________________
તા. ૧૬-૮–૧
પ્રબુદ્ધ જીવન
શ્રી ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહનું મુંબઈ જેન યુવક સંઘે કરેલું બહુમાન
તા. ૨૨-૭-૬૧ શનિવારના રોજ શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક બદલે વધારે તદુરસ્ત અને સૃષ્ટપુષ્ટ શરીર મને મળ્યું હોત સંઘના સભ્ય તરફથી પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઓફ ઈન્ડિયાના ચેરમેનપદ તે ખરેખર જ હું વધારે કામ કરી શકયો હોત એમ એકાંતઉપર નિયુકત થવા બદલ સંધની કાર્યવાહક સમિતિના સભ્ય પણે માની લેવાને હું તૈયાર નથી. દા.ત. પંડિત સુખલાલજી. શ્રી ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહનું ન્યુ મરીન લાઈન્સ ઉપર આવેલા તેમણે ૧૪ કે ૧૬ વર્ષની ઉમ્મરે આંખે ગુમાવી અને પછી કાશી મનોહરમાં સંઘના ઉપપ્રમુખ શ્રીમતી લીલાવતીબહેન દેવીદાસના ગયા, ભણ્યા અને આજે તેમના પાંડિત્યની તુલના થઈ શકે પ્રમુખસ્થાને બહુમાન કરવામાં આવ્યું હતું.
એમ નથી. હવે જે તેમને નાની ઉંમરે આંખ ગુમાવવાની મનહરને હલ ભાઈબહેનથી ચીકાર ભરાઈ ગયા હતા. આફત આવી ન હોત તો તેઓ વિદ્વતાની આ સીમા સુધી શરૂઆતમાં સંઘના મંત્રી શ્રી પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયાએ પહોંચી શકયા હોત કે કેમ તે એક સવાલ છે. સંધના સભ્ય વતી શ્રી ચીમનભાઈને હાર્દિક આવકાર આપે અને આ તે એક કુટુંબી મેળે છે તે તમારી વયે હું હતો અને તેમને પ્રાપ્ત થયેલા અત્યન્ત મહત્ત્વવાળા નવા સ્થાન એ પણ જણાવી શકું છું કે સોક્રેટીસ કે સન્ત તુકારામને જે માટે પિતાને હર્ષ વ્યકત કરતાં શ્રી ચીમનભાઈની ગુણવિશેષતા- કૌટુંબિક પરિસ્થિતિ પ્રાપ્ત થઈ હતી તેથી અન્ય પ્રકારની પ્રાપ્ત એનો પરિચય કરાવ્યો હતો. તેમને અનુસરીને શ્રી નવલ- થઈ હેત તે તેમને એક તત્વજ્ઞાનના શિખરે પહોંચ્યો મલ ફિરોદિયાએ, શ્રી ધીરજલાલ ધનજીભાઈ શાહ, શ્રી. અને અન્ય ભકિતયોગની ઉત્કૃષ્ટતમ સીમાનું દર્શન કરાવ્યું તે રતિલાલ ચીમનલાલ કોઠારીએ તથા સો. વેણીબહેન વિનયચંદ કદાચ શકય બન્યું ન હોત. માણસ જેટલા દુઃખ અને કાપડિયાએ શ્રી. ચીમનભાઈને અભિનંદન આપ્યાં હતાં અને અગવડમાં ઊંચે ઊઠી શકે છે તેટલો સુખ-સગવડમાં તેમની અનેક શક્તિઓ અને સેવાઓ વિષે સુભગ શબ્દોમાં ઊંચે ચઢી શકતું નથી. વસ્તુત : જીવન વિષે ચોક્કસ ઉલેખ કર્યો હતે. આ સર્વ વક્તાઓના વક્તવ્યમાં એક સર્વ- દષ્ટિ હોય અને ચોક્કસ મૂલ્ય હોય તે સગવડ અને અગવડ, સામાન્ય સૂર એ હતું કે આવી વિરલ શક્તિઓ ધરાવતી સુખ અને દુઃખ-ઉભય માણસને ઉન્નતિના માર્ગે લઈ જવામાં વ્યક્તિને, તેઓ બંધારણસભામાં અને પછી લોકસભામાં ઉપકારક બને છે.” સભ્ય હતા તે દરમિયાન સૌ કોઈનું ધ્યાન ખેંચે અને અચૂક
ત્યાર બાદ સંધના મંત્રી શ્રી ચીમનલાલ જે. શાહે ચીમનપ્રશંસા માગી લે એવી સુન્દર, ગૌરવભરી કામગીરી તેમણે
ભાઇને અભાર માન્ય અને અલ્પ ઉપાહાર બાદ સમા વિસર્જન દાખવેલી હોવા છતાં, એ જ ક્ષેત્રમાં વિશેષ સેવા કરવાની તક
કરવામાં આવી. અન્તર્ગત કારણોને લીધે આપવામાં ન આવી એ ભારે દુઃખદ. છે. આથી તેમને તેમજ દેશને ભારે અન્યાય થયો છે, અને સ્વ. નાગજીભાઈ ખેતાણીને અંજલિ આ અન્યાયનું આજે પણ સત્વર નિવારણ થવું ઘટે છે. આવી
જૈન સમાજના એક મૂક કાર્યકર અને ઉદાર સખાવતી શકિતનો ઉપયોગ બહુ નાના ક્ષેત્રો પૂરતું મર્યાદિત બની રહે
શ્રી નાગજીભાઈ કેશવજી ખેતાણુનું ગુસ્વાર, તા. ૩૮-૬૧ના એ અત્યન્ત શોચનીય છે.
રોજ ઘાટકે પરમાં તેમના નિવાસસ્થાને અવસાન થયું છે. તેમના ઉપરનાં વક્તવ્યો પૂરાં થયા બાદ પ્રમુખસ્થાનેથી ઉચિત શબ્દોમાં
અવસાનથી જૈન સમાજને એક દાનવીર કાર્યકરની ખોટ પડી છે. શ્રી. ચીમનભાઇની પ્રશંસા કરીને ફુલહાર વડે તેઓશ્રીનું
શ્રી નાગજીભાઈ સાધારણ સ્થિતિમાંથી પોતાના પુરુષાર્થ અને પરિબહુમાન કર્યું હતું અને તેમને દીર્ધાયુષ્ય અને સુદઢ આરોગ્ય
શ્રમ વડે સાધનસંપન્ન સ્થિતિએ પહોંચ્યા હતા. અનેક કપરા સંજોઇચ્છયું હતું.
ગેમાં પણ એમણે સેવા અને સહાયની ભાવના કેળવી હતી અને | શ્રી ચીમનભાઈએ આ પ્રસંગે પિતાનું આવું બહુમાન કરવા
જીવનના અંત સુધી ટકાવી રાખી હતી. તેમણે જૈન અને બદલ સંધને આભાર માનતાં લગભગ અડધા કલાક સુધી એક
જૈનેતર સમાજની કેટકેટલી વ્યકિતઓ અને સંસ્થાઓને આર્થિક હૃદયસ્પર્શી, વિનમ્ર અને ભારે લાક્ષણિક એવું પ્રવચન કર્યું
સહાય કરી હતી. તેમના અવસાનથી તેમનાં સ્વજને પર જે હતું. તે પ્રવચન દરમિયાન તેમણે પોતાના જીવનના અનેક આપત્તિ આવી પડી છે તેમાં અમે સહાનુભૂતિ દર્શાવીએ છીએ અને અનુભવ તેમ જ સ્મરણ રજૂ કર્યા હતાં અને જીવન સદ્ગતના આત્માને શાંતિ મળે એવી પ્રાર્થના કરીએ છીએ. વિષે પિનાની શી દષ્ટિ છે એનો ખ્યાલ આવે હતા. તેમણે વિશેષમાં જણાવ્યુ હતું કે “મેં કાર્ય માટે
તત્રી, પ્રબુદ્ધ જીવન -નાના કે મોટા ક્ષેત્રનો ભેદ રાખ્યો નથી. જે કામ જ્યારે આવે
સાભાર સ્વીકાર ત્યારે મનને પૂરું પરોવીને તે કામને પાર પાડવું–રસ્તે ચઢાવવું
(પ્રકાશક: નવસર્જન પ્રકાશન ગૃહ, વડોદરા તરફથી મળેલાં એટલું જ મારું લક્ષ્ય રહ્યું છે. જે વ્યકિત કઈ પણ કામને નાનું ગણીને અવગણે છે તે કદી માટા કામને લાયક થતી જ નથી.
પુસ્તકો). મોટાં કામ પણ તેની પાછળ પડીને મેં શોધ્યાં નથી. એ '
મંગુ મોચી : લેઃ તલસતાય; અનુ. રમણલાલ સોની. પણું અકસ્માતની રીતે આવ્યાં છે. વળી મારે લાયક કાર્ય કિમત રૂ. ૧. ક્ષેત્ર મળ્યું છે કે નહિ એ વિષે અહીં જે કહેવાયું છે તેના જવા- તરણે બાળે ઘર: લેઃ તલસતોય, અનુ. રમણલાલ બમાં મેં અન્યત્ર કહ્યું હતું તે અહીં ફરીથી ક. આપણમાં એવી ઉકિત છે કે “ઓછું પાત્ર અને અદકું મળ્યું તેના બદલે “અદકું પાત્ર અને ઓછું મત્યુ એમ આપણા વિષે (પ્રકાશક: ચેતન પ્રકાશન ગૃહ, વડેદરા તરફથી મળેલાં કહેવાય એમાં જ મને તે જીવનની સાચી સફળતા લાગે છે. પુસ્તકા).
આપે મારા શરીર વિષે ચિન્તા દર્શાવી એ આપની મને મુદ્રા: લે: ઉશનસ, કિંમત રૂ. ૧. સહાનુભૂતિ માટે આપને હું આભાર માનું છું. પણ આને સંકેત: લેઃ જયંત પાઠક, કિંમત રૂ. ૧.