________________
Foy Fકી
તા. ૧-૮-૫૮
પ્રબુદ્ધ જીવન નહિં કરે, ત્યાં સુધી તું સંસારની માયાજાળમાં જ અટવાયા કરશે. તું દુનિયાનો ચેકીદાર અને તેની આજ સુધીની કામગીરી અભેદબુદ્ધિ રાખીશ તે તને સંસારમાં સર્વત્ર ચેતનતત્ત્વ વિલસી રહેલું
૬
છે.
(પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ બાદ લીગ ઓફ નેશન્સ’ આસ્તિત્વમાં આવી દેખાશે. એ પરમતત્વનું ચર્મચક્ષુથી નહિ પણ આત્મચક્ષુથી જ દર્શન .
હતી. બીજુ વિશ્વયુદ્ધ શરૂ થતાં તે વિસર્જિતઃ થઈ હતી. તેની વીશી થશે. એ પરમતત્ત્વને ઉત્પત્તિ નથી, સ્થિતિ નથી, અને લય નથી. એ
૬ વર્ષની કારકીર્દી દરમિયાન કેવળ ચર્ચા અને જુદા જુદા રાષ્ટ્રોના ', | નિરંજન છે, નિરાકાર છે, એ સ્વયંભૂ છે, અને સ્વયંપ્રકાશિત છે;
- આગેવાને ચલાવેલી શબ્દોની સાઠમારીએ સિવાય તેની કામગીરીનું એ અનાદિ છે અને અવિનાશી છે; એ જડ અને ચેતનમાં સર્વત્ર
કોઈ નક્કર પરિણામ આવ્યું નહોતું. બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ યુનાઇટેડ વ્યાપી રહેલ છે...
નેશન્સ ઓર્ગેનીકેશન-સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંસ્થા–ને જન્મ થયે. તેના સંખ્યા• નિરખને ગગનમાં કોણ ઘૂમી રહ્યો,
બંધ સભ્યમાંથી દશ કે અગિયાર સભ્યરાજ્યોની એક કાર્યવાહક તેજ હું તેજે હું શબ્દ બેલે ?
સમિતિ ઉભી કરવામાં આવી છે, જેને સીકયુરીટી કાઉન્સીલ’ ના શ્યામના ચરણમાં, ઈચ્છું છું મરણ રે, . નામથી ઓળખવામાં આવે છે. આ બને સંસ્થામાં પણ વાયુધ્ધાં " | -
અહીંયાં કઈ નથી કૃષ્ણલે. તે પહેલાં જેટલાં જ ખેલાય છે. એમ છતાં પણ તેણે ૧૩ વર્ષના જળહળ ત ઉદ્યોત રવિ કેટમાં,
ગાળામાં કેટલીક ઉપયોગી કામગીરી બજાવી છે અને વિશ્વયુધ્ધ ફાટી | " હેમની કેર જ્યાં નીસરે તેલ.
નીકળવાની શકયતામાંથી દુનિયાને ઉગારી છે અથવા તે અવારનવાર ઉભા સચ્ચિદાનંદ આનંદ ક્રીડા કરે,
થયેલા સંધર્ષો અને વિગ્રહને મર્યાદિત બનાવ્યા છે. આજની કટોકટીને | સેનાનાં પારણાંમાંહી લે,
'પણ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંસ્થા અથવા તે ટુંકાણમાં જેને “યુને અકળ અવિનાશી એ, નવ જ જાયે કન્યા
(u. n. o.) નામથી ઓળખવામાં આવે છે તે દ્વારા ઉકેલ આવ. અરધ ઉરધની માંહે મહાલે,
વાની અને હવે તરર્તમાં તે વિશ્વયુધ્ધને જવાળામુખી ફાટી નહિ નરસૈયાને સ્વામી, સકળ વ્યાપી રહ્યો,
નીકળે એવી આશા ઉભી થઈ છે. જેને આજનો ઇતિહાસ કેમ ઘડાઈ પ્રેમના તંતમાં સંત ઝાલે.
રહ્યો છે તે જાણવા સમજવાની જિજ્ઞાસા છે તેણે યુનેની આજ સુધીની ઉપનિષદની વાણીની યાદ અપાવે એવું આ પદ ગુજરાતી કામગીરી યથાસ્વરૂપે જાણી લેવી જરૂરી છે. આ કામગીરીની ક્રમબધ્ધ ' સાહિત્યના ગૌરવરૂપ છે. પ્રેમના તંત: દ્વારા સંતથી ઝલાતે આ હરિ આલેચના T. J. S. ની સહીથી The World Policerman | સર્વવ્યાપી છે. જગતના અણુ અણુમાં એને જોવાની દૃષ્ટિવાળા જ and his challenges એ મથાળા નીચેના તા. ૨૧-૭-૫૮ ના એને જોઈ શકે છે. બીજમાં એ વૃક્ષ રૂપે છે, અને વૃક્ષમાં એ બીજ- કી પ્રેસ જર્નલમાં પ્રગટ થયેલા લેખમાં કરવામાં આવી છે, જેને રૂપે રહે છે. એ જ આદિ છે, મધ્ય છે અને અંત છે. નીચે અનુવાદ આપવામાં આવે છે. તંત્રી)
* સંસારમાં રહેવા છતાં અને સતત લોકસંપર્કમાં રહેવા છતાં સ્થળ હતું સાન ફ્રાન્સિસ્કો અને સમય હતે ઈ. સ. ૧૯૪૫ના નરસિંહ મહેતાએ સ્વસ્થતા, શાંતિ, ધેર્ય, વગેરે ગુણો કેટલી સરળ રીતે જુન માસની ૨૬ મી તારીખ અને દૈષણા થઇ: “અમે સંયુક્ત કેળવ્યા હશે તે આપણે તેમનાં પદો પરથી જોઈ શકીએ છીએ. રાષ્ટ્રના નાગરીકે.........” એના પેલા સુપ્રસિદ્ધ પદની સરળ ' છતાં સચોટ પંકિતઓ હંમેશાં જ્યારે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના નાગરીકોએ માત્વ ખતપત્રની ઘોષણા કાનમાં ગુજયા જ કરતી હોય છે ..
* કરી ત્યારે જાણે કે અદ્યાપિ મૃતઃપાય રહેલી રાષ્ટ્રની સંસ્થા સુખ દુઃખ મનમાં ન આણીએ, ઘટ સાથે રે ઘડીયાં ( The League of Nations) જીવંત થઈ. તેમનાં સાધન 'ટાળ્યાં તે કેઈનાં નવ ટળે, રઘુનાથનાં જડિયાં... સુખ દુઃખ૦ મહાન હતાં, તેમનાં સાધ્યું છે તેથી યે મહાન હતા, કારણ કે તેમની '..
સુખ દુઃખ પ્રત્યે સમદષ્ટિ રાખવાનું કહેતી આ બે પંકિતઓએ ભાવનાઓ આ પ્રમાણે હતી - કેટકેટલાં હૈયાઓને આશ્વાસન આપ્યું હશે ?
( ૧ આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ અને સલામતીને જાળવવી. 'અને પૂ. મહાત્માજીએ નરસિંહ મહેતાનાં “વૈષ્ણજન” પદને તે ૨ સહિષ્ણુતા કેળવવી અને સારા પાડોશીએ માફક એકમેક સાથે ? અમર કરી દીધુ છે. ગીતાભાખ્યા સ્થિતપ્રજ્ઞનાં લક્ષણોને લેકબાનીમાં સંપીને હળીમળીને રહેવું. વ્યક્ત કરતાં આ પદની પ્રેરકતા તે જુઓ ! '
૩ સમાન ધ્યેયની રક્ષાના કારણ વિના શસ્ત્રયુક્ત બળને આશ્રય વૈષ્ણવ જન તો તેને રે કહીએ, જે પીડ પરાઈ જાણે રે લેવામાં નહિ આવે એ બાબતને સિધ્ધાન્તના સ્વીકારપૂર્વક અને તેને પરદુઃખે ઉપકાર કરે તેય, મન અભિમાન ન આણે રે-વૈષ્ણવ લગતી પધ્ધતિએની અમલબજાવણીપૂર્વક સુનિશ્ચિત અને સુસ્થિર સકળ લોકમાં સહુને વંદે, નિંદા ન કરે કેની રે
બનાવવી. વાચ કાછ મન નિશ્ચળ રાખે, ધન ધન જનની તેની રે... વૈષ્ણવ
' ૪ મૂળભૂત માનવોમાં શ્રધ્ધા અને વિશ્વાસને પુનઃ ટીભૂત કરવાં.
. ઈસ્વીસન ૧૯૪૨ ના પ્રથમ દિવસે શીંગ્ટનમાં એકત્ર થયેલા મેહ માયા વ્યાપે નહિ તેને, દઢ વૈરાગ્ય જેના મનમાં રે
૨૬ રાષ્ટ્રના પ્રતિનિધિઓની સભામાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રોના પૈષણાના રામ નામ શું તાળી રે લાગી, સકળ તીરથ , "
ખતપત્ર પર સહીઓ થઈ હતી. અને તે પછી સાડાત્રણ વર્ષના
જેના તનમાં રે-વૈષ્ણવ૦ ગળે ઉપર જણાવેલી ભાવનાઓને મૂર્તરૂપ મળ્યું હતું. વણુ ભીને કપટ રહિત છે, કામ ક્રોધ નિવાર્યા રે
. વિશ્વ ત્યારે વમળામાં વિટળાયેલું હતું. જે દુનિયા આ નવી વિશ્વ- ભણે નરસૈયો તેનું દરશન કરતાં, કુળ એકોતેર તાર્યા રે–વૈષ્ણવ સંસ્થા પ્રત્યે આશાભરી મીટ માંડી રહી હતી તે દુનિયાએ તેના પાયાને • મધ્યકાલીન ગુજરાતી સાહિત્યના આદિ કવિનું માનભર્યું સ્થાન હચમચાવી નાખનારાં એવાં બે વિશ્વયુધ્ધ નિહાળ્યાં હતાં. સંયુક્ત પ્રાપ્ત કરનાર, ઉત્કટ કૃષ્ણભકિતમાં લીન બની ભકત-શિરોમણિ તરીકે રાષ્ટ્ર સંસ્થાના જન્મ સમયે હજી તે બીજા વિશ્વયુધ્ધની પૂર્ણાહુતિ વિખ્યાત થયેલા ભારતીય સંતપરંપરામાં ગુજરાતનું ગૌરવ વધારનાર થઈ હતી, પરંતુ એ બીજા વિશ્વયુધ્ધ તે એક નવા યુગના આરંભની નરસિંહ મહેતા આપણી એક પરમ પ્રેરક વિભૂતિ છે. એમના જીવન અને નિશાની ૫ણું રજુ કરી હતી. એ ના યુગ કે? સંસ્કૃતિને જે એમના કવને ગુજરાતી પ્રજાના સંસ્કારઘડતરમાં મહામૂલે ફાળે આ રીતે આપણે ઓળખીએ છીએ–એવી એ આપણી સંસ્કૃતિને સમયછે. એવા એ સંત પુરુષનું આપણે જેટલું ગૌરવ કરીએ તેટલું ઓછું છે. તયા ભરખી જઈ શકે તેવા અણુ-પરમાણુની શકિતને આધારિત (ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયે, મુંબઈની અનુમતિપૂર્વક.) તારાબહેન શાહ એવાં બળ અને શથી ભયાન્વિત એ યુગ ! ! '
વૈષ્ણવ
ગાળ ઉપર જ
અલામાં વિટળાયેલ
તે દુનિયાએ તે