Prabuddha Jivan 1957 Year 18 Ank 17 to 24 and Year 19 Ank 01 to 16

SR No.: 525942
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1957
Total Pages: 250
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 27 MB

Page 59

તા. ૧૫-૩-૫૭
પ્રબુદ્ધ જીવન
૨૩૧
પક્ષ નથી, પણ દેશના સમગ્ર આર્થિક તેમ જ સામાજિક પ્રશ્નો સાથે મ્યુનીસીપલ કેરપરેશનના કમીશનર શ્રી પી. આર. નાયકના હાથે ઉદ્તેને સીધે સંબંધ છે, કારણ કે તેનું ધયેય દેશમાં સમાજવાદી ઢબની ધાટન ક્રિયા કરવામાં આવી હતી. આ મેબાઈલ હોસ્પીટલ માટે સ્વ. રચના ઉભી કરવી તે છે અને કોંગ્રેસ મારા રચવામાં આવેલી સરકાર . સર મંગળદાસ વી. મહેતાના સ્મરણમાં તેમના પુત્ર શ્રી જગમેપણુ આ દસેયને અનુસરીને કાયદા કાનુન ઘડી રહી છે, અને વ્યાપાર હનદાસ એમ. મહેતા તરફથી રૂ. ૨૫૦૦૦ ની રકમ ભારતીય આરોગ્ય ઉધોગનું અનુશાસન કરી રહી છે, તેમ જ સામાજિક ક્ષેત્રે પણ કાન્તિ- નિધિને ભેટ આપવામાં આવી હતી અને તેના ચાલુ નિભાવ ખર્ચને કારી પગલાંઓ ભરી રહી છે. બીજી બાજુએ ભારતભરનાં ગ્રામ- પહોંચી વળવા માટે ચાર વર્ષ સુધી દર વર્ષે રૂ. ૪૦૦૦ ની રકમ સંગરૃને માત્ર કોંગ્રેસની જ વફાદારી સ્વીકારે એ શકય નથી. મુનિશ્રી આપવાનું વચન આપવામાં આવ્યું હતું. આ સંબંધમાં પ્રસંગોચિત સામે માત્ર ગુજરાત સૌરાષ્ટ્ર છે કે જ્યાં કોંગ્રેસ સિવાય બીજી કોઈ નિવેદન કરતાં શ્રી હીરાલાલ ભોગીલાલ શાહે જણાવ્યું હતું કે “ક્ષયબળવાન સંસ્થા અથવા પક્ષ અસ્તિત્વમાં નથી. જો કે આજે તે ગુજરા- રોગ આપણુ આરોગ્યને લગતે એક અત્યન્ત વિકટ અને વ્યાપક પ્રશ્ન છે. તમાં પણ એ સ્થિતિ પલટાતી દેખાય છે; પણ દેશમાં એવા પણ પ્રદેશે જરા કલ્પના કરે ! બૃહત મુંબઈની જેટલી વસ્તી છે તેટલી જનછે કે જ્યાં સામ્યવાદી પક્ષ અથવા અન્ય કોઈ રાજકીય પક્ષ જામેલે સંખ્યા આજે આપણા દેશમાં પ્રગટ ક્ષયરોગના પંજામાં સપડાયેલ છે. પડે છે. દા. ત. કેરલ. આવા પ્રદેશનાં ગામડાં કોગ્રેસનું માતૃત્વ શી ચાલુ પધ્ધતિ પ્રમાણે તેને સામને કરવો હોય તે ૫૦૦૦ કલીનીકસ, રીતે સ્વીકારવાના હતા ? એ પણ સમજી લેવાની જરૂર છે કે આજ- (હોસ્પીટલે ) અને છ થી સાત લાખ બીછાનાઓની સગવડ જોઈએ. નાં ગામડાંઓ જુદા જુદા રાજકીય રંગે રંગાવામાંથી મુક્ત રહી શકે એ માટે છ થી સાત અબજ રૂપિયા જોઈએ, જે આપણું દેશની એમ છે જ નહિ. આ રીતે વિચારતાં અખિલ ભારતનાં સમગ્ર સંગ- તાકાતની બહારને વિષય છે. પણ સદ્ભાગ્યે વૈધકીય વિજ્ઞાન આજ વૃને કોગ્રેસનું રાજકીય શાસન નિરપવાદપણે સ્વીકારે એ શકય જ નથી. કાલ ખૂબ આગળ વધી રહ્યું છે. તેણે ક્ષયરોગ વિરોધી એવા આશ્ચર્ય
વળી ઉપર જણાવ્યું તે મુજબ કેગ્રેસનું કાર્યક્ષેત્ર કેવળ રાજ- જનક ઔષધે શેધ્યાં છે કે જો તેને બરાબર અને પુરતા પ્રમાણમાં કારણ નથી; આર્થિક તેમ જ સામાજિક ક્ષેત્રે પણ તેની ચોક્કસ નીતિ ઉપયોગ કરવામાં આવે તે ક્ષયરોગના દર્દીઓ માટે હોસ્પીટલની જરૂર તેમ જ કાર્યક્રમ છે. આ પરિસ્થિતિમાં આર્થિક તેમ જ સામાજિક રિયાત બહુ મોટા પ્રમાણમાં હળવી બનાવી શકે. અમે આ દિશાએ ક્ષેત્રમાં કોઈ પણ ગ્રામસંગઠ્ઠનનું સ્વાતંત્ર્ય કેગ્રેસ શી રીતે સ્વીકારી કાર્ય કરવા માંગીએ છીએ. અને અમને લાગે છે કે આપણી જેવા શકે ? ગ્રામસંગઠ્ઠન ગામડે ગામડે જુદુ જુદુ હોવાનું અને તેની નીતિ મોટા શહેરમાં તેને બહુ અસરકારક રીતે અમલ થઈ શકે તેમ છે. પણ સ્થળે સ્થળે ભિન્ન ભિન્ન હોવાની, કાંગ્રેસ અખિલ ભારતની એક આપણું મુંબઈ શહેરને મજુર વર્ગ અને નીચેના થરને મધ્યમ વર્ગસંગઠિત સંસ્થા છે. ગામડાંઓનું આર્થિક તેમ જ સામાજિક સંગઠ્ઠન બને માણસને ન શોભે એવાં વસતીસ્થાનોમાં વસવાટ કરી રહેલ કરતી એવી કઈ ભારતવ્યાપી સંસ્થા નથી. અને આવી સંસ્થા હોય છે. એમાંથી આપણને ચકાવે એવી મેટી સંખ્યાના માનવીઓ ક્ષયતે પણ તે સમાન્તર સંસ્થા હોવાની. બે સમાન્તર સ્વતંત્ર સંસ્થા રોગને ભેગ બનેલા છે. તેઓ અજાણપણે પોતાના દર્દને શહેરમાં હોય ત્યાં એક અન્યને અમુક વિષયમાં હંમેશાને માટે અધીન બનીને તે ફેલાવો કરે છે, એટલું જ નહિ પણ, તેઓ જ્યારે એક યા બીજા ચાલે એ પણ એટલું જ અશકય છે
કારણે પિતાનાં ગામડાંઓમાં જાય છે અને ત્યાંથી પાછા ફરે છે ત્યારે આ ચર્યાને સાર એ નીકળે છે કે કોંગ્રેસ અને ગ્રામસંગને તે ગામડાંઓમાં પણ તેઓ પિતાને ચેપ મૂકતા આવે છે. થોડા સમય વચ્ચે જે પ્રકારની સમતુલા ઉભી કરવાની મુનિ સન્તબાલજી અપેક્ષા પહેલાં દીલ્હી ખાતે ક્ષયરોગ સંબંધમાં આન્તર રાષ્ટ્રીય પરિષદ મળી રાખે છે તે કલ્પનામાં ગમે તેટલી આકર્ષક હેય, પણ આજની હતી ત્યારે, તે એક મતે એવા નિર્ણય ઉપર આવી હતી કે ક્ષય વાસ્તવિક દુનિયામાં અને વ્યવહારૂ કાર્યપ્રદેશમાં તેવી સમતુલા ઉભી રોગના જોખમને સામને કરવાને એક માત્ર અસરકારક ઇલાજ એ કરવાનું શકય જ નથી.
છે કે તેને લગતા ઉપચારો-દવાઓ તથા ઈજેકશન–મેટા પ્રમાણમાં . આમ છતાં કોંગ્રેસ અને ગ્રામસંગઠ્ઠન વિષે પરસ્પર સંબંધ ઘેર ઘેર પહોંચતાં કરવાં. અમારા મોબાઈલ હોસ્પીટલના આજે કરવામાં ઉભા કરવાને એક માર્ગે જરૂર છે, અને તે એ કે કોંગ્રેસની સમગ્ર આવનાર ઉદ્દઘાટન પાછળ આ હેતુ રહેલો છે અને અમારી ‘પાઈલટ નીતિને સ્વીકારતાં ગ્રામસંગઠ્ઠને કોંગ્રેસના આશ્રય નીચે ઉભાં કરવામાં પ્રોજેકટ (પ્રારંભિક જના) જેનાં આજે આપણે મંડાણ કરી રહ્યા આવે અને આવા ગ્રામસંગરૃને કેંગ્રેસે ફરમાવેલી નીતિ અનુસાર છીએ તેણે ઉપર જણાવેલ કિન્સન્સની બધી ભલામણોને ધ્યાનમાં આર્થિક તેમ જ સામાજિક ક્ષેત્રમાં કામ કરતાં થઈ જાય. આમ બને તે લીધી છે. અમારા આરોગ્ય નિધિ તરફથી બેબે સ્ટેટ એન્ટી-ટયુગ્રામસંગને પૂરેપૂરા સક્રિય બની શકે અને એમ છતાં જેને મુનિ બરકયુલેસીસના કલીનીકમાં “એકસ રે’ ને લગતી બધી સગવડો મળે સન્તબાલજી માતૃસંસ્થા તરીકે વર્ણવે છે એવી કોંગ્રેસ સાથે આવાં તેવી ગોઠવણ કરવામાં આવી છે. જરૂરિયાતવાળા દર્દીઓને જરૂરી ગ્રામસંગરૃનેને સંધર્ષમાં આવવાની કશી સંભવિતતા ન રહે. અને ઔષધે અને ઇજેકશને મફત આપી શકાય તે માટે અમારું આરોગ્ય આમ કરવાથી કોંગ્રેસની કાર્યશક્તિ પણ અનેકગણી વધે. કેસના નિધિ તનતોડ મહેનત કરી રહ્યું છે. કેર” નામની અમેરિકન સોસાયટીની અનુસંધાનમાં ગ્રામસંગનેને મુનિ સન્તબાલજી આ રીતે વિચાર કરતા મદદ વડે પ્રાણપષક ખાદી પદાર્થો મોટા પ્રમાણમાં તે મેળવી રહેલ થાય એવી તેમને પ્રાર્થના છે.
છે. નર્સીગ અને પછીની સારસંભાળ અંગે મુંબઈ ન્યુ મરીન લાઈન્સ ભારતીય આરેગ્ય નિધિએ કરેલું ક્ષયરોગ નિવારણ અંગે ઉપર આવેલા ઈન્સ્ટીટયુટ ઓફ સોશીયલ સર્વીસ તરફથી અમારા “બાઈલ હોસ્પીટલનું આયોજન
નિધિને કેળવાયેલી અને પુરી તાલીમ પામેલી ત્રણ યુરોપીયન નર્સે ભારતીય આરોગ્ય નિધિ નામની સંસ્થા જેના પ્રમુખ મુંબઈના મળી છે, જે મોબાઈલ હોસ્પીટલના અનુસંધાનમાં જરૂરી સેવા આપનાર છે. જાણીતા હીરાના વ્યાપારી શ્રી હીરાલાલ ભોગીલાલ શાહ છે અને જે અમારું આરોગ્ય નિધિ પિતાના મબાઈલ હોસ્પીટલ મારફત સંસ્થા પાટણ મહેસાણા પાલણપુર બાજુ આમ જનતાની આરોગ્ય રક્ષા બૃહદ્ મુંબઈના ગરીબ લેકે ના રહેઠાણમાં ક્ષયરોગના ઉપચાર સાધને તથા અનારોગ્ય નિવારણને લગતી કેટલીએક પ્રવૃત્તિઓ તથા મોબાઈલ પહોંચતાં કરવાનું કાર્ય કરતમાં હાથ ધરવાને ઈરાદો રાખે છે. તેની હોસ્પીટલ (જંગમ દવાખાના) ચલાવે છે તે સંસ્થા તરફથી મુંબઈ પ્રવૃત્તિઓના ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે સામાન્ય ગોઠવણું તે કરવામાં શહેર તળમાં અને તેના પરાંઓમાં વસતા ગરીબ લોકોને ઘેર એક આવી છે, પણ જરૂરિયાતના પ્રમાણમાં તે બહુ થાડી છે. આમ ક્ષયરોગને લાગતાં ઉપચાર સાધન પહોંચાડવાના હેતુથી તૈયાર કરવામાં
હોવાથી તેના તરફથી “Save a Home–“સેવ એ હોમ(એક
કટુ બને બચા)-એ નામની એક યેજના વિચારવામાં આવી છે. આવેલી મોબાઈલ હોસ્પીટલ (ફરતા દવાખાનાની મેટર વાન) ની આ યોજના મુજબ સે સે રૂપીઆની કીંમતના ટી. બી. ગીફટ - તા. ૧૦-૩-૫૭ રવિવારના રોજ મુંબઈ ખાતે રંગ ભવનમાં મુંબઈના સર્ટીફિકેટ કાઢવામાં અને વેચવામાં આવનાર છે.