Prabuddha Jivan 1961 Year 22 Ank 17 to 24 and Year 23 Ank 01 to 16

SR No.: 525946
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1961
Total Pages: 250
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 20 MB

Page 127

૨જીસ્ટર નં, B ૪ર૬
વાર્ષિક લવાજમ રૂ. ૪.
કે “પ્રબુદ્ધ જૈન’નું નવસંસ્કરણ
વર્ષ ૨૩: અંક ૫.
બુ જીવન
મુંબઈ, જુલાઈ ૧, ૧૯૬૧, શનીવાર
શ્રી મુંબઇ, જૈન યુવક સંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર આફ્રિકા માટે શિલિંગ ૮
છૂટક નકલ: ૨૦ નવા પૈસા તંત્રીઃ પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયા
રાષ્ટ્રીય–આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ”
એક સમાલોચના (શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંધના આશ્રય નીચે ઉપર જણાવેલ વિષય ઉપર પાંચ-છ મહિનાના ગાળે અવારનવાર શ્રી ચીમનલાલ ૧ ચકુમ્ભાઈ શાહનું વ્યાખ્યાન રાખવામાં આવે છે. એ મુજબ તેમનું છેલ્લું વ્યાખ્યાન ગયા ડિસેમ્બર માસ દરમિયાન રાખવામાં આવ્યું હતું. તે સમયથી આજ સુધીમાં રાષ્ટ્રીય તેમ જ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષેત્રે અનેક ઘટનાઓ બની ગઇ હતી. આ સર્વ ધટનાઓ અંગે જરૂરી સમજુતી અને માર્ગદર્શન આપવા માટે તા. ૧૦-૬-૬૧ના રોજ સંધના કાર્યાલયમાં સાંજના છ વાગે તેમનું જાહેર વ્યાખ્યાન રાખવામાં આવ્યું હતું. આ મહત્વના વિષય ઉપર તેમણે સવા કલાક સુધી એકધારું પ્રવચન કર્યું હતું. એ પ્રસંગે તેમણે જે કહ્યું હતું તેને સંક્ષિપ્ત સાર નીચે આપવામાં આવે છે. તંત્રી),
આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષેત્રે છેલ્લા છ માસ દરમિયાન સમગ્ર રીતે પણ દેશમાં સામ્યવાદી દેશે સીધી કે આડકતરી રીતે માથું વિચારતાં પરિસ્થિતિ હતી તેથી વધારે કથળી છે–આવી છાપ મારશે અને એ રીતે પિતાનો કાબૂ જમાવવાનો પ્રયત્ન કરશે મારા મન ઉપર પડી છે. આમ છતાં તાજેતરમાં વિયેના ખાતે ત્યારે ત્યારે અમેરિકા તેને પૂરો સામને કરશે અને બહારનાં કુએવ-કેનેડીની જે મુલાકાત લેવામાં આવી તે કારણે પરિ- બળ દ્વારા સામ્યવાદી અસરને પરાસ્ત કરવા પિતાથી બનતાં સ્થિતિ કાંઈક હળવી બની છે એમ કહી શકાય. એ મુલાકાત
બધાં પગલાં ભરશે. યોજાઈ ન હોત તે પરિસ્થિતિ વધારે વણસી જ હોત એમાં
(૨) બીજો બનાવ લાઓસને લગતે છે, લાઓસ સંબંધે કેઈ શક નથી.
સદ્દભાગ્યે રશિયા અને અમેરિકા અને સંમત છે કે લાઓસને કેનેડીની યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સના પ્રમુખસ્થાને વરણી થયા તટસ્થ રાખવું જરૂરનું છે અને બહારની દરમ્યાનગીરીથી તેને બાદ રશિયા અને અમેરિકાના સંબંધમાં સુધારો થશે એવી બચાવવું જોઈએ. તે માટે ચૌદ રાજ્યની પરિષદ જીનીવામાં આશા ઊભી થઈ હતી, પણ તે પછી બનેલા બનાવએ એ કેટલાય સમયથી મંત્રણ કરી રહી છે. કેનેડી-મુવ મુલાકાતનું આશાને ઉલટી કાંઈક નબળી બનાવી છે. અમેરિકાની આજની એક નક્કર પરિણામ એ આવ્યું છે કે બન્નેએ ભારપૂર્વક જાહેર નીતિ જોતાં આ સંબંધમાં નજીકના ભવિષ્યમાં કોઈ સેંધપાત્ર કર્યું કે લાઓસને તટસ્થ રાખવું જ જોઈએ. લાઓસમાં જે સુધારો થાય એમ લાગતું નથી. '
જુદાં જુદાં બળા કામ કરી રહ્યાં છે તે એક મત થઈ ' દુનિયાના જુદા જુદા દેશોમાં જે અસાધારણું રાજકીય Nationat Government-રાષ્ટ્રીય સકાર-સ્થાપે એ દિશામાં ઘટનાઓ બની છે તેને આપણે ક્રમસર વિચાર કરીએ. સૌથી અમેરિકા તથા રશિયા અને અન્ય રાજ્યના પ્રયત્ન ચાલી પહેલાં આપણી નજર લેટિન અમેરિકામાં આવેલા કયુબા રહ્યા છે. તેમાં ભારત સક્રિય ભાગ લઈ ગણનાપાત્ર ફાળો. તરફ જાય છે,
આપી રહેલ છે. (1) કયુબામાં કેરટ્રનું જે નવું રાજ્ય ઊભું થયું છે તે (૩) કોંગોની પરિસ્થિતિ સુધરતી છે એમ લાગે છે, પણ રાજ્ય અમેરિકા-વિરેાધી જરૂર છે, એમ છતાં એ સામ્યવાદી ત્યાંના નેતાઓ એટલા નબળા અને અવિશ્વસનીય છે કે ખાત્રીછે એમ માનવાને કશું જ કારણ નથી અને એમ છતાં તેને પૂર્વક એમ કહી ન શકાય કે આ સુધારો ચાલુ રહેશે. પ્રેસિડન્ટ સામ્યવાદી લેખીને કયુબાના છતાં, કયુબાની બહાર વસતા કાસાવૃબુને રાષ્ટ્રસંધને પૂરતે ટેકે છે અને એને પરાજય બળાને મદદ કરીને કેનેડીએ કયુબા ઉપર લશ્કરી આક્રમણ થયે છે તેમ ઉમુખ્ય પક્ષના આગેવાને પણ ધીમે ધીમે કાસકરાવ્યું અને તેમાં તેને નિષ્ફળતા મળી. આથી અમેરિકાની વુમ્બના નેતૃત્વને સ્વીકારતા થયા છે. કોંગેના ટુકડા થશે એ ભય પ્રતિષ્ઠાને અને ખાસ કરીને કેનેડીની આબરૂને તેના વહી- ઓછા થશે છે અને તેની એકતા એક અથવા બીજા સ્વરૂપે વટના પ્રારંભમાં જ ધણો ધક્કો લાગે. કોઈ પણ દેશે અન્ય જળવાઈ રહેશે એવી આશા બંધાઇ છે. કોંગેનું ભાવિ છેવટે દેશના અન્તર્ગત રાજકારણમાં માથું મારવું નહિ–આવો તેની પાર્લામેંટ જ નકકી કરે અને તે માટે તેની પાર્લામેંટની આતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણનો નિયમ હોવા છતાં તેની વિરુદ્ધ બેઠક બોલાવવાનો પ્રયત્ન સફળ થશે તેમ જણાય છે. શ્રી જઈને કેનેડીએ કયુબા સામે જે પગલું ભર્યું તેનું કોઈ રાજેશ્વર દયાળને કેગે છોડવું પડયું અને રાષ્ટ્રસંધના મહાપણ રીતે સમર્થન થઈ શકે જ નહિ અને અમેરિકા સાથે મંત્રીએ તેનું રાજીનામું સ્વીકાર્યું તેમાં ભારતની કોઈ માનહાનિ ભારતના એકદમ સુધરતા જતા સંબંધમાં વિક્ષેપ થઈ એવી છાપ પડે, પણ તેમ માનવાને કોઈ કારણ નથી. પડવાનું જોખમ ખેડીને પણ ભારતના મહાઅમાત્ય નહેરુને સંજોગાવશાતું, એવી છાપ પડી હતી કે શ્રી દયાળનું વલણ રશિયા અમેરિકાના આ પગલાંને–આ પ્રયોગને--ખેડી નાંખ પડ. તરફ વિશેષ છે. આ છા૫ સર્વથા પાયાવિનાની હતી, અને શ્રી આ સંબંધમાં અમેરિકાએ સ્પષ્ટપણે જાહેર કર્યું છે કે કયુબામાં દયાળે જે કામગીરી બજાવી તેની સર્વત્ર મુકતકંઠે પ્રશંસા થઈ ' પછાડ લાગવા છતાં પણ જ્યારે જ્યારે લેટિન અમેરિકાના કઇ છે. છતાં કોંગેના નેતાઓ અને ખાસ કરીને પ્રેસિડેન્ટ કાસાવુ- ,