Prabuddha Jivan 1958 Year 19 Ank 17 to 24 and Year 20 Ank 01 to 16

SR No.: 525943
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1958
Total Pages: 236
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 22 MB

Page 33

તા. ૧૫-૨-૫૮
પ્રબુદ્ધ જીવન - શ્રી જયન્તીલાલ માનકરનું સંઘે કરેલું બહુમાન * તા. ૬-૨-૫૮ ગુરૂવારના રોજ શ્રી મુંબઈ
અને માર્ગદર્શન માગે તેમ યુધ્ધમાં આગળ વધવું જૈન યુવક સંધ તરફથી મુંબઈ ખાતે બૅવાસ્કી
કે ન વધવું તે બાબતમાં કૃષ્ણની સલાહ માંગે છે. લેજમાં ગયા નવેંબર માસ દરમિયાન હિંદમાં
કૃષ્ણ શરૂઆતમાં તાત્વિક ચર્ચા કરે છે, પણ આગળ તે આવેલા મુંબઈ, દીલ્હી, વારાણશી, પટણા, કલકત્તા
જતાં ૧૧ માં અધ્યાયમાં પિતાના વિશ્વરૂપનું દર્શન - તથા મદ્રાસ ખાતે વિશ્વવનસ્પહાર કોંગ્રેસનાં અધિ
કરાવે છે ત્યારે અર્જુનને ભાન થાય છે કે પિતે વેશને ભરવાને વિરાટ પ્રબંધ પાર પાડવા બદલ
જેની સાથે વાદ વિવાદ અને ચર્ચા કરી રહેલ છે. . મુંબઈ જીવદયા મંડળીના મંત્રી શ્રી જયન્તીલાલ
તે એક સામાન્ય પામર માનવી નથી, પણ સહજ ના. માન્કરનું જાહેર સન્માન કરવા માટે કેન્દ્રસ્થ
કલ્પનામાં ન આવે એવી એક દિવ્ય વિભૂતિ છે. સીંચાઈ ખાતાના પ્રધાન માનનીય શ્રી એમ્.કે.
આ એક રૂપક છે. તે ઉપરથી આપણને એ સાર પાટીલની અધ્યક્ષતા નીચે એક જાહેર સંમેલન
લેવાને પ્રાપ્ત થાય છે કે આપણે અનેક ભાઈ જવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસંગે શ્રી માનકર
બહેનના પરિચયમાં આવીએ છીએ, અને તે પ્રત્યે આદર ધરાવતાં ભાઈ બહેને સારી સંખ્યામાં
સર્વને આપણે આપણા તેલે માપીએ છીએ. પણ ઉપસ્થિત થયાં હતાં. સંમેલનનું પ્રમુખસ્થાન
એક યા બીજી વ્યકિત અંગે આપણને કદિ કદિ કરવાની વિનંતિ હતાં, શ્રી અંબા ન યવ, શ્રી. જયતીલાલ માનકર એકાએક એવું ભાન થાય છે કે તે આપણે સંઘના પ્રમુખ શ્રી ખીમજી માડણ ભુજપુરીઆએ શ્રી એ. કે. ધારીએ છીએ એવી સામાન્ય નહિ પણ અસામાન્ય વ્યક્તિ છે, તેનામાં પાટીલની અનેકવિધ દેશસેવાઓને અને ખાસ કરીને મુંબઈ શહેરમાં એક એ અંશ છે, શકિત છે, પ્રાણમયતા છે કે જે આપણને ભાગ્યે . તેમણે પ્રાપ્ત કરેલી ઊડી લોકપ્રિયતાને ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને ત્યાર બાદ જ અન્યમાં જોવા મળે છે. આવું જ કાંઈક સંવેદન મેં જયન્તીભાઈ શ્રી જયન્તીલાલ માનકર સાથેના તેમના વર્ષો જુના સંબધનું અને વિષે તેમની વિશ્વવનસ્પત્યાહાર કોંગ્રેસને લગતી સમય કાર્યવાહી જોતાં શ્રી માનકરની માનવતા અને જીવદયાના ક્ષેત્રમાં સહેલાઈથી ન વર્ણવી અનુભવ્યું. મને થયું કે આવી વિશિષ્ટ વ્યકિતનું- તેમને મળેલી અપૂર્વ શકાય એવી ૩૦ વર્ષના લાંબા ગાળા ઉપર પથરાયલી–વિપુલ સેવા- સફળતાનુંઆપણે બધાએ મળીને જાહેર સન્માન કરવું જોઈએ. સંધના એનું નિરૂપણ કર્યું હતું.
મારા સહકાર્યકર્તાઓ વચ્ચે મેં આ વાત મૂકી અને સૌએ મારે આ ' ત્યાર બાદ પ્રમુખ સાહેબની આજ્ઞાથી શ્રી પરમાનંદ કંવરજી વિચાર એકમતે આવકાર્યો, પરિણામે આજે આપણે શ્રી જયન્તીભાઈ કાપડિયાએ પ્રસ્તુત સંમેલનને અનુલક્ષીને જણાવ્યું હતું કે “શ્રી જયન્તી. પ્રત્યેને આપણા દિલને આદરભાવ વ્યકત કરવા એકઠા થયા છીએ. લાલ માનકર જેમનું સન્માન કરવાના નિમિત્તે આપણે બધાં અહિં “જયન્તીભાઇની આજે ૬૩ વર્ષની ઉમ્મર થઈ છે. અને મૂળએકઠા થયા છીએ તેમને આપમાંના ઘણા ખરા સારી રીતે ઓળખે જામનગરના તેઓ વતની છે. આશરે ૨૦ વર્ષની ઉમ્મરે તેઓ બી. એ. છો. હું પણ તેમને વર્ષોથી જાણું છું. પણ તેમને પહેલાં જાણ થયા અને અભ્યાસ છે. ત્યાર બાદ મીશન ગર્લ્સ હાઇસ્કૂલમાં તેઓ હતો અને આજે જાણું છું તેમાં થોડોક તફાવત છે. તેઓ જીવદયા હેડ માસ્તર થયા; સમયાન્તરે હાઈકોર્ટે વકીલની પરીક્ષા પસાર કરી • મંડળીના મંત્રી છે અને તે કારણે જીવદયાને લગતી કેટલીક પ્રવૃત્તિઓ અને જામનગરની અદાલતમાં વકીલાત શરૂ કરી. ૧૯૨૦ માં તેઓ મુંબઈ
કરી રહ્યા છે તથા જેમ આપણામાંથી કોઈ એક કાર્ય સાથે તે કઈ આવ્યા અને શરૂઆતમાં શેરબજાર વગેરેમાં દલાલી ધધ કર્યો. ૧૯૨૫થી બીજા કાર્ય સાથે જોડાયેલ છે અને એ એ રીતે આપણુ સર્વે તેઓ છવદ્યા મંડળીમાં જોડાયા અને એ જીવદયા મંડળીનાં સ્થાપક “આપણું જીવનનું સામાન્ય રીતે નિર્વહન કરી રહ્યા છીએ તે મુજબ સ્વ. શેઠ લલ્લુભાઈ ગુલાબચંદ ઝવેરી નીચે તેમણે જીવદયાનું કામ શરૂ કર્યું
જયન્તીભાઈ પણ આપણુ જેવી એક સામાન્ય વ્યકિત છે અને પિતાને ત્યારથી તે આજ સુધી તેમણે આ એક જ ક્ષેત્રની અનન્ય એકધારી - સંપાયેલ અથવા તો તે સ્વીકારેલ નિયત કાર્ય કર્યું જાય છે. આ ઉપાસના કરી છે. તેમને જોઉં છું ત્યારે અમારા જૈન સમાજમાં મારે તેમના વિષે ખ્યાલ હતા.'
લેકશાહ નામની એક વિશિષ્ટ વ્યક્તિ થઈ ગઈ છે તે મને યાદ આવે • “પણ ગયા નવેંબર માસ દરમિયાન મુંબઈ ખાતે જે વિશ્વ છે. લેકશાહ જૈનધર્મના શાસ્ત્રગ્રંથ લખવાનું કામ કરતા હતા. વનસ્પત્યાહાર કોંગ્રેસનું ૧૫ મું અધિવેશન ભરાયું અને તે અંગેની એ લેખન વ્યવસાય કરતાં કરતાં તેઓ એક પંડિત થયા, શાસ્ત્રવિશારદ તેમની કામગીરી મારા જોવામાં આવી છેલ્લા બાર કે પંદર મહીનાથી અને તેમણે એક નવા સંપ્રદાયની સ્થાપના કરી, જે આજે સ્થાનકવાસી લગાતાર તે કાર્ય પાછળ તેઓ મંડી રહેલા, વળી પ્રસ્તુત અધિવેશન સંપ્રદાયના નામે ઓળખાય છે. અલબત્ત મા જ્યન્તીભાઈએ માત્ર મુંબઈમાં જ નહિ પણ ભારતના બીજા પાંચ મુખ્ય શહેરોમાં. આ કોઈ એક ન સંપ્રદાય નથી સ્થાપે, પણ સ્વ. લલુભાઇના ચરણે.. પણ એ જ ધરણે ભરવાનું તેમણે આજન કર્યું, દેશપરદેશથી બેસીને તેમણે જીવદયાનાં લેખાં લખવા શરૂ કર્યા અને અહિંસાના પાઠ સંખ્યાબંધ પ્રતિનિધિઓ આવ્યા અને આ અધિવેશનમાં તેમણે શીખ્યા. લલ્લુભાઈ શેઠ સ્વર્ગવાસી થયા ત્યાર બાદ તેમના મીશનના ભાગ લીધો અને તે માટે તેમણે બધી સગવડ વ્યવસ્થા કરી, આ જયન્તીભાઈ વારસદાર બન્યા અને જીવદયા મંડળીની પ્રવૃત્તિ તેમણે ઉપરાંત આ અધિવેશનના અનુસંધાનમાં મુંબઈએ કદિ નહિ જોયેલું અનેક–ગણી વધારી દીધી. શ્રી જયંતીભાઈને આપણે જીવદયાના એવું-નિરામિષ કોટિમાં આવતા એવા ખાદ્ય પદાર્થોનું-એક ભવ્ય આચાર્ય કહીએ તે તેમાં જરા પણ અત્યુકિત થતી નથી એમ હું પ્રદર્શન કર્યું–આ બધું જોતાં. દયાનમાં લેતાં, જયન્તીભાઈના શકિત- માનું છું. ' શાળી વ્યકિતત્વનું મને અભિનવ દર્શન થયું. જયન્તીભાઈ માત્ર મારી આમ તે આપણે બધાય એક રીતે જીવદયા-પશુલ્યા-અહિંસાના કે તમારી જેવી એક સામાન્ય વ્યકિત નથી, પણ જેને છેવદયાનું મીશન ઉપાસક છીએ. પણ શ્રી જયન્તીભાઈના દિલમાં આને લગતી જે તમન્ના લાધ્યું છે એવી એક માનવવિભૂતિ છે એ હકીકતને મને આ પ્રસંગે છે, બેચેની છે, એકાન્તવાદી લાગે એવી જે ઘેલા છે તે આપણુસાક્ષાત્કાર થયે.
' માંથી કેદમાં નથી. જે કઈ ઠેકાણે જે કોઈ કારણે પશુઓની કતલ * “ગીતામાં અર્જુન અને કૃષ્ણને સંવાદ આવે છે. અર્જુન થતી હોય તે જોઈ, જાણી કે સાંભળીને તેમનું દિલ ઉકળી ઉઠે છે. કૃષ્ણને પિતાની સમેવડ એક મિત્ર માને છે અને જેમ એક મિત્ર તેમના દિલમાં ઉંડી કરૂણાને ઉદય થયેલ છે. તેમની વાણીમાં એ કરૂણાને પિતાના મનની મુંઝવણ પિતાના નિકટવર્તી મિત્ર આગળ રજુ કરે મર્મસ્પર્શ, ઉદ્દગાર સંભળાય છે. તેઓ બેલતા હોય છે ત્યારે કતલ
પાસ
છે, એકાન્તવાદી
જે કાઇ કારણે
છે