Page Text
________________
બાદ કહ્યું તે પ્રસંગ
છે. સમિતિના
અને શ્રી અર
તાઃ૧-૧૨-૧ ) , પ્રબુદ્ધ જીવન
૧૫e ગુજરાતના કોંગ્રેસી રાજકારણમાં ખેલાયેલું વિસંવાદનું તાંડવ ભાવનગર કોંગ્રેસ અધિવેશન ઉપર કોંગ્રેસ પ્રમુખ નિવેદનમાં ડો. જીવરાજ, રસિકલાલ પરીખ, રતુભાઈ અદાણી શ્રી સંજીવ રેડીએ પિતાના પ્રમુખસ્થાનીય ભાષણમાં એવુ સુચન વગેરે બળવાખોર કોંગ્રેસીઓ સામે શિસ્તભંગના પગલાં લેવાવા કરેલું કે આપણું ધારાસભાઓ અને પ્રધાનમંડળમાં નવું જોઈએ એવું સૂચન કરવામાં આવ્યું. એટલે શ્રી રતિલાલ લોહી આમેજ થાય તે માટે પંડિત જવાહરલાલ નહેરુ પરીખને પિતાની અને પિતાના સાથીઓની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતું , જેવી વ્યક્તિને અસાધારણ અપવાદ બાદ કરતાં જેઓ નિવેદન બહાર પાડવાની ફરજ પડી. આમ પરિસ્થિતિ વણસતી અધિકારસ્થાન ઉપર દશ વર્ષથી વધારે મુદત સુધી ચાલુ ચાલી. આ બધે વધેડે ગાજતે વાજતે દિલ્હી ખાતે મળેલી રહ્યા હોય તેઓએ પિતાની જગ્યા નવા લેહીવાળા ઉમેદ- સેન્ટ્રલ ઇલેકશન કમિટી સમક્ષ આવ્યું. વારે માટે ખાલી કરી આપે એ ઈચ્છવા યોગ્ય છે. આ આ કમિટીએ કોંગ્રેસની ટિકિટ આપવા સબંધમાં દશ * માત્ર સુચના જ હતી. તે સબંધમાં કોઈ કેંગ્રેસી દરાવ કરવામાં વર્ષની મર્યાદાને કે નિયમ ધ્યાનમાં લેવાની જરૂર નથી એમ આવ્યો નહોતો. આ અધિવેશનને ડે, સમય પસાર થયા. જાહેર કર્યું અને દશ વર્ષને નિયમ સ્વીકારીને જેમણે કેંગ્રેસ બાદ ગુજરાતના કેસી કાર્યકર્તાઓનું રાજકોટ ખાતે એક ટિકિટ માટે અરજી કરી નહોતી અથવા કરેલી અરજી પાછી ખેચી ને સમેલન મળેલું તે પ્રસંગે ઉપસ્થિત થયેલા કોંગ્રેસી આગેવાને માન- લીધી હતી તેવા ૨૬ ઉમેદવારો સબ ધમાં ગુણવત્તાના ધેરશે વિચાર નીય શ્રી મેરારજી દેસાઇ, ગુ.પ્ર. કે. સમિતિના પ્રમુખશ્રી ઠાકોરભાઈ કરીને ચાર ઉમેદવારોને કોંગ્રેસની ટિકિટ આપવાની ભલામણ દેસાઈ શ્રી ખડુભાઈ દેસાઈ, શ્રી બળવન્તરાય મહેતા અને શ્રી ઢેબર- કરી. આ ઉપરાંત લેકસભાની એક બેઠક અગે શ્રી જયાબેન શાહ ભાઇએ તેમની અનોપચારિક ચર્ચા દરમિયાન કોંગ્રેસ પ્રમુખે . અને શ્રી હંસાબહેન મહેતાના સબંધમાં આ કમિટીએ નિર્ણય સૂચવેલી દશ વર્ષની મર્યાદાના સૂચનને આગામી ચૂંટણીમાં ક કરવાનું હતું. શ્રી જયાબહેન શાહ લોકસભાના ચાલુ સભ્ય હતા. ગુજરાત કોંગ્રેસ તરફથી કેને ટીકીટ આપવી તેને નિર્ણય કરવામાં, શ્રી હંસાબહેન નવા ઉમેદવાર હતા. પ્રાદેશિક ચૂંટણી સમિતિએ અલબત્ત અમુક અપવાદેને ખ્યાલપૂર્વક, અમલી બનાવેવાને વિચાર કર્યો, એ મુજબ લગભગ નક્કી કર્યું. તદનુસાર આ
માર ,
ને
શ્રી જયાબહેન શાહ માટે ભલામણ કરી હતી. સેન્ટ્રલ ઇલેકશન નિયમ જેમને લાગુ પડતા હતા તેવા ધુ, રાસભ્યને તેમ જ ગુજરાતી કમિટીએ પ્રાદેશિક ચૂં ટણીની ભલામણુ. માન્ય રાખી હતી. આ રાત રાજ્યના મુખ્ય પ્રધાન ર્ડો. જીવરાજ મહેતા તથા તેમના આમ ગુજરાત કેંગ્રેસે કોને ટિકિટ આપવી તેને લગતા સાથી પ્રધાન શ્રી રસિકલાલ પરીખ તથા શ્રી રતુભાઈ અદાણીને અત્યન્ત કટુતભર્યા ઝગડાને સેન્ટ્રલ ઇલેકશન કમિટીના નિર્ણય આગામી ચૂંટણીમાં ઊભા રહેવા માટે અરજી નહીં કરવાનું. થી. બાહ્ય પરિણામ પૂરત અત આવું છે. આ નિણું કે દરેક , સુચવવામાં આવ્યું, તેને લગતું દબાણ શરૂ કરવામાં આવ્યું. આ દરમિયાન શ્રી કેરભાઇ દેસાઇએ “પ્રભાત” 'પત્રના તત્રો
પક્ષે સમભાવપૂર્વક સ્વીકારી લેવા ઘટે છે. આ નિર્ણથી શ્રી કકલભાઈ કોઠારીને એવી મતલબનું કહ્યાનું બહાર આવ્યું કે કાનું કિટલું સ્વીકારાયું ' અને ' કોને કેટલું જતું કરવું આ દશ વર્ષની મર્યાદાના નિયમ પાછળ ઉપર જણાવેલ સૌરાષ્ટ્રના ૫ડયુ એનું પૃથક્કરણ કરવું ઇષ્ટ નથી, કારણ કે એમ. ત્રણું પ્રધાનને સત્તાસ્થાન ઉપરથી દૂર કરવાનો આશય રોગ કરવાથી આપણું આગેવાને વચ્ચે ઉભા થયેલા ઉમતસ્યમાં છે. આથી વાતાવરણ વધારે દૂષિત બન્યું. ઉપર જણાવેલ દસ કટુતાની વૃદ્ધિ થવા સંભવ છે, જ્યારે હવે તે, આ દુ:ખદ વ્યથાવર્ષની મર્યાદાને કંઈ ઠરાવ ગુજરાત કોંગ્રેસ સમિતિએ પસાર કર્યો જનક વૈમનસ્યનું કેમ જદિથી પ્રશમન થાય એમ આપણે નહોતો અને એમ છતાં તેમના ઉપર આવુ દબાણ લાવવામાં અન્તરથી ઇચ્છવું રહ્યું. આ બધી સંત્તાલક્ષી રાજકારણની લીલા ? આવે એ અસહ્ય લાગવાથી આ ત્રણ પ્રધાનએ પ્રસ્તુત દશ- છે. પ્રસ્તુત પ્રકરણ, સત્તાલક્ષી રાજકારણ કેટલાં અનર્થો અને વર્ષીય નિયમને સખ્ત વિરોધ કર્યો અને કેંગ્રેસ ટીકીટ માટે અનિષ્ટ પેદા કરી શકે છે તેનું-અણસમજુની પણ આંખ અરજી કરવાને પિતાને નિરધાર જાહેર કર્યો. તેમના આ ઉ ઊઘાડે તેવું સુચક અને તક છે. એક ભૂલમાંથી અનેક . વિરોધ સામે નમતું આપીને આ ત્રણે પ્રધાનોને કેંગ્રેસ. ટીકીટ. ભૂલેની અને , એક, ઉદ્દામ નિવેદનમાંથી અનેક વિવાદાઆપવાની ભલામણ કરવાનું પ્રાદેશિક ચૂંટણી સમિતિએ નકકી સ્પદ નિવેદની કમનસીબ હારમાળા જેવુ આ પ્રકરણ કર્યું અને એ રીતે. આ ઊભા થયેલા ઘર્ષણનાં છેડે આવ્યા બની ગયું છે. છેવટને નિર્ણય જરૂર બન્ને પક્ષને–અને તેમાં છે એમ તત્કાળ માની લેવામાં આવ્યું, પણ ઉપર જણાવેલ દશ પણ ડો. જીવરાજ મહેતાને વિશેષતઃ થોડા કડવા ઘૂંટડા ગળ- - વર્ષની મર્યાદાના નિયમને સ્વીકારીને કેટલાકે કોગ્રેસ ટીકીટ માટે .
વાની ફરજ પાડે તેવે છે. આખા પ્રકરણના નજીક-દૂરના અરજી કરવાનું માંડી વાળેલું અને કેટલાકે કરેલી અરજી ભવિષ્ય ઉપર પડનારા અનેક આઘાત-પ્રત્યાધાતે કપી - પાછી ખેંચી લીધેલી. જ્યારે, ડૅ. . જીવરાજ વગેરેની બાબ- શકાય છે અને જે તારા માનસિક આવેગે આ પ્રકરણે પેદા તમાં દશ વર્ષની મર્યાદાનો નિયમ હળ કરવામાં આવ્યો ત્યારે કર્યા છે તેમાંથી પરસ્પર સમભાવ અને સદ્ભાવની ભૂમિકા.. ઉપર જણાવેલ બન્ને પ્રકારના ઉમેદવાર માંના કેટલાક કોંગ્રેસની
ઉપર પાછા ફરવુ-પુનઃ પ્રતિષ્ઠિત થવું એ બહુ, જ સેન્ટ્રલ ઇલેકશન કમિટીને તેમની ઉમેદવારી અંગે ફરીથી વિચાર મુશ્કેલ છે. એમ છતાં પણ આપણે ગાંધીજી અને . કરવાની અપીલ કરી અને ડૉ. જીવરાજ મહેતાએ 'આવા ૨૬
સરદાર વલ્લભભાઇના વારસ છીએ, ઉભયની રાષ્ટ્રનિષ્ટા અને ઉમેદવારો અને ફરીથી વિચાર કરવું ઘટે એ મતલબનું એક
કાર્યદક્ષતા આપણને વારસામાં મળી છે. તેમણે વારસામાં લાંબુ. નિવેદન આ સેન્ટ્રલ ઇલેકશન કમિટી - ઉપર લખી.
આપેલ સુગ્રંથિત ઉજળા ગુજરાતને આપણે વધારે સંગ- 2 કહ્યું. અહિં સુધી. બહારથી , બધુ શાન્ત. હતુ અને
ઠિત, સમૃદ્ધ, શકિતશાળી અને તેજસ્વી બનાવવાનું છે. આપણુ. કોઈએ કોઈ સામે જાહેરમાં એક નાનું સરખો પણ ઉગર
માટે આ અનિવાર્ય ધમ બને છે. આ ધર્મને અમલ રાજકાઢયા હોય એવું જાણવામાં આવ્યું નહોતું. પણ એવામાં
- એવામાં કારણી આગેવાનોની એકતા સિવાય સંભવિત નથી. બનેલું નવેમ્બરની ૧૪ મી તારીખે શ્રી મગનભાઇ દેસાઇએ એક બેબ.' ભુલાય તેટલું ભૂલવા દરેક પ્રયત્ન કરે અને આ પરિસ્થિતિ પેદા શેલ જેવું નિવેદન બહાર પાડયું અને ગુજરાત કોગ્રેસમાં ઊભી કરવામાં દરેકની સીધી કે આડકતરે કાળા છે એમ સમજીને થયેલી અથડામણની બધી જવાબદારી ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન દરેક આગેવાન અતર્મુખ બને અને અન્ય પ્રત્યે ઉદાત્ત ભાવ . ડૉ. જીવરાજ મહેતાના શિરે ઢાળી. એટલે ડૉ. જીવરાજને દાખવે અને એ રીતે દિલનાં ડંખ હળવા કરે, નિર્મૂળ કરે, અને તાઃ “ ૧૬-૧૧-૬૧ ના રોજ પોતાના બચાવમાં એક ચૂંટણી બાદ જેમના હાથમાં સત્તાનાં સુત્રે આવે તેને અન્ય. લાંબુ નિવેદન બહાર પાડવાની ફરજ પડી. એવામાં વળી સવને હાદિક સહકાર મેળવીને ગુજરાતના નવસર્જનકાર્યમાં ગુજરાતના કોઈ કેંગ્રેસી મવડીના નામે અમદાવાદના લાગી જાય એવી આપણુ સર્વની ઊંડા અંતરની પ્રાર્થના હો! છાપાઓમાં પ્રગટ થયેલા: અનેક આક્ષેપથી ભરેલા, એક ' , , , . . . . . . . . ' પરમાનંદ :
| SR No. | 525946 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1961 Year 22 Ank 17 to 24 and Year 23 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1961 |
| Total Pages | 250 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 20 MB |