Page Text
________________
રજીસ્ટર્ડ નં. B ૪ર૬૬ વાર્ષિક લવાજમ રૂા. ૪
થી
'
T
:
પ્રબુદ્ધ જીવન
‘પ્રબુદ્ધ જૈન'નું નવસંસ્કરણ
વર્ષ ૧૯: અંક ૨
:
મુંબઈ, મે ૧૫, ૧૯૫૭, બુધવાર
શ્રી મુંબઈ જેન યુવક સંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર આફ્રિકા માટે શીલિંગ ૮.
છુટક નકલ : નયા પૈસા ૧૯ શ્રાલ ગાલગા ગાલ લાલ ગા ગા ગાલગા જ તંત્રી: પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયા =ાલ શાલગા ગાલ લાલ ગાલગાગાક
પંડિત સુખલાલજી મારા વિદ્યાગુરૂ છે.” : આ ' પ્રાચીન જૈન ગ્રંથસાહિત્ય અને ગ્રંથભંડારોના સંશોધન ક્ષેત્રમાં જેમણે અસાધારણ સેવા કરી છે ! અને અપ્રતિમ ખ્યાતિ મેળવી છે. તેવા વિદર્ય પ્રસન્નમતિ મુનિશ્રી પુણ્યવિજજીએ પંડિતજીના વિરલ વ્યકિતત્વની અને અનન્ય વિદ્યોપાસનાની જુદી જુદી બાજુઓને નીચેના લેખમાં પરિચય કરાવ્યું છે. કાકા સાહેબ કાલેલકર જણાવે છે તે મુજબ “ગાંધી યુગના આ દર્શનશાસ્ત્રીનું બહુમાન કરવા અર્થે જે સન્માન નિધિ એકઠા થઈ રહ્યો છે તેમાં નીચેને લેખ વાંચીને અનેક ભાઈ બહેને–પતાને ફાળે મેકલવા જરૂર પ્રેરાશે અને એક લાખના સંકેતને પહોંચી વળવામાં મદદરૂપ થશે એવી આશા છે. તંત્રી ) વિદ્યાગુરુ
જેઓ મારા જીવનનું સર્વેસર્વા હતા તેઓ તે આજે સ્વર્ગવાસી થઈ શ્રીમાન પંડિત સુખલાલજી મારા વિદ્યાગુરુ છે. આપણા જીવનની ચૂકયા છે. પણ એક ગુરુ આજે વિધમાન છે, જેમની પાસે આજે પ્રગતિ માટેના જે વિવિધ અંગે છે તેમાં વિદ્યાગુરુ એ એક વિશિષ્ટ પણ હું અનેક રીતે અધ્યયન કરું છું. આજે જ્યારે પણ હું મારા અંગ છે. મારા જીવનમાં મેં જે અનેકાનેક સાધુ વિદ્યાગુરુઓ અને આ વિદ્યાગુરુ પાસે જાઉં છું ત્યારે તેઓશ્રી, ગમે તેટલા કાર્યવ્યસ્ત - ગૃહસ્થ વિદ્યાગુરુએ મેળવ્યા છે એ સૌમાં સર્વોચ્ચ સ્થાન હું બે હોય તેમ છતાં પિતાનું દરેક મહત્ત્વનું કાર્ય છેડીને પણ મારી સાથે. વ્યકિતઓને આપુ છું. તેમાં પ્રથમ સ્થાન પૂજ્ય પ્રવર, સતતજ્ઞાને- અનાકુળપણે પિતાના અતિ ગંભીર અધ્યયન અને ચિંતનમાંથી ઉદ્ભ-', પાસનાપરાયણ, અનેક જ્ઞાનભંડારોના ઉદ્ધારક, વ્યવસ્થાપક અને શ્રી વેલી અનુભવપૂર્ણ વાત કરે છે, જેથી જીવનમાં નવું જ્ઞાન અને ? જૈન આત્માનંદગ્રંથરત્નમાળાના સંપાદક શ્રી ચતુરવિજ્યજી મહારાજનું સ્કરણાઓ જાગે છે. ઉપર હું કહી આવ્યું છું કે મારા જીવનમાં મેં છે, જેઓ મારા દીક્ષાગુરુ અને શિક્ષાગુરુ
અધ્યયન. ઘણું ઓછું કર્યું છે, તે છતાં છે. જીવનના ચૌદમે વર્ષે મને મારી
મારા વિદ્યાગુરુશ્રીએ પ્રસંગે પ્રસંગે અનેકજન્મદાત્રી અને ધર્મદાત્રી માતાએ (જે
વિધ દાર્શનિક, શાસ્ત્રીય આદિ અનેક - આજે વૃદ્ધાવસ્થામાં જીવંત છે અને જેમનું !
રસ્તા પર
વિષયે મેઢેથી જ એવી રીતે સમજાવ્યા નામ સાધ્વીજીશ્રી રત્નથી છે) તેમના
છે જેથી આજે ભગભગ અનાબાધપણે ચરણમાં સે અને તેમના જ શ્રીચર
હું મહાશાસ્ત્રોમાં પ્રવેશ કરી શકું છું.. માં હું દીક્ષા અને શિક્ષા પામ્યું. મારી
' ' આ રીતે મેં મારા જીવનમાં બે યેગ્યતાનુસાર તેઓશ્રીએ અતિ થેગ્યતા
ગુરુઓ દ્વારા જીવંત પ્રેરણા મેળવી છે. - પૂર્વક મને અનેક વિષયની જાતે તેમજ
તેમાં શ્રીમાન પંડિતજીનું સ્થાન પણ અંતિ - અનેક પંડિત દ્વારા ક્રમિક શિક્ષા આપી.
વિશિષ્ટ છે. આ બંને ગુરુઓને હું અંતર અનેક પ્રકારના કાર્યોની કુશળતાની પ્રાપ્તિ
માંથી કદીયે વિસારી શકે તેમ નથી. પણ મને તેમના જ દ્વારા થઈ છે. અને
જ્ઞાનગાંભીર્ય અને પ્રતિભા તેમના જીવનમાંથી મેં ઘણું ઘણી પ્રેરણા
શ્રીમાન્ પડિતજીએ તેમના જીવનમાં : અને ગ્યતા મેળવી છે. આજે મારામાં
સર્વદેશીય જ્ઞાનની સાધના કરી છે તેમનું જે કાંઈ છે તેનું મૂળ આ ગુરુદેવ જ છે.
જ્ઞાન કોઈ એક વિષયને લક્ષીને. છે તેમ - બીજું સ્થાન પંડિત સુખલાલજીનું
નથી. પણ તેમનું જ્ઞાન ઘણું વ્યાપક : છે, જેમણે મને એકાંત આત્મીય ભાવે
અને વિશ્વમુખી છે. જૈન સમાજમાં અધ્યયન કરાવ્યું છે તેમજ પ્રસંગે પ્રસંગે
તેમની જોડી ભાગ્યે જ મળી શકે એટલું • મને અનેક વિષયોનું જ્ઞાન પુરત દ્વારા રે
જ્ઞાન પંડિતજી ધરાવે છે. જેન દાર્શનિક, નહિ પણ મેઢેથી જ આપીને મારી દૃષ્ટિને
આગમિક, અને કર્મવાદવિષયક સાહિતેમણે વિશદ બનાવી છે. મારા જીવનને
ત્યનું તેમણે ઘણા ઊંડાણથી અવૈગાહમ - ગ જ કે એ વિચિત્ર હશે કે જેથી '' : મુનિશ્રી પુણ્યવિજયજી મ. કર્યું છે. વર્તમાન યુગમાં જૈન દર્શનમાન્ય - હું, મારા જીવનના પ્રારંભથી અનેક પ્રકારનાં કાર્યોમાં પરોવાઈ જવાને અનેકાન્તવાદ વિશે તેઓએ તલસ્પર્શી ચિંતન કર્યું છે અને એ વિશેનાં જ લીધું. જીવનમાં અધ્યયન અતિ અલ્પ કરી શકો છું. તેમ છતાં મારા સંખ્યાબંધ ચિંતનપૂર્ણ લેખે તેઓશ્રીએ લખ્યા છે જેને આજે
ઉપર વિદ્યાગુરુઓને એવો પ્રેમ રહ્યો છે કે જેથી આજે મારી એ જૈનાચાર્યો અને જૈન મુનિવર્ગ આદરથી જુએ છે. . . . ઊણપ કેઈની નજરે નથી આવતી. છતાં એ વાત તે દીવા જેવી છે જૈનેતર દાર્શનિક સાહિત્ય ઉપનિષદે આદિનું અધ્યયને અનેક
કે મારું અધ્યયન અતિ અપૂર્ણ છે. . . . . ચિંતન પણ તેઓશ્રીએ એટલા જ ઊંડાણુંથી કર્યું છે અને જ્યારથી િઆ બને ગુરુઓએ મારા તીખા સ્વભાવને આનંદથી, જીરવીને તેમણે અંગ્રેજી ભાષાને સ્વાયત્ત કરી તે પછી તેમણી પાશ્રય છે પણ મને દરેક રીતે સમૃદ્ધ કર્યો છે. બે ગુરુએમાંથી એક, ગુરુશ્રી કે અને પૌર્વાત્ય વિદ્વાનેએ લખેલા તત્વચિંતનપૂણે સંખ્યાબંધ ગ્રીન
'
હાસ
| SR No. | 525942 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1957 Year 18 Ank 17 to 24 and Year 19 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1957 |
| Total Pages | 250 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 27 MB |