________________
ર
પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧-૬-૫૮
એમ સૂચવવાને તૈયાર નથી કે અમુક દેશમાં એક વખત સામ્યવાદી ત્યાં સુધી ” વ્યક્તિગત સ્વાતંત્રય, વાણી સ્વાતંત્ર્ય, છાપાનું સ્વાતંત્ર્ય, પક્ષને સંમત એવી સમાજવાદી રચના ઉભી કરવામાં આવ્યા બાદ મડળ ઉભા કરવાનું સ્વાતંત્ર્ય અને વિરોધ પક્ષના અસ્તિત્વ-અધિતેમાંથી લેશમાત્ર ફેરફાર કે પીછેહઠ થઈ શકે છે. હંગેરીની પ્રજા આ કારને સ્વીકાર–આ બધાની તેઓ બાંહાધરી આપે છે.” આમાં છળ બાબતમાં જરા મુક્ત મનથી વિચાર કરી રહી હતી, પણ, કહેવાતી ત્યાં રહેલો છે કે સામ્યવાદીઓ જે બંધારણની વાત કરે છે તે “ જનતાની લે કશાહી – “people's democracy” ને બચાવી લેવા ભારતના પ્રજાસત્તાક રાજ્યનું આજનું બંધારણું છે જેની મારફત માટે પૂરી તાકીદથી અને ભારે જુલમપૂર્વક તેમને દાબી દેવામાં સામ્યવાદીઓ સત્તા ઉપર આવવાની આશા રાખે છે તે બંધારણ નહિ આવ્યા હતા. '
હેય, પણ પિતે સત્તા ઉપર ટકી રહે એ પ્રકારનું સામ્યવાદીઓ જે નવું ભારતના સામ્યવાદી પક્ષે હાલ તુરતને માટે પાર્લામેન્ટરી ડેમોક્ર- બંધારણ ઘડશે તે –“ઈન્ડીયન પીપલ્સ ડેમોક્રસી'નું બંધારણ હશે. સીને પાઠ ભજવવાનું સ્વીકાર્યું છે પણ તેનું લક્ષ્ય તો તેમણે સામ્યવાદી દેશમાં વાણીસ્વાતંત્ર્યને અને વિધસ્વાતંત્ર્યને કંપેલી પીપસ ડેમોક્રસી” જનતાવ્યાપી લોકશાહી છે. કેરલે બતાવી. , માત્ર ત્યાં સુધી નીભાવવામાં આવે છે કે જ્યાં સુધી તે રાજ્યને અથવા આપ્યું છે કે સામ્યવાદીઓ અમુક સંગમાં બેલટ બોકસ-મતપેટી દ્વારા તે પક્ષના સર્વસત્તાધીશપગને જોખમ સત્તા ઉપર આવી શકે છે. પણ આખી પરિસ્થિતિને વધારે ઊંડાણથી વચ્ચે તેઓ ભેદ નથી કરતા. બનને એક છે એમ તેઓ માને છે. વિચાર કરતાં એમ પણ માલુમ પડે છે કે તેઓ કેરલમાં સત્તા ઉપર તેથી જેને લીધે પક્ષની સત્તા જોખમાય તેને તેઓ રાજદ્રોહી પ્રવૃત્તિ
આવી શકયા છે અને તેમને બીજે સ્થળે પણ સારા પ્રમાણમાં મતી તરીકે લેખે છે.. મળ્યા છે તેનું કારણ એ નથી કે લોકેએ સામ્યવાદી વિચારસરણી સ્વીકારી છે. બીજા કોઈપણ સુવ્યવસ્થિત રાજકીય પક્ષના અભાવમાં ,
જે તત્વવિચાર અને આચાર પ્રત્યે સામ્યવાદીઓ વફાદારી
. દાખવે છે તેથી કેવળ વિપરીત પ્રકારની . આજે તેમણે સ્વીકારેલી આજની કોંગ્રેસ સરકાર સામે કેસમાં જે અસંતોષ ફેલાયેલો છે તેને '
અને જાહેર કરેલી નીતિ છે. આ નવા અભિનયમાં આ રીતે પાયાને વ્યક્ત કરનાર તરીકે આ સામ્યવાદી પક્ષ એ એક જ સૌથી મોટી
વિરોધ અથવા તે વદવ્યાઘાત જેવું છે. કારણ કે સામ્યવાદીઓ સંખ્યા ધરાવતે સુવ્યવસ્થિત, રાજકીય પક્ષ આજે આપણા દેશમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. સામ્યવાદીઓને જે ફતેહ મળી છે તેનું મોટા
જે એમ કહે કે જ્યારે પણ બેલેટ બેકસ–મતદાનની પેટી અમારી
વિરૂદ્ધ ચૂકાદો આપશે ત્યારે અમે સત્તાને ત્યાગ કરવાને તૈયાર હોઈશું. ભાગે એ કારણ છે કે કેગ્રેસી તંત્રની વહીવટી અક્ષમતા, અવ્યવસ્થિતતા અને રૂશ્વતખોરીને લીધે લેકે કોંગ્રેસથી વિમુખ બનતા જાય છે.
તે તેમનું આમ કહેવું તે તેમના પક્ષની માન્યતા અને સ્વીકૃત ધોરણ
મુજબ એક મહાપાપ સમાન લેખાશે અથવા તે જેને તેઓ “રીવીઓરિસ્સા અને મદ્રાસમાં અનુક્રમે ગણતંત્ર પરિષદે અને પ્રવિડ મુનેત્રા
ઝનીઝમ' અથવા તે “રાઈટ સેકટેરિયેનીઝમ” તરીકે ઓળખે છે તે કાઝગામે છેલ્લી ચૂંટણી દરમિયાન કેંગ્રેસ સામેના અસતેષને સારો લાભ ઉઠાવ્યા હતા. મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતમાં પણ આવું જ પરિણામ
પ્રકારનું હીન કૃત્ય ગણાશે. આપણે જોઈ રહ્યા છીએ. સામ્યવાદી પક્ષની અમૃતસરમાં ભરાયલી
" આ સંબંધમાં પક્ષના જનરલ સેક્રેટરી શ્રી અજય ઘોષે એક કોંગ્રેસે વર્તમાન રાજકીય પરિસ્થિતિ ઉપર એક લાંબે ઠરાવ કર્યો છે
ઠેકાણે જણાવ્યું છે તે અહિં ઉધૂત કરવું પ્રસ્તુત લેખાશે. “ ન્યુ અને તેમાં ફરિયાદ રૂપે રજુ કરવા માં આવ્યું છે કે “કમ્યુનીસ્ટ પક્ષની
એજ મન્થલી '' ના ચાલુ સાલના ફેબ્રુઆરી માસના અંકમાં જહાલ તાના અને સામાન્યતઃ લેકશાહી હીલચાલના વિકાસની ગતિ
“ Towards A mass Communist Party'—લેકસમુદાયવ્યાપી આજની ‘ સરકાર સામે જનતામાં વધતા જતા અસંતોષના પ્રમાણમાં કાજુનાફ્ટ પાટા તરફ અ મથાળાના લેખમાં તેઓ જણાવે છે કે બહુ ધીમી છે. ” સામ્યવાદીઓ આશા રાખે છે કે આ વધતા જતા
“કેટલાક લોકો એમ ધારતા જણાય છે કે લેકસમુદાયવ્યાપી પાર્ટીનું અસતિષને વધારે ને વધારે પ્રમાણમાં લાભ ઉઠાવવામાં આવે તે
આન્દોલન ચલાવવું એને અર્થ એ છે કે આજે મજુરોને લગતા . લોકશાહી ઢામની ચૂંટણી દ્વારા તેઓ પહેલાં આશ્વ અને પશ્ચિમ બંગા
કાયદાની જે પરિસ્થિતિ છે તે સ્વીકારીને ચાલવાનું છે અને સમાજળામાં અને પછી જલ્ટિથી દીલ્હીમાં સત્તા ઉપર આવી શકે.
વાદની સ્થાપના શાંતિભર્યા સાધન વડે કરવાની છે. આ ઉપર ઉપરથી જે કોંગ્રેસની નિષ્ફળતાના પરિણામે અને એવા જ બીજા કોઈ ઠીક લાગે તેવી વાત છે. પણ આના જેટલી બીજી કોઈ વાત સત્યથી બળવાન પ્રભાવસંપન્ને પક્ષને અભાવમાં સામ્યવાદીઓ સત્તા ઉપર વધારે વેગળી હાઈ ન શકે, જે આવા ખોટા વિચાર સ્વીકારીને આવી શકતા હોય તે શા માટે લોહીની નદીઓ વહેતી કરવી અને ચાલવામાં આવતા તેનું પરિણામ એ આવ્યું કે બુઝવા વર્ગના લે કે ઉપર ત્રાસની આગ વરસાવવી ? જે સુલેહશાંતિ દ્વારા પિતાને
પક્ષેથી સામ્યવાદી પક્ષ જે અગત્યના મુદ્દાઓ ઉપર જુદો પડે છે તે હતુ. સરતા હોય તે હિંસાની શું કામ વાતે કરવી ? તેઓ કેઈન
મુદ્દાઓને કોઈ અર્થ ન રહે. આવા ખ્યાલે વડે આપણે જનતાવ્યાપી ભડકાવવા માંગતા નથી, ડાકને કદાચ સત્તાભ્રષ્ટ કરે. પાર્લામેન્ટરી પક્ષ ઉભા કરવામાં કદાચ ફતેહમંદ થઈએ, પણ તે પક્ષ મજુરી કરતા - ડેમોક્રસી–લેસભાદાર સધાતી લોકશાહીમાં શ્રદ્ધા હેવાને દાવો કરવા વર્ગને પક્ષ નહિ હોય, લેકસમુદાયવ્યાપી સામ્યવાદી પક્ષ નહિ હોય. તે તેમની પૂરી શાણપણભરી ચાલ છે.
તે બીજી બધી રીતે આજની કોંગ્રેસને જ બીજો નમુને હશે. , સામ્યવાદી પક્ષ બીજા વિશ્વવિગ્રહ દરમિયાન સ્વાતંત્ર્ય યુથી આ પક્ષ, તે ગમે તેટલા ક્રાન્તિકારી સૂત્રો પોકારે, અને તત્કાલીન
વહીવટી તંત્રની ગમે તેટલી કડક ટીકાઓ કરે તે પણ, આ પક્ષ , દૂર રહ્યો હતે. પાછળથી ત્રાવણકોર અને મલબારમાં, બંગાળા અને પેપ્સમાં તેમણે હિંસાના–લેકે ઉપર ત્રાસ વર્તાવવાના અખતરા કર્યા. 'સત્તા પ્રાપ્ત કરવાની લડત અંગે અને પાયાના સામાજિક પરિવર્તન આક્રમક ટ્રેડ યુનીયનીઝમના તબક્કાઓ પણ આવ્યા અને ગયા. સર માટે લોકોને દોરવણી આપવાને અસમર્થ નીવડવાને. પ્રત્યાધાતી કારની ચડિયાતી શસ્ત્રસંપન્નતા અને લેકોમાં સામ્યવાદીઓએ જે તત્વોના આક્રમણ સામે પિતાને તેમ જ લેકેને બચાવ કરવામાં પણ આ 'ભડક પેદા કરી તેને લીધે ઉપરના અખતરાઓમાં તેઓ નિષ્ફળ તે નાકામયાબ નીવડવાને.” મૂળ અંગ્રેજી : બી. જી. વધેઝ નિવડ્યા. હિંદના આજના સંયોગોમાં તેમણે જે નવી નીતિ અખત્યાર ' '
' અનુવાદક : પરમાનંદ કરી છે તેથી તેમને ઘણો લાભ થવાનો સંભવ છે.
.
ભૂલ સુધારે આજે સામ્યવાદીઓ જે બાબતને દાવ કરી રહ્યા છે તેનું ખાસ મહત્વ નથી, પણ દીલ્હીમાં તેઓ સત્તા ઉપર આવે ત્યાર બાદ , ગયા અંકમાં પાના ૧૮ ઉપર પહેલું કામ પહેલી લીંટીમાં જે '. તેઓ કેમ વર્તે છે તેનું જ ખરૂં મહત્ત્વ છે. “જ્યાં સુધી તેઓ (એટલે કે “એમ્પાયર એન્ડ કુ.’ છપાયું છે તેને બદલે “એ. પામર એન્ડ કુ. : - સામ્યવાદી સરકારના વિરોધી લેકે) રાષ્ટ્રના બંધારણ મુજબ વર્તે એમ સુધારીને વાંચવું. તંત્રી.
-
છે '