Prabuddha Jivan 1958 Year 19 Ank 17 to 24 and Year 20 Ank 01 to 16

SR No.: 525943
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1958
Total Pages: 236
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 22 MB

Page 185

/
1 થી ૧૪
, "Shri
U
V * * *
તો, ૧-૧૦-૫૮
પ્રબુદ્ધ જીવન પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે તેને તેમણે અમને કેટલેક ખ્યાલ ચાપાણીથી આતિથ્ય કર્યું. બરોબર સાડા પાંચ થયા છે એમ તેમને આપ્યું અને તે જાણીને અમે પ્રસન્નતા અનુભવી. મેના અને ઘડિયાળ જોતાં ખબર પડી અને તેમણે અમારી રજા માગી. જયન્તીબહેન વચ્ચે શાન્તિનિકેતનની, ત્યાંના તેમના વખતના સહાધ્યાયી- ડે. માયાદાસ પાતળી કાઠીના, ઉંચા અને તન્દુરસ્ત દેખાવના છે. ઓની તેમ જ શિક્ષકની કઈ કંઈ વાતે ચાલતી રહી. આખરે અમારી શરીરને વર્ણ ગૌર, મેઢા ઉપર ઉમ્મર અંગે થોડીક કરચલી, ગાલમાં : બસ ઉપડવાનો સમય થયો અને અમે તેમની રજા લઈને બસમાં ગોઠવાઈ કાંઈક ખાડા-આને લીધે જરૂર વૃદ્ધ લાગે, એમ છતાં તેમને સીધા ! ગયા અને એના પણ અધુરી વાતે અમારી સાથે આવીને બેઠી. જેસભેર ચાલતા જોઈએ ત્યારે તેઓ ખરેખર વૃદ્ધ છે એ આપણે ભુલી મુકતેશ્વર અને એ સંસ્કારી યુગલ–એ અને અમારા દિલમાં જઈએ. ભુરી ખાદીને હાફકેટ, પાટલુન અને ટેપી એ તેમને ચાલુ જડાઇ ગયાં.
પિશાક છે. તેમની સાદાઈ, નિખાલસતા, ધાર્મિકતા, આજની પરિએના એજ રસ્તે અમારે પાછાં જવાનું હતું. સુયે પશ્ચિમ સ્થિતિ વિષે તેમના દિલની દર્દમયતા અને પિતાને સમય જરા પણ આકાશામાં ધીમે ધીમે નીચે ઉતરી રહ્યો હતો. તેને સૌમ્ય આતપ નકામે ન જાય એ બાબતની જાગૃતિ–આ બધું જોતાં અમારાં મન આખા પ્રદેશને અજવાળી રહ્યો હતે. અમારા દિલમાં પ્રસન્નતા ભરી ઉપર તેમના વિષે ભારે ઉંડી છાપ પડી. તેમના સંબંધમાં ગંગાબહેન હતી. અમારી બસ પુર ઝડપે આગળ વધી રહી હતી. અડધે રસ્તે સાથે વાત કરતાં તેમણે જણાવ્યું કે “3. માયાદાસ અમારે ત્યાંના એક રામગઢ આવ્યું. ત્યાં અડધા કલાક ખેતી થયા, ચાપાણી પીધાં. બસ સન્ત પુરૂષ છે. અને તેમની કર્તવ્યનિષ્ટા તે કોઈ અજબ પ્રકારની છે. * * આગળ ચાલી. સૂર્ય પિતાને પ્રકાશ હવે સંકેલી રહ્યો હતો. જોત– ઈસ્પીતાલમાં તમે તેમને મળવા જાઓ તે ઔપચારિક એક બે વાકાની જોતામાં તે અસ્ત પામ્યું. સાયંકાળે લેવાલી પહોંચ્યા. અમારી બસ લેવડ દેવડ સિવાય તેઓ તમારી સાથે બીલકુલ વધારે વાત નહિ કરે. સીધી હલદ્વાની જતી હતી. તેમાંથી ઉતરીને નૈનીતાલ જતી સવારના ૮ થી ૧૧ સુધીના સમય માત્ર આંખના દર્દીઓ માટે જ બસની અમારે રાહ જોવાની હતી. ઘેડી વારે નૈનીતાલ - જતી બસ છે અને તેમાંથી એક પણ મીનીટ બીજાને આપવી તે દર્દીઓને આવી, અમને તેમાં સદ્ભાગ્યે જગ્યા મળી ગઈ અને રાત્રીના સાડાસાત સમય ચેરવા બરાબર છે એમ તેઓ માને છે. અમારે અટલે જુને લગભગ અમે નૈનીતાલ પહોંચ્યા.
ગાઢ સંબંધ હોવા છતાં ઇસ્પિતાલમાં હું જાઉં અને તેમને મળું ત્યારે ભગવદ્ભકત ડો.માયાદાસ
કાં કેમ છે? ગરીબની સેવા બરોબર કરે છેને ?' આટલું કહીને અમે નૈનીતાલમાં રહ્યા તે દરમિયાન એક બીજી વિશેષ વ્યકિતને મને રવાના કરે અને દર્દીઓને જોવા તપાસવામાં લાગી જાય–આવી ' અમને પરિચય થયું. તેનું નામ છે. માયાદાસ, તેઓ ધર્મે ખ્રિસ્તી છે; તેમની રીત છે. વળી ઘરમાં તેમનાં પત્નીનું મગજ કેટલાય સમયથી ઉમ્મર આશરે ૬૦-૭૦ વર્ષની છે. આંખના ડોકટર તરીકે અહિંની નબળું છે. આ કારણે ઘર ઉપર તેઓ કોઈને બોલાવતા નથી. સરકારી ઇસ્પિતાલમાં વર્ષોથી વિનાતન કામ કરે છે. સ્વામી આનંદ તેઓ પ્રીસ્તી ધર્મના સાચા ઉપાસક છે. ઈશ્વરભકિત, પ્રાર્થના અને ' ' કૌસાની બાજુ રહેતા હતા તે દરમિયાન તેમને ડં. માયાદાસ સાથે ગાઢ ગરીબ લોકોની સેવામાં તેમને સઘળે સમય પસાર થાય છે. પરિચય થયેલ. સ્વામીએ તેમના વિષે મને ઘણી વાર વાત કરેલી. ' નિરઅભિમાન અને નમ્રતાની તેઓ એક મૂર્તિ છે.” ગંગાબહેનની આ હિમાલયમાં કેડી રસ્તે મુક્ત પરિભ્રમણ કરવું તેને અંગ્રેજીમાં ‘હાઈકીંગ’ વાત ઉપરથી હું તેમને પહેલી વાર મળે ત્યારે બે મીનીટમાં તેમણે કહે છે. આવા હાઈકીંગ” ઉપર તે તથા સ્વામી ઘણીવાર ગયેલાં. છેલ્લે મારી સાથેની વાત કેમ પતાવી દીધી, અમને પિતાને ઘેર બેલાવવાની હાઈકીંગ તેમણે ૧૯૫૬ ની સાલમાં કર્યું હતું. તે દરમિયાન પ્રતિકુળ કેમ અનિચ્છા દર્શાવી, સાંજના સાડા પાંચ થયા અને કેમ ચાલતા હવામાન, અણધારી હિમવર્ષા અને ધંધબંધ વરસાદ વગેરે કારણોને થયા–તે બધી બાબતને ખુલાસે થઈ ગયે. . લીધે તેઓ ખૂબ હેરાન થયેલા અને સ્વામીની તબિયત પણ ત્યારથી હિમાલય એક વિરાટ તીર્થ છે અને ત્યાં જેમ નાનાં મેટાં અનેક બગડેલી. મારા મિત્ર હીરાલાલ અમૃતલાલ શાહ કૌસાની તથા નૈનીતાલ સ્થાવર તીર્યો છે તેવી જ રીતે ત્યાગીઓ, તપસ્વીઓ, યેગીએ, એમ ગયેલા ત્યારે ઉં. માયાદાસના પરિચયમાં આવેલા. તેમણે પણ મને સાધકના રૂપમાં અનેક જંગમ તીર્થો વસે છે, વિચરે છે. આવી વિશિષ્ટ : . માયાદાસ ઉપર પરિચયપત્ર આપે. આ આધારે મુકતેશ્વરથી વ્યક્તિઓમાં કોઈ સંન્યાસીના રૂપમાં તો કોઈ ગૃહસ્થના રૂપમાં નજરે પાછા ફર્યા બાદ બીજે દિવસે સવારે તેમને હું હોસ્પીટલમાં મળવા પડે છે. હિમાલયના આ વિભાગમાં પરિભ્રમણ કરતાં જેમ નજરે ગયે. હસ્પીટલમાં બરાબર તેઓ સવારે નવ વાગ્યે આવે અને સાડા જોયેલા નિસર્ગસુન્દર સ્થળેનાં તેમજ પરિચયમાં આવેલાં આવાં જંગમ અગિયાર સુધી રોકાય. તેમને મળે; મારી ઓળખાણ આપી; સ્વામી તીર્થોનાં શબ્દચિત્ર રજુ કરવા એ આ લેખમાળાને, ઉદ્દેશ છે. આનંદ તથા હીરાલાલ સાથે મારો પરિચય જણાવ્યું. મને મળીને ઉં. માયાદાસમાં આવા એક જંગમ તીર્થનાં મને દર્શન થયાં. તેમણે બહુ આનંદ દર્શાવ્યું, પણ પછી કહે કે “બીજું કાંઈ કામ છે?” તેમના વિષેની એક પરિચયનેધ સંસ્કૃતિના મે માસના અંકમાં સ્વામી અમારી સાથે વધારે વાતચિત કર્યા સિવાય મને આમ પતાવી દે તે આનંદે ત્રણ દેવતા” એ મથાળાના લેખમાં રજુ કરી છે. તેમાં કાંઈક વિચિત્ર લાગ્યું. એમ છતાં તે વિષે મનમાં જરા પણ ખોટું ન લેતાં જરૂરી વિભાગ હે માયાદાસ વિષે મેં જે કાંઈ જણાવ્યું છે તેની ... તેમને મેં કહ્યું કે “મારે આપનું કોઈ ખાસ કામ તે છે જ નહિ, પરિપૂર્તિરૂપે, નીચે ઉતારવાના પ્રલોભનને અલબત સ્વામી આનંદની પણ મને આપને વિશેષ પરિચય કરવાની ઇચ્છા છે. તે આપ કહે અનુપતિપૂર્વક-હું રોકી શકતું નથી. ડો. માયાદાસ વિષે લખતાં તેઓ તે આપને ત્યાં આવું; નહિ તે આપ અમારી હોટેલમાં પધારે. જણાવે છે. કે:આપણે એકાદ કલાક સાથે ગાળીએ એમ હું ઇચ્છું છું.” તેમણે જવાબ “નવ વર્ષ અગાઉ અતિ નીચા લેહી દબાણને કારણે જ્યારથી આપ્યો કે “તમે કદાચ જાણતા હશે કે મારા ઘેર હું કોઈને બેલાવી મારે પહાડોને વસવાટ ફરી એક વાર લેવું પડે ત્યારથી નૈનીતાલવાળા શકું એવા મારા ઘરના સંગ નથી. તમે કહો ત્યારે તમારી સેટેલ ભગવદ્ભકત દાકતર મયાદાસ જોડે મારે મહોબત બંધાઈ. અમે બેઉ ઉપર આવું.” સાંજના સાડા ચાર વાગ્યે. અમારે ત્યાં આવવા મેં લગભગ એક ઉમ્મરના, પર્વતપ્રેમી, ઉંચા પહાડાનાં ભ્રમણાના ધાયલ, વિનંતિ કરી. તેમણે કબુલ કર્યું. અને તે મુજબ તેઓ વખતસર વરસે વરસનાં ભ્રમણ દરમિયાન ચોવીસે કલાકની અમારી ભેરબંધીમાં . આવ્યા અને અમારી સાથે એક કલાક ગાળે. દેશની આજની મને આ શુભકતપરાયણ ધર્મનિષ્ઠ ખ્રિસ્તી સજજનમાં દેવદર્શન થયાં. પરિસ્થિતિ વિષે, લેકેની નંતિક અધોગતિ વિષે, મેંગ્રેસની આજની દાકતર માયાદાસ એટલે આપણે ત્યાંના માજી ગવર્નર સર મહારાજ રીતભાત વિષે, સરકારી તંત્ર વિષે–એમ કંઈ કંઈ બાબતે ઉપર સિન્યના સગાં. રાજકુમારી અમૃતર તે સર મહારાજસિંધનાં બહેન અમારી ચર્ચા ચાલી. ગાંધીજીને તેમને ત્રણ ચાર વાર મળવાનું બનેલું અને લેડી મહારાજસિંઘ તે દાકતર માયાદાસનાં સગાં બહેન. આપણે તેને લગતાં પોતાનાં સ્મરણે તેમણે અમને જણાવ્યા. તેમનું અમે ત્યાં ઊંચા ખવાસનાં શિક્ષિત મુસલમાનમાં જેવાં તૈયબજી–અલી કુટુંબે,
| માની