધોરણ નીચે લાવ- કર્યો અને બેહોશ બનેલી છેકરી ઘેર ગઈ. ચારે તરફ ઠીક ઠીક ' વાની વાત છે. બીજામાં જીવનધોરણ ઊંચે લાવવાની વાત છે. ઉહાપોહ થયે, પણ આખરે તેમાંથી ન થયાં તેફાન કે ન થયું આ ભેદ અને વિવેકને યથાર્થ રીતે ગ્રહણ કરે એ વિચાર- કઈ ઉપર આક્રમણ. ચાય સંબંધે કરવા યોગ્ય કરવામાં સ્પષ્ટતાની દષ્ટિએ જરૂરી છે.
આવ્યું અને બધું શાન્ત થઈ ગયું. પ્રસ્તુત કિસ્સામાં અત્યાચારી
યુવાને અન્ય કોમના છે એ હકીકતને લાભ લઈને જબલપુરની દારુણ દુર્ઘટના
કોમવાદી કેટલીક વ્યકિતઓએ પિતાની કોમના લોકોને ઉશ્કેરી - ફેબ્રુઆરી માસની ત્રીજી તારીખે જબલપુર ખાતે કુમારી મૂકયા અને પાર વિનાની જાનમાલની હાનિ થઈ. એ આચાર્ય ઉષા ભાર્ગવ નામની એક કૅલેજ કન્યા ઉપર રાત્રીના ભાગમાં અને આ બે યુવાનના અપકૃત્યની માત્રામાં કશો જ ફરક નથી. અન્ય કોમના બે યુવાનોએ અત્યાચાર કર્યો. આ અત્યાચારથી આમ છતાં અહીં આવી દુર્ઘટના કેમ બની ? - આઘાત પામેલી કન્યાએ શરમની મારી પોતાનાં કપડાં ઉપર કેરે
આપણે એમ માનતા હતા કે આઝાદી આવી, હિંદના'. ' સીન છાંટી, સળગાવી આપઘાત કર્યો, બીજે દિવસે આ બાબતની
ભાગલા થયા અને ભારત અને પાકિસ્તાનમાં વહેંચાઈ ગયું એટલે ચોતરફ જાણ થતાં આખા શહેરમાં હડતાળ પડી. તેમાંથી
કેમ કેમ વચ્ચેનાં ઝેરવેર શમી ગયાં અને હવે એ બાબતની લોકનાં રમખાણ ફાટી નીકળ્યા. એક કોમના લોકોએ અન્ય
કશી ચિન્તા કરવાનું કારણ ન રહ્યું. પણ જબલપુરની દુર્ઘટનાએ પુર- . * કોમના ઉપર, તેમની દુકાનો અને ઘરે ઉપર આક્રમણ
વાર કર્યું છે કે આ આપણી ભ્રમણા હતી, કોમી મનમેળ વિષે - શરૂ કર્યા. લૂંટફાટ અને ગુંડાગીરી આખા શહેરમાં ફેલાઈ ગઈ.
આપણે વધારે પડતે આશાવાદ હતો. જનતાના દિલમાં પહેપોલીસે અટકાયતી પગલાં ભરવાં શરૂ કર્યા, ગોળીબાર કર્યા,
લાના પૂર્વગ્રહ પડેલા જ છે અને તેને ઉત્તેજનાનું કોઈ પણ રાત્રોના કરફયુને હુકમ ફરમાવ્યું, સભાબંધી જાહેર કરી,
કારણું મળે તો તે જાગૃત થવાના જ છે અને તેમાંથી સરધસે કાઢવાની મનાઈ કરી. વીશેક માણસેના જાન ગયા, . . નાનાં મોટાં દાવાનળ સરજાવાના જ છે. જબલપુરની અનેક લોકો ઘાયલ થયા. પોલીસ અને લશ્કરની મદદથી
દુર્ધટના આપણી સામે ત્રણ ચાર બાબતો નગ્ન આકારમાં રજુ જબલપુરમાં શાંતિ સ્થપાણી તે આસપાસના જિલ્લાઓમાં તોફાનનાં છમકલાં શરૂ થયાં. આમ ગયા પખવાડિયા દરમિયાન
(૧) કૅલેજકન્યા ઉપર ગુજારવામાં આવેલા અત્યાચાર , જબલપુર ખાતે એક અત્યંત શોચનીય દારૂણ ઘટના બની ગઈ,
એ એકલ ડેકલ કીસ્સ નથી, પણ આજની નૈતિક અધોગતિ એમાં તો કેઈ શક નથી કે જે બે યુવાન છોકરાઓએ
તરફ આંગળી ચીંધતો સુચક બનાવ છે. એક કૉલેજકન્યા ઉપર કરપીણ કૃત્ય કર્યું તે તે અક્ષમ્ય અને
(૨) નૈતિક દ્રષ્ટિએ કોઈ પણ દુર્ઘટના બનતાં લોકો માની આકરામાં આકરી સજાને પાત્ર છે, પણ તેમાંથી લોકોએ જે,
લીધેલા ગુનેગારને ટીપી નાખવા માટે કાયદો હાથમાં લઈને બેકાબુ રીતે કાયદો હાથમાં લીધું અને તોફાને એ જે કોમી સ્વરૂપ ધારણ
ટોળાના આકારમાં આજકાલે જ્યાં ત્યાં નીકળી પડે છે. આ કર્યું–આ બન્ને ઘટના અત્યંત દુઃખદ, શોચનીય અને શરમાવ
સુલેહ, શાન્તિ અને ન્યાયી શાસનની દૃષ્ટિએ અત્યન્ત ખતરનાક નારી છે. જ્યારે પણ કોઈ અનિષ્ટ ઘટના બને છે ત્યારે ગુનેહ
પરિસ્થિતિ છે. - | ગારને પકડવામાં આવે અને રાજ્યની અદાલતો તેને ઘટતી
' '(૩) દેશની કમી પરિસ્થિતિ અગે આપણે ખૂબ સજાગ સજા કરે-આ ચાલુ પરંપરાગત પદ્ધતિ છે અને રાજ્યમાં શાસનને
બનવાની જરૂર છે. નિમિત્ત મળતાં એ અથડામણું ગમે ત્યારે, ટકાવવું હોય અને સુલેહ શાન્તિ જાળવવી હોય તો આ સિવાય
અને ગમે ત્યાં ઊભી થવાની સંભાવના છે. તેથી તેના પ્રેરક અને બીજો કોઈ ઉચિત માર્ગ નથી. આને બદલે લોકો જ કાયદો હાથમાં
પોષક બળોને સતત દાબતા રહેવાની ખાસ જરૂર છે. લે અને માની લીધેલા ગુનેગારોને જાતે જ ટીપા નાખવા તૈયાર
(૪) કોઈ પણ દુષ્ટ કૃત્ય આચરનારની દુષ્ટતાને તે વ્યકિત થાય તો તેનું પરિણામ અંધાધૂધી અને અરાજકતામાં આવે,
સાથે જ સંબંધ છે; તેની કેમ, સંપ્રદાય, પ્રદેશ કે ભાષા સદોષને બદલે નિર્દોષ ટીપાઈ જવાને વધારે સંભવ રહે અને
સાથે કોઈ પણ પ્રકારને સંબંધ છે જ નહિ. આ બાબત મનમાં બેકાબુ લોકલાગણીમાંથી પાર વિનાના અનર્થો પેદા થાય. કાંઈ પણ
પાકે પાયે સ્થિર કરીને સમાજ સ્વાથ્યના રક્ષકોએ અને ... | અણધતું અથવા તો લોકોને ન ગમતું બને છે કે તરત જ,
સુત્રધારોએ કોઈ પણ દુર્ઘટનાને કોમી રૂ૫ આપવામાં ન આવે એ લેકમાનસ વિકળ બની જાય છે અને સામુદાયિક તોફાનના માર્ગે
જોતા રહેવાની અને એમ બનતું દેખાય ત્યાં તેને વખતસર ચઢી જાય છે. આવી આજની પરિસ્થિતિ એક મોટું ભયસ્થાન છે.
ખાળવાની જરૂર છે. આ માટે સતત જાગૃતિ આવશ્યક છે. ' બીજ આવી અનિષ્ટ ઘટનાને જે કોમરૂપ આપવામાં આવે છે અને તેને લીધે ઉશ્કેરાયેલા લોકોને આવેશ જે કમી
કેમવાદીઓને બિનકામી બનવાને નહેરુને અનુરોધ વળાંક ધારણ કરે છે તેના જેટલું શોચનીય અને ખતરનાક શિડયુલ્ડ કાર્સ અને ટ્રાઈડ્ઝ (પછાતવર્ગની જ્ઞાતિઓ બીજુ કશું નથી. આ પણ લો કે શું એટલું પણ અને જાતિઓ)ના અખિલ : હિંદના ધારાસભ્યોનું રેલવેના સમજતા નથી કે દુષ્ટ કૃત્ય કરનાર વ્યકિત અને તેની કેમને પ્રધાન શ્રી જગજીવરામના અધ્યક્ષપણું નીચે હૈદરાબાદ ખાતે કશે જ સંબંધ નથી? જે દુષ્ટ કૃત્ય અન્ય કોમના યુવાન છેક- તા. ૫-૨-૬૧ ના રોજ એક સંમેલન મળ્યું હતું. આ રાએ કર્યું તેવું જ દુષ્ટતાભર્યુ કૃત્ય આ કામના છોકરા માટે સંમેલનનું ભારતના મહાઅમાત્ય પંડિત નહેરુએ ઉદ્ધાટન એટલું જ શક્ય હતું. એમ છતાં પોતાની કોમમાં આવી કોઈ કરતાં આ પ્રકારનાં સમેલન વિષે નાપસંદગી દર્શાવી હતી. ' , ' ઘટના બને છે તે લોકો તેને હળવા દિલે વિચાર કરતા હોય છે. અને જણાવ્યું હતું કે “જ્ઞાતિ, જાતિઓ અને એ પ્રકારના આને મળતો એક કિસ્સો મુંબઈ બાજુના એક પરામાં બનેલો સાંકડા વતું લેની પરિષદો મને પસંદ નથી. આ પણ એક
લીધેલા ગુનેગાર
૧૨૫ ધારણ
ખાં, શોચનીય
જ્યારે પણ છે
પણ લો કો ,
કેમને
પ્રધાન શ્રી
રાજ એક સમેલને મન
ઉદઘાટન