________________
'*
*
તા. ૧-૯-૫૮
.' પ્રબુદ્ધ જીવન ( અહિં જુદા જુદા દેશના જુદા જુદા ઠરાવો એકમેક, સામે બાકી દુનિયાનું વાતાવરણ હજુ એટલું બધું ક્ષુબ્ધ છે, મહાટકરાતા રહ્યા હતા અને તેને સરલ નીકાલ આવવાની ભારે મુશ્કેલી રાજ્યના સ્વાર્થેની અથડામણી એટલી બધી ઉગ્ર અને સંસ્થાનવાદી હતી. એવામાં તંગદિલી અને સંધર્ષના કેન્દ્રરૂપ' બનેલાં દશ આરબ સ્થાપિત હિતે અને તેને પડકારતાં નવાં બળો વચ્ચે એવાં. ઘર્ષણે રાજેએ મળીને પ્રસ્તુત સર્વ મુદ્દાઓને આવરી લેતા અને સમાધાનીની ચાલી રહ્યાં છે કે, એક ઠેકાણે આગ સળગતી રહી જાય છે અથવા .
ભૂમિકા રજુ કરતે એક ઠરાવ તા. ૭-૮-૫૮ ના રોજ એકાએક બંધ થાય છે ત્યાં બીજે ઠેકાણે અગ્નિસ્ફટ સૂચવતી ધુમશિખા ક્ષિતિજ યુનેની મહાસમિતિમાં રજુ કર્યો. આ ઠરાવ રજુ કરનાર દેશનાં નામ છે ઉપર દેખાવી શરૂ થાય છે. આ સતત ચિન્તા ઉપજાવતી ફેટતાયુનાઈટેડ આરબ રીપબ્લીક (એટલે ઈછા અને સીરીઆ), લેબેનોન, માંથી તે દુનિયા છૂટે ત્યારે ખરી!
' ' યમન, સાઉદી અરેબીઆ, ઈરાક, લીબીઆ, જોર્ડન, સુદાન, ટયુનીશીઆ, પ્રજ્ઞાચક્ષુ . રાજેન્દ્ર ટી. વ્યાસને ધન્યવાદ , અને મોરફકે. આ ઠરાવના મુખ્ય મુદ્દાઓ નીચે પ્રમાણે હતા. .. “Visually Handicapped in Bombay State: their (૧) એક આરબ રાજ્ય અન્ય આરબ રાજ્યની કઈ પણ અન્તર્ગત social background and present status.” “મુંબઈ પ્રદેશના i : બાબતમાં દખલગીરી નહિ કરવાની અરબ લીગની પ્રતિજ્ઞાનું. અન્વજનેઃ તેમની સામાજિક ભૂમિકા અને વર્તમાન, દરજજો”-એ 1. પુનઃ સમત. * ", " */, '
' , , , , , , , વિષ) ઉપર રાઇટ માટે થીસીસ-નિબંધ તૈયાર કરીને પ્રજ્ઞાચક્ષુ , ' (૨). લેબેનેન અને જેઈનમાંથી અનુક્રમે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને
રાજેન્દ્ર ટી. વ્યાસે મુંબઈ યુનિવર્સિટી સમક્ષ રજુ કર્યો હતે. એ .. બ્રીટનનાં સૈન્યને જહિદથી પાછાં ખેંચી લેવા સંબંધમાં જરૂરી
પ્રબંધ કરવા માટે યુનેના મહામંત્રી શ્રી હેમરશીહને વિનંતિ કરવી. નિબંધને પાસ કરીને મુંબઈ યુનિવર્સિટીએ તેમને ' પી એચ. ડી. ની (૩) પ્રેસીડેન્ટ આઈઝનહાવરે યુનેની આ ખાસ બેઠકમાં દર્શાવેલ ડીગ્રી એનાયત કરી છે. મુંબઈ યુનિવર્સિટી દ્વારા આવી ડીગ્રી મેળવનાર '
રૂપરેખા મુજબ પશ્ચિમ એશીઓના આર્થિક વિકાસ અંગેની અધજન તરીકે તેઓ સૌથી પહેલા છે. આ માટે તેમને જેટલા જનાને અમલી રૂ૫ આપવું.
ધન્યવાદ આપીએ તેટલા ઓછા છે. સપ્ટેબરની ૩૦ તારીખ સુધીમાં યુનેની મહાસમિતિ સમક્ષ ૧૧ વર્ષની ઉમ્મરે તેમને Bilateral Iritis નામનું. દર્દ સેક્રેટરી-જનરલ શ્રી હેમરશીડને ઉપર સૂચવેલ કાર્યો અંગે થયાં. તેમની અને આંખોએ જોવાની શકિત ગુમાવી અને , જીદગી- '. " થયેલી કામગીરીને અહેવાલ રજુ કરવા વિનંતિ. આ ઠરાવ ઉપર નિર્ણય લેવાના સમયે
ભરનું અર્ધવ તેમને પ્રાપ્ત થયું. આમ છતાં તેઓ બીલકુલ નિરાશ
મીનીકને રીપબ્લીક તે પ્રતિનિધિ ગેરહાજર હતા. એ સિવાય બાકીના ૮૦ દેશોના પ્રતિ
ન થતાં ઉપલબ્ધ સાધન વડે આગળ વધતા ગયા. તેમને નાનપણથી નિધિઓએ આ ઠરાવને વધાવી લીધું અને સર્વાનુમતે પસાર કર્યો...
રેડીઓ મિકેનીકસ અને મેટાર ડ્રાઈવીંગને શેખ હતો અને તેમને, યુનેના ઈતિહાસમાં આ એક અસાધારણ અને પહેલીવારની ઘટના .
એ શેખ ચાલુ છે. આજે તેમની ૨૭ વર્ષની ઉમ્મર છે. તેમણે બની. લેબેનેન અને જોડનમાં અમેરિકન અને બ્રીટીશ લશ્કર પાછા
. બી. એ. તથા એલ. એલ. બીની પરીક્ષાઓ આ પહેલાં પસાર કરી ' ખેંચી લેવાને કુચેવને આગ્રહ, એ લશ્કરે એકાએક ખેંચી લેવાનું
- છે અને હાઇકોર્ટમાં તેઓ પ્રેકટીસ પણ કરે છે. અંધજનમાં તેઓ : ન કહેતાં બને તેટલા જલ્દીથી ખેંચી લેવાનું સુચવવામાં બ્રિટન અને
સૌથી પહેલા વકીલ છે. અમેરિકાનાં વટેની જાળવણી–આમ બે સામસામા પક્ષેનું આ ઠરાવમાં
.' તેમણે પિતાને નિબંધ તૈયાર કરવા માટે મુંબઈ પ્રદેશમાં ઘણી થતું ઠીક ઠીક સમાધાન જોઈને કોઈએ તેને વિરોધ ન કર્યો છે
લાંબી મુસાફરી કરી છે અને અન્વજને માટેની ૧૮ સંસ્થાઓની ' આ ઠરાવનું ખાસ મહત્વ તે એ છે કે આજ સુધી પક્ષમાં
મુલાકાત લીધી છે, અને ૧૦૦૦ અન્વેને તેમણે પોતે ઈન્ટરવ્યું :
લીધા છે. આ રીતે તપાસ અને સંશોધનના પરિણામે તેમને માલુમ વહેંચાયેલા અને સામસામા ઝગડતા આરબ રાજ્યો આ પ્રશ્નના સમાધાનની બાબતમાં અણધારી રીતે એકમત થઈ ગયા. અત્રે બધા પડ્યું છે કે મુંબઈ પ્રદેશમાં ૮૩૩૭૦ માણસે (વસ્તીના હિસાબે એક સાથે મળીને સંયુકત ઠરાવ રજુ કર્યો. આ હકીકત આરબ દેશના
લાખે ૧૭૩ માણસો) અબ્ધત્વને ભોગ બનેલા છે. તેમાં ૬૦.૪૮ ટકા ભાવી માટે આશાસ્પદ શુભ ચિહ્ન છે. આ એકતા વધારે વ્યાપક
અર્ધો એવા છે કે જેમનું અન્ધત્વ નિવારી શકાયું હેત અથવા તે . અને સુદઢ બને તે પશ્ચિમ એશીઆની ચાલુ ઑટક પરિસ્થિતિને અન્ત
આજે ડાકટરી ઉપાય વડે ટાળી શકાય તેમ છે. તેમણે મુંબઈ યુનિવર્સિટી , આવે. આ સમાધાનીના પરિણામે દુનિયા ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધના દાવાનળમાં સમક્ષ રજુ કરેલા નિ ય ?
સમક્ષ રજુ કરેલ નિબંધ ૩૦૦ પાનામાં છે અને તે બાર પ્રકરણમાં : , ; ધકેલાતી અત્યારે તે બચી ગઈ છે અને તેથી સૌ કઇ ઊંડી રાહત વહેંચાયેલો છે અને અન્ધજના શિક્ષણ, રોકાણ અને રીહેબીલી- ' અનુભવી રહ્યું છે. .
ટેશશન–તેમને જીવનમાં પુનઃ કેમ સ્થિર કરવા તેને લગતા પ્રશ્નો ચર્ચા '' ઉપરની ઘટનાનું એક બીજું નેધવાલાયક સુભગ પરિણામ છે. અશ્વજનની સામાજિક અને આર્થિક ભૂમિકાની તે નિબંધમાં તેમણે એ છે કે તા. ૧૫-૭–૧૮ ના પ્રબુદ્ધ જીવનમાં દુનિયાને ચોકીદાર અને " તેની આજ સુધીની કામગીરી” એ મથાળા નીચે, સંયુકત રાષ્ટ્ર સંસ્થાની
- વિરતારથી ચર્ચા કરી છે અને તેમનું શિક્ષણધરણ સુધારવા માટે અને સ્થાપના થઈ ત્યારથી માંડીને પશ્ચિમ એશીઆમાં જે અત્તર-. તેમને વધારે સગવડ આપવી સબંધમાં કેટલીક ભલામણ કરી છે.' રાષ્ટ્રીય કટોકટી ઉભી થઈ તે પહેલા સુધીની કામગીરીને 'કમસર , ભાઈ રાજેન્દ્ર વ્યાસ બ્લાઈન્ડ મેન્સ એસેસીએશનના તેમ જ અહેવાલ આપવામાં આવ્યું હતું અને તે લેખના અન્ત-ભાગમાં નેશનલ એસોસીએશન કેર ધી ગ્લાઈડના એનરરી સેક્રેટરી છે અને લેબેનાન અને ઈરાકની ધટનાએ સંયુકત રાષ્ટ્ર સંસ્થાને જે પડકાર ધસમાનં માટે ખુબ કાર્ય કરી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત અન્વજના * કર્યો છે તેને સંયુકત રાષ્ટ્ર સંસ્થા કાંઈ જવાબ–ઉકેલ–આપી શકશે
કે કેમ એવો પ્રશ્ન રજુ કરવામાં આવ્યા હતા. પ્રસ્તુત કટોકટી દર માટે તેઓ ગુજરાતી, મરાઠી અને હિન્દી ભાષામાં 2ઇપ-રકડ ટૅકીંગ *, 'મિયાન, યુનાઈટેડ સ્ટેટસ અને બ્રીટને છે કે સંયુકત રાષ્ટ્ર સંસ્થાની મેગેઝીન-ઇપ રેકર્ડ દ્વારા ખેલતું સામયિક-ચલાવી રહ્યા છે. કેવળ અવગણના કરીને લેબેનેન અને ડેનમાં સૈન્ય મોકલ્યા હતાં, આ તેમના આકાશને આંબી વળવાના પુરૂષાર્થની અને એ રીતે "એમ છતાં પણ દશ આરબ રાષ્ટોને સંયુક્ત ઠરાવ પસાર કરીને, એ. ઉક્તગ શિખરો સર કર્યાની જેટલી તારીકે કરવામાં આવે તેટલી ઓછી
બે રાષ્ટ્રને નમતી નીતિ ધારણ કરવાની સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંસ્થાએ ફરજ છે. કારણ કે જે દર્શનની બક્ષીસથી વાંચિત છે એવી ' વ્યકિત માટે " પાડી છે. આ રીતે તત્કાળ ઉભી થયેલી કટાટીનું નિવારણ કરવામાં રાજેન્દ્ર સર કરેલાં સીમાચિહને અસાધારણું પુરૂષાર્થની અપેક્ષા રાખે છે સંયુકત રાષ્ટસંસ્થાએ બહુ ઉપયોગી ભાગ ભજવ્યો છે. પરિણામે એ છે. પિતાના અબ્ધ બધુઓ માટે કોઈ દયા કે કરૂણ દાખવે તેને તેમને '' સંસ્થાએ આ કામગીરીથી નવું સામર્થ્ય કાર્યશકિત પ્રાપ્ત કરેલ છે, ખૂબ અણગમે છે. તેઓ કહે છે કે “કેઈ પણ સાધારણ વિકલ જે ખરેખર આનંદજનક છે. દુનિયાની સુલેહ શાન્તિ અને સહીસલા- આદમી અપેક્ષા રાખે તે કરતાં અન્ધા માટે જરા પણ વધારે સહાનું ! મતીને મજબુત બનાવવાને આધારે આ સંયુકત રાષ્ટ્ર સંસ્થા દુનિયાના ભૂતિ દાખવવાની જરૂર નથી. જરૂર છે અને બીજા સમજે અને મદાંધ સત્તાધીશા ઉપર કેટલે પ્રભાવ પાડી શકે છે તે ઉપર રહેલો છે. મદદ કરે તેની. જે અન્વજનેને સમુચિત પ્રકારની મદદ વખતસર તેની બળવત્તરતા અને કોઈ તેની અવગણના કરી ન શકે એવી પહોંચાડવામાં આવે તે કેટલાય અન્ધાને અબ્ધત્વના શ્રાપથી મુકત સામર્થ્યસિદ્ધિમાં જ શાતિરક્ષાની સર્વ આશ સમાયેલી છે. તે કરી શકાય.” '.
એ છે કે આજ સુધી પક્ષેમાં લીધા છે. આ રીતે તપાસ
ગરો (વસ્તીના હિસાબે એક
કે.