________________
''પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧૫-૨-૧૮
કે પક્ષના આગેવાનને ચૂંટણીમાં પિતાના ઉમેદવાર બને તેટલા વધારે માટે ઉપેક્ષા થઈ ન શકે એવી કટોકટી સરજાણી. કામરાજના મનમાં હતું કે ચુંટાય એ લેભ હોય છે અને પરિણામે અનેક અનિષ્ટ તત્વને અને બાલવા ઘો; થોડા વખતમાં તેની ગરમી ખલ્લાસ થશે અને બધું સહકાર સાધ્યા સિવાય તેના માટે ઘણી વખત બીજો વિકલ્પ જ ટાટું પડી જશે. પણ વાતાવરણ વધારે ને વધારે ઉગ્ર બનતું ચાલ્યું, રહેતું નથી. અલબત્ત, આવા સહકારની કીંમત હંમેશા બહુ ભારે આખરે આ આખી હીલચાલને દાબી દેવા માટે મદ્રાસની સરકારને ચુકવવી પડે છે. ૧૮૫૭ માં પણ મદ્રાસના રાજકારણની આવી જ નવા કાયદા કરવા પડયા અને રામસ્વામી ઉપર કામ ચલાવવાની ફરજ કાંઇક પરિસ્થિતિ હતી.
પડી. તેના પરિણામે આજે રામસ્વામી નાયકર છ મહીનાની જેલ શ્રી કામરાજ નદાર અઝાદીની લડતમાં વર્ષો દરમિયાન એક સરખા ભેગવી રહેલ છે. તેની ગેરહાજરીમાં આજે દેખાવની શક્તિ છે. આમ આગળને આગળ રહ્યા છે અને તેમણે અનેકવાર જેલવાસ ભગવેલ છતાં પણ આખું આજૅલન હજુ ઉભું છે; તેને ભયંકર અને દેશ- છે અને દેશ ખાતર આજ સુધીમાં સારે એ આત્મગ પણ આ દ્રોહી કાર્યક્રમ કાયમ છે; અને કોઈ પણ વખતે આગ ભભુકી ઉઠવાનું છે. પણ કમનસીબે ૧૯૩ અને ૪૦ ના ગાળા દરમિયાન તામીલ- જોખમ રહેલું જ છે. નાડની કાંગ્રેસ બે વિભાગમાં વહેંચાઈ ગઈ હતી. એક રાજગોપાલાચાર્યનું
દ્રાવી કાઝગામમાંથી જે બીજી હીલચાલ ઉભી થઈ છે અને દ્રાવાડ, ગ્રુપ (મંડળ ) અને બીજુ સત્યમૂર્તિનું ગ્રુપ. આ વિભાગ આજ સુધી
મુનેત્રા કાઝગામના નામથી ઓળખાય છે અને મદ્રાસની ધારાસભામાં પણ ચાલુ રહ્યા છે. અને કામરાજ નદાર સત્યમૂર્તિના અનુયાયી હોઈને જેના પ્રતિનિધિઓ વિરોધપક્ષ તરીકે ઉભેલ છે તેના નેતા શ્રી સી. એનું . - તેમના સ્થાને આવેલ છે. આ રીતે રાજગોપાલાચાર્યો અને કામરાજ અનાદરાઈ બંધારણની હદમાં રહીન અને અહિંસાને, વળગીને કામ .
નદાર વચ્ચે લાંબા સમયથી સત્તાની સ્પર્ધા ચાલતી રહી છે. ૧૮પર કરવાની પોતાના પક્ષની નીતિ હોવાને દા કરે છે. આમ છતાં સુધી રાજગોપાલાચાર્ય મોખરે રહ્યા, આંધ છુટું પડયા પછી કામરાજ દ્રાવીડ કાઝગામ અને આ મુનેત્રા કાઝગામમાં બે પિત્રાઈ ભાઈઓથી નદારને આગળ આવવાની તક મળી અને મદ્રાસના મુખ્ય પ્રધાન બન્યા. વધારે કરક નથી. થોડા સમય પહેલાં જવાહરલાલ મદ્રાસ ગયેલા અને ' ૧૯૫૭ માં કોંગ્રેસ માટે કટોકટીભરી સ્થિતિ ઉભી થઈ હતી.
એ વખતે જે તેફાને થયેલાં તેમાં આ મુનેત્રા કાઝગામના અનુયાયીઓ રક ' સામ્યવાદીઓનું જોર વધતું જતું હતું. કાલીડ મુનેત્રા ક્રાઝગામે કોગ્રેસ મેટા પ્રમાણમાં સામેલ થયા હતા. વળી આ પક્ષના જ નેતા જે . સામે મરચા માંડયા હતા. અને સી. એન. અન્નાદુરાઈ ચૂંટણીમાં
રામસ્વામી નાયકરને તરતમાં છોડી મૂકવામાં ન આવે તે direct . ઉભે રહેલ હતા. કોગ્રેસની પ્રતિષ્ઠા એસરવા માંડી હતી. વળી કોંગ્રેસમાં action-સીધાં પગલાં લેવાની ધમકી આપે છે. અને સીધાં પગલાં
મેટી તડ પડી હતી અને તેમાં એક સુધારક પક્ષ ઉમે થયો હતો એટલે શું હોઈ શકે એ આપણે સમજી શકીએ તેમ છે. જે કોંગ્રેસે નીમેલ ઉમેદવારો સામે લડવા માંગતા હતા અને તેને રાજગોપાલાચાર્યને સારા ટેકે હતા. શ્રી કામરાજ નદારના પિતાના તાલુકામાં
આ આખી હીલચાલને બધી બાજુએથી દબાવવી ઘટે છે, તેમને એક બળવાન પ્રતિપક્ષ સામે લડવાનું હતું. વળી ટી. ટી. કૃષ્ણ
કારણ કે તે જે વેગ પકડે છે તેનું એક જ પરિણામ આવે કે સ્થળે
સ્થળે દેશમાં અનવસ્થા પ્રવર્તે, આન્તવિગ્રહ જેવી દુર્દશા ઉભી થાય . મચારી સામે પણ બળવાન હરીફ ઉભું થયું હતું અને ટી. ટી. કે. . કઈ રીતે ચુંટાય એ કોગ્રેસ માટે એક મોટી પ્રતિષ્ઠાને સવાલ
અને દેશના અનેક ભાગલા પડી જાય. પણ આજની દુઃપરિસ્થિતિમાંથી
ઉચે આવવા માટે કેવળ દમનનીતિ કામયાબ નીવડશે નહિ. સાથે બન્યા હતા.
સાથે આ આન્દોલનનાં જે મૂળ છે તેને પણ ગ્ય ઉપચાર કરવાની આ માટે કામરાજ નદારને કોઈને પણ સાથ શોધ્યા સિવાય
એટલી જ જરૂર છે. બ્રાહ્મણલક્ષી હીલચાલ જરૂર બંધ થવી જ જોઈએ, ચાલે તેમ નહોતું. બીજી બાજુએ રામસ્વામીને ખબર હતી કે તે
પણ સાથે સાથે દેશની એકતાને હંમેશા ખતરામાં નાંખતા એવા ચૂંટણીમાં ઉભા રહે તે જીતવાની કોઈ આશા જ નહોતી અને એમ છતાં
નાતજાતના ઉંચાનીચના ભેદ આખા દેશમાંથી જેમ બને તેમ પિતે ધારે તે પક્ષને બળવાને મદદ કરવાની સ્થિતિમાં હતા. સી. એન. અન્નાદુરાઈએ તેના લગ્નને કટ્ટર વિરોધ કરેલ હેઈને તેના વિષે રામ
જ૮િથી હવે નાબુદ થવા જ જોઈએ. સ્વામીના દિલમાં કડવાશ ભરી હતી, તેથી તેને મદદ કરવાને તે તયાર વળી દક્ષિણમાં એક એવો ખ્યાલ વહેતા થયા છે કે ઉત્તરના નહોતા. સામ્યવાદીએ પણ તેના કેઈ ઉપયોગના નહોતા. શ્રી કામરાજ પ્રદેશની અપેક્ષાએ દક્ષિણના પ્રદેશના વિકાસની ઉપેક્ષા કરવામાં નદાર શ્રી રાજગોપાલાચાર્યના સતત વિરોધી હોઈને તેમ જ અબ્રાહ્મણું આવે છે. અને ભારત સરકારની વિકાસ એજનાઓને દક્ષિણને અપાવે હોઇને તેનાં વિષે રામસ્વામીના દિલમાં પક્ષપાત હતે. કામરાજ જે કે જોઈએ તેટલો લાભ આપવામાં આવતા નથી. અને દક્ષિણની પ્રજા બ્રાહ્મણોના વિરોધી નહોતા, એમ છતાં નાતજાતના તે. કટ્ટર વિરોધી સાથે સાવકા બાળકે જે વર્તાવ રાખવામાં આવે છે. સંભવ છે કે હતા જ. રામસ્વામીનું અનુયાયીદળ ઘણું મોટું હતું અને તેના ટેકાથી આ ખ્યાલમાં કશું વજુદ ન હોય. એમ છતાં પણ ભારત સરકારે આ કોંગ્રેસ સત્તા ઉપર આવી શકે તે આગળ ઉપર કાવડ કાઝગામના બાબતમાં વધારે સચેત બનવું જોઈએ, અને બીજી પંચવર્ષીય યોજઅનુયાયીઓને કોંગ્રેસ તરફ ધીમે ધીમે વાળી શકાશે--કારણ કે રામ- નાને અને અન્ય વિકાસ પ્રવૃત્તિઓને દક્ષિણને પૂરે લાભ મળે તે
સ્વામીની ઉમ્મર ખર્યા પાન જેવી હતી-આવી કામરાજ નદારની ગણતરી સંબંધમાં પુરી તકેદારી રાખવી જોઈએ, અને એ રીતે દક્ષિણ ઉપર ન હતી. પ્રધાનમંડળની આગેવાની બ્રાહ્મણેતરના હાથમાં રહે એ રામ- ઉત્તર પિતાનું આધિપત્ય જમાવવા માગે છે એ પ્રકારના ઉભા થયેલા [ સ્વામીને અત્યન્ત ઇષ્ટ હતું. આમ બંને વચ્ચે સહકારને પાયે ઉભે વિભ્રમને નાપાયાદાર બનાવવું જોઇએ.
થયે અને પરિણામે કોંગ્રેસને છેલ્લી ચૂંટણીમાં અસાધારણ સફળતા આવી જ રીતે હિંદીને રાષ્ટ્રીય ભાષા વહેલી મેડી બનાવ્યા , પ્રાપ્ત થઈ અને ટી. ટી. કે. પણ ચુંટાયા.
સિવાય છુટકે જ નથી. એમ છતાં પણ આ વિચારનું વ્યાજબીપણું આ પછી કામરાજની ગણતરી બેટી પડે એવી ઘટનાઓ દક્ષિણના દિલમાં ઉતારવાને સંગીન પ્રયત્ન કરવામાં આવે અને કશું બનવા માંડી. રામસ્વામીએ ચૂંટણીમાં ખૂબ મદદ કરેલી હોઠને તેની કોઈની ઉપર પણ લાદવામાં આવનાર નથી પણ સર્વના શ્રેયમાં જે કાંઈ સામે તરત પગલા લેવાનું શ્રા કામરાજ નદાર માટે શકય નહોતું. અને હશે તે લગભગ સર્વ સંમતિપૂર્વક જ થશે એવી પ્રતીતિ દક્ષિણની રામસ્વામીએ તે મદ્રાસ પ્રદેશના દાદાની માફક પિતાનું મનસ્વી વતન પ્રજાના દિલમાં સૌમ્ય પ્રયત્ન વડે નીપજાવવામાં આવે તે આ દ્રાવી
ચાલુ રાખ્યું. અને તેને આપવામાં આવતી કશી ચેતવણીની જરા પણ કાઝગામે જે ભૂતાવળ પેદા કરી છે તે આપોઆપ શમી જશે અને | દરકાર કરી નહિ. જે મનમાં આવ્યું તેની સામે જંગલી અને ઝેરી ભારતના એક છેડેથી બીજા છેડા સુધી ભારતીય અસ્મિતાની ચિરસ્થાયી
ભાષણને તેણે વરસાદ વરસાવ શરૂ કર્યો. આખરે જ્યારે બંધારણને પ્રતિષ્ઠા થશે, અને ત્રિરંગી ઝંડાને સૌ કોઈ એક સરખી નિષ્ઠાથી - બાળવાની અને બ્રાહ્મણોને કતલ કરવાની વાત ઉપર તે આવ્યા ત્યારે સરકાર આદર કરશે.'
પરમાનંદ
*
મા
*
૫