Page Text
________________
પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧-૧૨-૧
“આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષેત્રે એક વર્ષ પરસ્પર સહકારિતાનું મનાવીએ !”
નહરની યુનેને હાકલ * * (તા. ૧૦-૧૧-૧૧ ના સંયુકત રાષ્ટ્રસરથાને સંબોધતા ભારતના મહાઅમાત્ય શ્રી નહેરુએ એક મહત્ત્વનું પ્રવચન કર્યું
હતું તેને સંકલિત સાર નીચે મુજબ છે. તંત્રી) - 'આધુનિક સંગમાં યુદ્ધના વિચારને સદન્તર તિલાંજલિ છે. આવા અખતરાઓ ઉપર આન્તરરાષ્ટ્રીય કરારનામા દ્વારા અપાવી ઘટે છે. એમ નહિ બને તે હજાર વર્ષ દરમિયાન અને બીજી રીતે કડક જે નિયંત્રણ મુકાવા ઇએ. આ કાર્ય માનવજાતે જે સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત કરી છે તેના સવમુખી જલદીથી હાથ ધરાવુ જોઈએ, પણ એમ ન બને ત્યાં સુધી પણ
નાશને તેણે આધીન બનવાનું રહેશે. અન્ય પક્ષ ખેટે છે એમ પ્રાયોગિક અખતરાઓ કરવા માગું હવે ખુલ્લો રહે ન જોઈએ. ''. - એકમેક સામે આક્ષેપ કરવાને બદલે આપણી સામે ઊભેલી આ અખતરાઓ અગે હું ભારે ઊંડી વ્યથા અનુભવું છું. હું માનું છું
, સમસ્યાને વિના વિલબે સામને કરે અને તેને કોઈ પણું કે આ પાયાનું અનિષ્ટ છે અને આ અનિષ્ટને જેટલો જલ્દીથી - રીતે ઉકેલ લાવવાને નિશ્ચય કર એજ માત્ર આપણા સર્વ છેડે આવે તેટલું ઈચ્છવાયેગ્ય છે. માટે અતિ અગત્યની અને તાકીદની બાબત છે.
- આજની દુનિયાની સમસ્યાઓ હાથ ધરવા માટે મારી - દુનિયાના મહાન સત્તાજૂએ સર્વસામાન્ય અને પાસે કોઈ ઝડપી કે જાદુઈ ઉપાય નથી. પણ મને લાગે છે સંપૂર્ણ નિઃશસ્ત્રીકરણ કરવાનો વિચાર જાહેર કર્યો છે, એટલું જ કે જે આપણી પકડમાં સહેલાઇથી ન આવે એવી જટિલ બાબનહિ, સ્વીકાર્યો પણ છે. મુખ્ય મુખ્ય મુદ્દાઓ અંગે અમેરિકન તને યા પરિસ્થિતિને દૃઢતાપૂર્વક સામને કરવે અને
અને સેવિયટની દરખાસ્તોમાં ઘણું સામ્ય રહેલું છે. આમ છે માનવી જીવનમાં જેની ઊંડી જડ જામેલી છે એવા • તે પછી આ બાબતને છેવટને નિકાલ લાવવા માટે આ રાગદ્વેષ અને ભયના પ્રભાવને નાબૂદ કર એ તૈથી
મહાન જૂએ આ માટે કટિબધ્ધ થવું જ જોઈએ. અને વધારે મુશ્કેલ છે. આજે સૈથી વધારે જરૂર સહકારની દુનિયાની પ્રગતિ થાય એ તરફ લે કોની મહાન શકિતઓને છે. આ વિષે આજે સૈથી ઓછું કહેવા વિચારવામાં આવે છે, તેમણે શા માટે વાળવી ન જોઈએ ?
અને પરસ્પર ઘર્ષણ પેદા કરતાં મુદ્દાઓની ખૂબ ચર્ચા કરવામાં હવેના વિશ્વયુદ્ધમાં આજે કોઈ પણ એક થા અન્ય દેશ આવે છે. પરિણામે દુનિયામાં જ્યાં ત્યાં અને જે તે બાબત વિજેતા બની શકવાને છે જ નહિ, પણ બધા દેશને હાર ઉપર ઘર્ષણ સિવાય બીજું કશું જ દેખાતું નથી અને વિનાશની મળવાની છે અને સર્વનું નિકંદન નીકળી જવાનું છે. આ આજની
કટોકટી તદ્દન સામે આવીને ઊભી રહી હોય એમ લોકે વારતવિકતા જાણે કે ધ્યાનમાં આવતી ન હોય એમ વિચાર કરવાની ( પુરાણી રીતરસમમાંથી તેઓ ઊંચે ઉડી શકતા જ નથી. જે આજનું
ભયગ્રસ્ત બનીને જોઈ રહ્યા છે. કેટલાક લોકોએ એ મતલબની વિશ્વયુદ્ધ વિશ્વનાશમાં જ પરિણમવાનું છે તે નિઃશસ્ત્રીકરણને દરખાસ્ત કરી છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષેત્રે ખાસ કરીને શાંતિની
લગતે આજને મુખ્ય અને તાકીદને પ્રશ્ન બને તેટલી જલ્દીથી દિશાએ વધારે ઉપગી થાય એવાં સહકારી પગલોએ હાથ છે .' હાથ ધર ધટે છે. જ્યાં સુધી આ બાબતમાં એકમત ઉપર
ધરવા તરફ દુનિયાના રાષ્ટ્રોએ વધારે ધ્યાન આપવું જોઈએ, કે ન અવાય ત્યાં સુધી છૂટા પડવું જ નથી–આવા નિશ્ચયપૂર્વક મહાન સત્તાજૂથે એકઠા થાય અને આ પ્રશ્ન : ઉપર
જેના પરિણામે આ વિષય ઉપર વધારે વિધાયક વિચારણા થવા પિતાના ચિત્તને કેન્દ્રિત કરે એમ હું અન્તઃકરણથી ઇચ્છી રહ્યા
પામે અને આજે જે પરસ્પર સહકાર પ્રવર્તે છે તેને વધારે વિસ્તૃત છુ. આ પ્રશ્નને હલ કરવા માટે શરૂઆતમાં આટલી મોટી બનાવવા તરફ લોકોનું ધ્યાન કેન્દ્રિત થાય. ભડળી વિચારણા કરે તેના બદલે અમુક ડાંક મહત્ત્વનાં રાષ્ટ્ર
આ મુદ્દાને ધ્યાનમાં રાખીને આપ સર્વ સમક્ષ હું એક : - આ પ્રશ્ન હાથ ધરે એ વધારે ઈચ્છવાયેગ્ય છે.
એ ખ્યાલ રજુ કરૂ છું કે આ સંયુકત રાષ્ટ્રસસ્થાએ એક ભવિષ્યમાં થનારા વિશ્વયુદ્ધનું રણક્ષેત્ર ભારત હોવાને
વર્ષ એવું નક્કી કરવું જોઇએ કે જે દરમિયાન રાજકીય, સંભવ નથી. એમ છતાં પણ હજારો વર્ષોથી માણસે જે
આર્થિક અને સાંસ્કૃતિક-આમ સર્વ ક્ષેત્રોમાં સહકારી પ્રવૃત્તિઓને સાધવા પ્રયત્ન કર્યો છે તે સવા કાંઇ આજે જોખમમાં
બને તેટલે વેગ આપવા માટે દુનિયાના સર્વદેશાને આ સંસ્થા છે. પરદેશી વસાહત સંબંધમાં મને ધણુ લાગે છે, એમ છતાં
તરફથી આહાહન કરવામાં આવે અને એ રીતે આજની પણ, આજને સૈથી વધારે મહત્વને પ્રશ્ન શાન્તિ અને યુદ્ધને
સમસ્યા સહેલાઇથી ઉકલી શકે એવું વાતાવરણ પેદા લગતે અને નિઃશસ્ત્રીકરણને લગતે છે. જે નિઃશસ્ત્રીકરણ
કરવા પાછળ પોતાની શક્તિ અને ચિંતનને ઉપયોગ કરવામાં અમલી બની શકે તે જરૂર આખી દુનિયાનું વાતાવરણ
આવે. આ ખ્યાલની વિગતે હુ રજુ કરવા માગતા નથી. આ બદલાઇ જાય.
ખ્યાલ જે આપને સ્વીકાર્યું હોય તે તેની વિગતે વિચારવા આપમાંના પ્રત્યેકમાં છે તે કરતાં વધારે ડહાપણ કે સમ- માટે અને શું શકય છે તે અંગે ભલામણ કરવા માટે આ જણને મારો કોઈ દાવે છે જ નહિ. એટલું જ કે કોઈ અમુક સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંસ્થા એક સમિતિની નિમણુક કરી શકે છે. તે બાબતો અંગે તેને લગતી સમસ્યાઓ પરત્વે અમુક એક વ્યકિત
હિંસા અને મત્સર દરેકને માટે નુકસાનકર્તા-અહિતકત છે અન્ય કરતાં વધારે તીવ્ર સવદન ધરાવતી હોય. પણ આજે
એ સત્ય હકીકત છે. આ દુનિયાએ એ પુરુષને મહાન લેખ્યા - આપણને એવી સમજુતીની જરૂર છે કે જે અંગે દરેક
છે કે એમણે હિંસા અને મત્સરને, વૈર અને તિરસ્કારનો સામનો સહમત હોય.
ર્યો છે અને નહિ કે એ પુરુષને કે જેમણે, કહેવાતા સારા યુદ્ધને ભય સે કોઈ અનુભવે છે. જે ભય માણસ કામ માટે પણ, આ વૃત્તિઓને ઉત્તેજના આપી છે. આજે 1 જાતને રૂંધી રહેલ છે, જકડી રહેલ છે, તે વિષે દુનિયાને નવી રીતે વિચાર કરતા થવાની જરૂર છે, નવા
કોઈ બેમત છે જ નહિ. જે આ પાયાનો પ્રશ્ન આપણી પક- વિકાસના રાહ ઉપર ગતિશીલ બનવાની જરૂર છે. આ કે ને ડમાં ન આવતું હોય તે બીજા ગૌણુ પ્રશ્નોને આપણે શી રીતે પ્રજાને લાભ થા હાનિની દૃષ્ટિએ નહિ પણ વિશાળતર દષ્ટિવિચાર કરી શકવાના હતા ?
કેથી આજની સમસ્યાને વિચાર કરવા માટે આ મહાસભાને આજે અણબના અખતરાઓ ચાલી રહ્યા છે. આને
| હુ અનુરોધ કરું છું. આજ નફે કે નુકસાન, લાભ કે હાનિ સુલેહ-સંધિદ્વારા જેમ બને તેમ જલ્દીથી છેડે નહિ
વચ્ચે પસંદગી કરવાની નથી, પણ જીવવા થા મરવા વચ્ચે લાવવાને પરિણામે દુનિયાને ભારે નુકસાન થઇ રહ્યું છે.
પસંદગી કરવાની છે અને સો કઈ કેમ ટકી રહે એજ માત્ર એમ તે કોઈ માનતુ જ નહોતું કે એક કે બીજી બાજની આજને મહાપ્રશ્ન છે. એછિક કામચલાઉ અટકાયતથી આ પ્રશ્નનો નિકાલ આવવાનો અનુવાદક: પરમાનંદ મૂળ અંગ્રેજી : જવાહરલાલ નહેરુ
| SR No. | 525946 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1961 Year 22 Ank 17 to 24 and Year 23 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1961 |
| Total Pages | 250 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 20 MB |