Prabuddha Jivan 1958 Year 19 Ank 17 to 24 and Year 20 Ank 01 to 16

SR No.: 525943
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1958
Total Pages: 236
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 22 MB

Page 143

--
-
*
*
*
*
*
તા. ૧-૮-૫૮
પ્રબુદ્ધ જીવન
બીજા સગો એકમેકથી તદ્દન ભિન્ન પ્રકારની છે. જ્યારે આજથી
બે અંગત એકરાર દશ વર્ષ પહેલાં યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સનાં લશ્કરી દળે દક્ષિણ કેરીઆમાં
(નીચેના બન્ને એકરારે વસ્તુતઃ પ્રબુદ્ધ જીવનના ગતાંકમાં પ્રગટ ઉતારવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે વોશીંગ્ટન એક બહાનું તે જરૂર રજુ કરવાના હતા. પણ જયાના અભાવે તેમ બની શક્યું નહોતું. તત્રી) કરી શકે એમ હતું, અને તે એ કે, ઉત્તર કોરીઆમાં ચીની દળની
મારી આશંકા ખોટી હતી.. દક્ષિણ કોરીઆની વિરૂદ્ધ હીલચાલ થઈ રહી હતી. આવું કઈ કારણ
પ્રબુદ્ધ જીવનના ગતાંકમાં પ્રગટ થયેલ પ્રકીર્ણ ધમાં ‘સ્ત્રી પશ્ચિમ એશિયામાં તે હતું જ નહિ એમ યુનેના નિરીક્ષક મંડળના ઉધ્ધારને પ્રશ્ન અને ભગવાન મહાવીર’ એ મથાળા નીચેની નોધમાં રીપોર્ટ ઉપરથી માલુમ પડે છે. હંગરીમાં રશીઆએ કરેલી દખલ- વિનોબાજીના પ્રવચનમાંને એક ઉતારે આપ્યો છે. તેની અંદર વિનેગીરીને બે રીતે ખુલાસે થઈ શકે તેમ છે. એક તે વરસે પકટને બાજીએ ભગવાન મહાવીરના શિષ્યોમાં શ્રમણ કરતાં શ્રમણુઓની સંખ્યા નાઝ સરકાર તરફથી અસ્વીકાર કરવામાં આવ્યું હતું અને બીજું વધારે હોવાનું જણાવ્યું છે. એ ઉપરની મારી ને ધમાં આ વિધાનની | હંગરીમાં બળવો થયો ત્યારે સેવિયેટ દળે ત્યાં પડેલા જ હતા. આ યથાર્થતા વિષે મેં આશંકા દર્શાવી છે. આ વાંચીને મારા મિત્ર | દળા એક વાર વિદાય થયા અને વળી પાછા ધસી આવ્યા. આ દખલ
અને વળી પાછા ધસી આવ્યા. આ દખલ- માંડલનિવાસી ભાઈ રતિલાલ મફાભાઇ શાહ પિતાના એક પત્રમાં પૂછે કે ગીરી સામે વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. આ અંગે અને પશ્ચિમ
છે કે “આ મારી આ શંકા ભૂલભરેલી નથી ? કલ્પસૂત્રમાં ભગવાન એશીઆના અદ્યતન સગે વચ્ચે કશુ પણ સામ્ય છે જ નહિ. જે
મહાવીરની જે શિષ્ય પરંપરા વર્ણવવામાં આવી છે તેમાં ૧૫૦૦૦૦ * * | આ તાજેતરની દખલગીરીને આગળની કાઈ દખલગીરી સાથે સરખાવી
શ્રાવક અને ૩૫૦૦૦૦ શ્રાવિકાઓને ઉલલેખ છે. તેવી જ રીતે શ્રમણ શકાય તેમ હોય તે તે સુએઝની દખલગીરી છે. (જો કે લેબેનેનમાં વર્ગ કરતાં શ્રમણીઓની સંખ્યા મેટી કહી છે એમ હું જાણું છું. ચાલતું હતું તે કોઈ આન્તર વિગ્રહ ઈજીપ્તમાં ચાલતા નહોતા.) તે સિવાય અન્યત્ર પણ શ્રમણીઓની સંખ્યા શ્રમણ કરતાં વિરીષ પણ એંગ્લે–ચ આક્રમણ એ કેવળ કોઈ પણ દિશાની ઉશ્કેરણી હોવાનું લખાયું છે.” ત્યાર બાદ જાણકારોને આ બાબતમાં સંપર્ક વિનાનું આક્રમણ હતું કે જેને યુનાઇટેડ સ્ટેઇટ્સ પણ વખેડી નાંખ્યું સાધતાં ઉપરની મારી આશંકા અસ્થાને છે અને ભગવાન મહાવીરના હતું. અને એમ છતાં યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ તરફથી એવું જ પગલું ભર શિષ્યોમાં શ્રમણ ૧૪૦૦૦ અને શ્રમણીએ ૩૬ ૦૦૦ હોવાનાં કલ્પસૂત્રમાં , વામાં આવ્યું હતું. યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ જે દેખાવનું કારણું દુનિયા સમક્ષ તેમ જ અન્યત્ર ઉલેખે છે અને તેથી વિનાબાજીનું વિધાન આધારરજુ કરે છે તે યુનાઈટેડ નેશન્સની એક કલમને અનુલક્ષીને છે. આ ભૂત છે એમ માલુમ પડે છે. ' કલમ, જે કઈ પણ રાજ્ય રાજયની સરકાર અન્ય રાજ્ય-રાની
ઔચિત્યભંગ માટે ક્ષમાયાચના ખાસ મદદ માગે તે, સભ્ય રાખે તેવી મદદ કરવાની રજા આપે ગયા વર્ષે થોડા સમય માટે શ્રી ગગનવિહારી મહેતા મુબઈ, | છે, પણ આ બાનું રજુ કરીને યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ સેવિયટ રશીઆની જ આવેલા તે દરમિયાન ભારતીય વિદ્યાભવનના ગીતા--મંદિરમાં ગુજરાત | નકલ કરી રહ્યું છે.
રીસર્ચ સેસાયટીનું વાર્ષિક સંમેલન તેમના પ્રમુખસ્થાને જાયું હતું અહિં સામ્યવાદ પણ કોઈ રીતે સંડોવાયેલ નથી, જો કે સામ્ય- એ સંમેલનમાં હું પણ ગયા હતા અને હિંદી વહાણવટાના. નિષ્ણાત વાદના જોખમને સામને કરવાને જ આ આખે પ્રયાસ છે એમ શ્રી મનસુખલાલ માસ્તરની બાજુએ બેઠા હતા. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ તરફથી ખુલાસો કરવામાં આવે છે. પશ્ચિમ એશિઆમાં
શ્રી ગગનવિહારી અમારી પાસે આવેલા અને અમારી વચ્ચે થડે
સમયે બેઠેલા. એ દરમિયાન ચિ. ભાઈ નરેન્દ્ર રાવળે અમારી બન્નેની સેવિયટના પ્રભાવના નામે એ ભૂતાવળ ઉભી કરવામાં આવી છે. જેને. અજાણુમાં મારી તથા ગગનભાઈની છબી પિતાના ફેટોગ્રાફિક કુશળપ્રમુખ નાસરે અનેક વાર રદીઓ આપ્યું છે. જે આરબ રાષ્ટ્રવાદ તાથી ઝડપી લીધી. બે ત્રણ દિવસ બાદ ભાઈ નરેન્દ્ર મને મળવા . પશ્ચિમી દેશો સાથે કોઈપણ જાતની સમાધાન કરવાનો ઇનકાર કરતે આવ્યું અને એ છબીને એક પ્રીન્ટ મારા હાથમાં મૂકો જે જોઈને હોય તે એટલે જ ઈનકાર સામ્યવાદ સાથે સમાધાન કરવાનો તે
મને ભારે આશ્ચર્ય થયું. એ પ્રીન્ટ મારી પાસે પડયે હતે. કરી રહેલ છે. પશ્ચિમ એશિયામાં સેવિયટની વ્યુહરચના એક સાદી
* તા. ૧૫–૭–૧૮ ના છેલ્લા અંકમાં શ્રી ગગનવિહારીના એક
' પ્રવચનને અનુવાદ પ્રગટ કરવાનું હતું. તેમને લગતી સકાર સભાના હકીકતથી સમજી શકાય તેમ છે અને તે એ કે આ પ્રદેશમાં પશ્ચિમી સમાચાર પણ એમાં આપવાના હતા. આ સાથે શ્રી ગગનવિહારીની છબી દેશને એક પણ પરાજય થાય અથવા તે તેમને એક પણ પીછેહઠ પ્રબુદ્ધ જીવનમાં આપી શકાય તે સારું એમ વિચારતાં પેલે પ્રીન્ટ , કરવી પડે તે સાવિયટના લાભમાં પરિણમે છે. આ લાભ સામ્યવાદ મને યાદ આવ્યા. એ તસવીર ભારે લાક્ષણિક હોઈને તેમાંથી ગગનમાટે કોઈ ભૌતિક લાભ નથી, પણ માનસિક લાભ છે–એટલે તેને
55 વિહારીની, છબી કાપીને મૂકવી એ કરતાં છબી મૂળ છે તેવી મૂકવી તે
જ મને વધારે ઠીક લાગ્યું. સંભવ છે કે તેમ કરવામાં મારી છબી પણ આ પ્રદેશ ઉપર માનસિક પ્રભાવ વધે છે. અમેરિકન સાહસને સાથે સાથે ભલે છપાય એવી વૃત્તિ અથવા તે ઈચ્છા ઊંડે ઊંડે કામ મેચ્યમાં બહુ નર પ્રત્યાધાત પડે તેનું પણ આ જ કારણ છે. કરી રહી હોય, અમારી કોઈ ચર્ચાના અનુસંધાનમાં મારા મિત્ર શ્રી સુએઝની કટોકટી વખતે આન્તરરાષ્ટ્રીય સામ્યવાદ ઉપર હગરીમાં સુરજચંદ્ર ડાંગીએ જણાવેલું કે “માણસ મોટા ભાગે સ્વભાવથી મૃતિપૂજક મેટે ફટકો પડે તેમ હતું અને તેથી રશી અને સ્વાભાવિક રીતે
છે અને વિશેષતઃ પિતાની મૂર્તિ અથવા તે છબીને.” આ વિધાન
મને પણ લાગુ પડતું હોય. એ જે હો તે હે ! પણ આમ પિતાની પશ્ચિમી દેશાને બહુ જોરશોરથી વખોડી રહ્યા હતા. લેબેનામાં કરે- છબી પેતાના જ છાપામાં આટલી આગળ પડતી રીતે છાપવામાં વામાં આવેલી અમેરિકન દખલગીરીમાં સામ્યવાદ માટે આવા કઈ ઔચિત્યભંગને દોષ તે રહેલે જ છે, જે માટે પ્રબુદ્ધ જીવનના ભય કે જોખમનું કારણ છે જ નહિ.'
વાચકની હું ક્ષમા માગું છું.
પરમાનંદ આજની આંતરરાષ્ટ્રીય કટોકટીનું જુલાઈ માસની ૨૦ મી
વિષય સૂચિ
પૃષ્ટ તારીખના ભારત તિમાં પ્રગટ થયેલ એક લેખના આધારે ઉપર નરસિંહ મહેતા: પ્રેરક વિભૂતિ. તારાબહેન શાહ ૫૯ મુજબ પૃથક્કરણ કરવામાં આવ્યું છે. આજે પણ હજુ આખી પરિ
દુનિયાને ચોકીદાર અને તેની
આજ સુધીની કામગીરી. ... ટી. જે. એસ. ૬૧ સ્થિતિ સ્ફટિક દશામાં છે. સદ્ભાગ્યે આ કટોકટીને ઉકેલ લાવવા માટે
અત્તમ ઈચ્છા ...
ટી. જી. શાહ ૬૩ બહુ ઉંચી કક્ષા ઉપર વાટાધાટે ચાલી રહી છે, અને ભડકે થતાં થતાં આજની આન્તરરાષ્ટ્રીય કટોકટીનું રહી ગયે તે હવે નહિ થાય અને તત્કાળ સુલેહ સમાધાનીને કેઈ ને પૃથક્કરણ . .•
પરમાનંદ કઈ માર્ગ નીકળશે એવી આશા સૌ કોઈના દિલમાં ઉગી રહી છે.
બે અંગત એકરાર
સ્વ. ટી. જી. શાહને અપાયેલી સૌને સન્મતિ દે ભગવાન' એ જ આજે આપણુ સર્વની ઊંડા દિલની ભાવભરી' અંજલિએ પ્રાર્થના છે !
પરમાનંદ રખેને આપણે મેડા પડીયે... ગગનવિહારી મહેતા ૬૭
*,*