Prabuddha Jivan 1958 Year 19 Ank 17 to 24 and Year 20 Ank 01 to 16

SR No.: 525943
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1958
Total Pages: 236
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 22 MB

Page 13

પણ બીજા બે ત્રણ વર્ષમાં તે 2
એમ થયું છે. કે, જિન્દગમિલ
તૈયાર હોઈએ...અને તેણે
તા. ૧૫-૧-૫૮ પ્રબુદ્ધ જીવન
૧૭૧ મણિ દેખાવે ઊંચી, દુબળીપાતળી અને શ્યામવર્ણી, પણ તેની ઉમર અડતાલીસ જેટલી થવા આવી પણ હજુ તેણે જંપ.. - સાથે વાત કરીએ ત્યારે જીભની મીઠાશથી આપણને સ્વજન જેવી લાગે. ભગવ્યો નથી. તેની હિંમત તે અજબ જેવી. ન કેઈથી ડરે ન કેઈથી
તેના એટલા કામ વચ્ચે પણ અમારે ત્યાં કંઈ જરૂર હોય ત્યારે ખડે દબાય. ભલભલાને મેએ સાચી વાત સંભળાવી દે. નિશાળના વિધાર્થી. * પગે હાજર. આથી અમારા ઘરમાં મણિ સૌને આવકાર પામી હતી. એને પ્રવાસે લઈને જાય ત્યારે છોકરાઓ માને ભૂલી જાય તેવી - બે માસ પછી મણિની બાના રોગે હુમલો કર્યો અને ત્યાં જ સંભાળ અને હેતે રાખે. તે સાત બાળક અને આધેડ વયના પતિને મૂકીને ગુજરી ગયાં.
હું તે તેમને જ્યારે મળું છું ત્યારે એમ જ થાય છે, કે જ્યાં ; મણિ છ માસ પહેલાં જ વિધવા થઈને માને ઘેર આવેલી એટલે પેલી અઢાર વરસની દુબળી પાતળી શેકથી પ્લાન મુખવાળા મણિ! . . ! વૈધવ્યના દુઃખથી તેને ચહેરો દબાયેલો અને ઉદાસીન હતા જ, તેમાં અને કયાં આજના જાજરમાન મણિબહેન. પિતાના જ પુરૂષાર્થથી બાનાં મૃત્યુથી વધારે થયે.
આત્મવિકાસ પામી ભાંડરડાને પણ ભણાવી ગણાવી ઠેકાણે પાડયા. આવ્યું હતું તે બીજા એક વરસમાં બાળને નધારા મૂકી પિતા અને તે તેના તરફ જોઈને માન થાય છે, સ્ત્રી-શક્તિનું આદર્શ ગુજરી ગયા. હવે મણિનાં દુઃખને કઈ પાર ન રહ્યો છ ભાંડરડાને પાત્ર જોઈને સતોષ થાય છે.” સાચવવા ઉપરાંત આર્થિક વ્યવસ્થા કરવાનું પણ તેને માથે આવ્યું.
નર્મદાબહેન રાવળ પણ કોણ જાણે ક્યાંથી તેનામાં હિંમત આવી ગઈ. તેણે તરત જ વિદ્યાલયમાં અભ્યાસ શરૂ કર્યો. માત્ર ચાર ગુજરાતી ચેપડીનું તેનું
પશ્ચિમની એક યુવતીની સાહસકથા પહેલાંનું ભણતર થયું હશે, પણ બીજાં બે ત્રણ વર્ષમાં તેણે કર્યું ઈવા વાઇલ્ડ કરીને એક છોકરી છે. પંદર વર્ષની ઉંમરથી તેને મેટ્રિકની પરીક્ષા આપી. પાસ થઈ. ત્યારે તે અમને ખૂબ જ નવાઈ એમ થયું છે. કે, જિન્દગીમાંથી આપણને જે જોઈતું હોય છે ત્યારે લાગેલી.
જ મળી શકે, જે આપણે જોખમ ખેડવા તૈયાર હોઈએ...અને તેણે ' એટલેથી જ ન અટકતાં અમદાવાદ કર્વે કોલેજમાં વધુ અભ્યાસ ખૂબ જોખમ ખેડયાં છે. માટે છ ભાંડરડાને પાડોશી તથા સ્નેહીઓને ભળાવીને ભણવા ગઈ.. પંદર વર્ષની ઉમરે તેણે શાળા છોડી દીધી. એક ખેતર ઉપર
પાછળથી એક નાની બહેન બારીએથી પડીને ગુજરી ગઈ અને કામવાળી તરીકે તેણે કામ કર્યું. પછી એક જગ્યાએ ત્રણ મહિના મણિને દોડતા આવવું પડયું. એવામાં બીજી એક બહેનને ક્ષય થયો. રસોઈયણ તરીકે અને એક શ્રીમંત કુટુંબ પોતાના જહાજમાં પ્રવાસે તેને સારવાર માટે ગામડાંમાં રાખવી પડી. તેની વ્યવસ્થા કરીને તે નીકળ્યું હતું તેમાં બાળકોની આયા તરીકે કામ કર્યું. અહીંથી તેને પાછી ભણવા ગઈ
થોડા પૈસા મળ્યા એટલે તે લંડન ગઈ, અને ત્યાં પણ કામ કરનારી એ બહેન માંડ સાજી થઈ, ત્યાં એક બીજી મેટીબેનને હૃદયરોગ બાઈ તરીકે રહી. અહીં અચાનક તેને થયું કે મારે આખું યુરોપ થયે એટલે તેની સારવારમાં હાજર થઈ ગઈ. એ બહેન પણ ચેડા જેવું હોય તે આમ જવામાં શું વાંધો છે ? જરૂર પડશે ત્યારે તેવું જ વખતમાં બે વરસને બાબે મૂકીને ગુજરી ગઈ. તેને ઉછેરવાની કામ કરી લઈશ... જવાબદારી પણ ભડની માટે તેણે ઉપાડી લીધી.
અને તે કાન્સ ગઈ. પૈસામાં તે ભારે કરકસર કરતી ને માત્ર મણિને માથે આફત ઉપર આતનાં વાદળાં ઊતરવા જ માંડયાં ખોરાક પાછળ જ ખરી કરતી. મન્સમાં તેણે દ્રાક્ષના બગીચામાં દ્રાક્ષ હતાં, છતાં જ્યારે મણિ મળે ત્યારે તેને ચહેરે જોઈએ, તેની વાત સંવાસ કાસ ય તે રહી શશ ? નામે ઓળખાતી છે. સાંભળીએ ત્યારે તેને મેં પર ન મળે થાક કે ન મળે કંટાળે.
'લામાં, જ્યાં તેને રહેવા માટે માત્ર નામના જ નાણું આપવા પડયાં. આમ તે બીજી ઘણી મૂંઝવણ હતી. તેમાં આર્થિક મૂંઝવણ તે ત્યાંથી પછી જર્મની ગઈ, જર્મનીથી ડેન્માર્ક ગઈ. પગપાળા, મોટી હતી. દાગીને વેચે, વાસણ વેચે, પણ કોઈની પાસે માગવાનું ટ્રેઇનમાં રસ્તા પર ખટારે કે લેરી મળી જાય તો તેમાં તે પ્રવાસ નહિ તેમ જ કોઈ દિવસ તેના મેમાંથી નિરાશાને બેલ પણ ન
કરતી. ડેન્માર્કમાં એક અંગ્રેજ જહાજ તેણે જોયું. એની પર જઈ સાંભળે.
તેણે કામ કર્યું, તે જહાજ તેને પાછું જર્મની લઇ ગયું.. - એવી જ મુશ્કેલીમાં મણિ બી. એ. થઈ અને વિદ્યાલયમાં
પછી તે સ્પેનમાં ગઈ. ત્યાં તેણે ખેતર પર કામ કરીને પૈસા કરી લીધી.
મેળવ્યા. આ બધું કરવામાં તેને ઘણી વાર મુશ્કેલીઓ વેઠવી પડતી. કમાણી કરી ભાઈને પરણવ્યો, પણ ચેડા જ વખતમાં તેની
પૈસા તે અવારનવાર ખૂટી જતા, પણ બીજી તકલીફે ય ઊભી થતી. પત્ની ગુજરી ગઈ. એ ભાઈ પણ હવે જરા અક્કસ મગજને,
એક વાર પોલીસે શંકાથી તેને પકડીને થોડા દિવસ કસ્ટડીમાં રાખી એટલે તેને પણ સાચવ પડત. એક બહેનને પરણાવી, તે સાસરે
હતી. તેમને એની પાછળ કશા જાસૂસી કામની ગંધ આવી હતી. જાય જ નહિ. તેને માંડ સમજાવીને ઠેકાણે પાડી. બીજી બે બહેનને
નહિ તે સારા ઘરની છોકરી આવી ભમે શા માટે? પણ તેમને કાંઈ જી. એ. સુધી ભણાવી અને પરણાવી. છ માસને મૂકેલે ભાઇ માટે
મળ્યું નહિ.' છોકરીએ કહ્યું કે તેને પરિભ્રમણને શેખ છે એટલે તે થ, બી. એસસી સુધી ભણાવ્યો અને પરણાવી નોકરીએ લગાડો. તેમાં તેને ઠીક ઠીક આર્થિક મુશ્કેલીઓ સહન કરવી પડી, એટલે
ફરે છે. તેના પાસપોર્ટ વગેરે બધું બરાબર હતું, એટલે પછી તેને
કે મકળી પડી. વિધાલય છોડી અમદાવાદમાં નોકરી લીધી. અહીં પણ તે નિરાંતે બેડી નહિ. થોડા જ વખતમાં નોકરી
સ્પેનથી તે ત્યાંના પર્વમાં ગઈ અને સ્પેનનાં વિખ્યાત જીસીકરતાં કરતાં બી. ટી. અને પી. એ. ની પરીક્ષાઓ પસાર કરી.
એના ટોળાં સાથે ચેડે વખત ગાળે તેમના ઘરમાં તે રહી. તેમની આટલી મુશ્કેલીમાં પણ કોઈ સંબંધી, મિત્રોને જરૂર પડે છે જેમ જમીન ઉપર સૂતી, અને તેમનાં કપડાં પહેર્યા: કોઇની માંદગીના બિછાના પાસે વગર બેલાબે પહોંચી જાય. તો કેઇની એક વખત તે બરફ પર સ્કીઈંગ કરવા ગઈ હતી ત્યાં એક સુવાવડ કરવા પહોંચે. વળી કઈને વડી પાપડ જેવી જરૂરિયાતની કુટુંબ સાથે તેને સ્નેહ થઇ ગયા. એ લેક બધાં રામ કરવા જતાં ચીજો બનાવીને પહોંચાડે. કોઈને બે દિવસ બાળકોને મૂકીને બહારગામ હતાં એટલે સાથે તે પણ ઊપડી ને રામ જોઈ નાખ્યું. જવું હોય તે તે તેના ઉપર જ નજર કરે. દસ શેરનો ભાર ઉપાડી - હવે તે પાછી લંડનમાં આવી ગઈ છે કે તે એક સ્ટેરમાં કામ લાવ હોય તે પણ તે હસતે મેએ તૈયાર.
કરે છે. એકવીસ વર્ષની જ તેની ઉમર છે, તેનામાં કોઈ વિશિષ્ટ સ્કુલમાં મણિબેન મણિબેન થાય. પટાવાળાથી માંડીને હેડમાસ્તર આવડત નથી, પણ સાહસજોખમ લેવાની તૈયારી, અને કોઈ પણ સુધીનાં કામમાં મણિબેન પહોંચી જાય..
આ કામ કરવાની તૈયારી–આ વસ્તુઓએ તેને સહાય કરી છે.
સર જોઈએ, તેની લોન
આવ્યો તેને રહેવા માટે માત્ર 10
વણે હતો
નહિ તેમ કરીને ઘરે જ