Page Text
________________
૧૫૬
પ્રબુદ્ધ, જીવન
તા. ૧૫-૧૨-૫e
: રચાય કે ન રચાય, પણ મુંબઈના ગુજરાતીઓ એક અને ગુજરાતના ૨૦ મી સવારે સાત વાગ્યે અહિંથી ઉપડવું, થાણાં રવિ
- ગુજરાતીઓ જુદા–આવા ભાગલા પાડીને તેઓ ગુજરાતી ગુજરાતી ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં ચાપાણી, નાસિક બપોરના ભજન અને રાત્રીના નવ: વચ્ચે જે ભેદભાવ પેદા કરવા અને ઝેરનાં બી રેપવા પ્રવૃત્ત થયા છે કે દશ વાગ્યે ઔરંગાબાદ, ૨૧ મીએ એલેરાની યાત્રા અને દોલતાબાદના
તેથી સમસ્ત ગુજરાતની તેઓ મોટી કુસેવા કરી રહ્યા છે અને આપણ જોવા લાયક સ્થળોની મુલાકાત, ૨૨ મીએ અજન્ટાની યાત્રા, ૨૩ મી
સર્વ ગુજરાતીઓ માટે એવો પ્રચાર ભારે ખતરનાક નીવડવા સંભવ છે. એ સવારે ઔરંગાબાદથી પાછા ફરવું, નાસિક બપોરના ભજન,
છે પ્રશ્ન એ છે કે મુંબઈના ગુજરાતીઓની નાલેશી કર્યા સિવાય સાંજના થાણ ચાપાણી અને રાત્રીના નવ-દશ વાગ્યે મુંબઈ પહોંચી િશું એકભાષી મહાગુજરાતની રચના ઉભી કરવા માટે બીજો કોઈ માર્ગે જવું–આવો ક્રમ નકકી કરવામાં રમાવ્યો છે. . એ જ નથી ? મહાગુજરાતની રચના માટે કોઈ સ્વતંત્ર વિચાર ભૂમિકા જ
મંત્રીઓ, મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ નથી કે જેથી ઈન્દુલાલને મુંબઈના ગુજરાતીઓ સામે આવું વક્ર
સંઘની સંસ્કાર પ્રવૃત્તિ ર : મત્સરગ્રસ્ત વલણ ધારણ કરવું પડયું છે ? તેમને ખબર નથી કે મહારિ.. ગુજરાતની ધુનમાં તેઓ આખી ગુજરાતી આલમનું અત્યન્ત અહિત
મુંબઈ જૈન યુવક સંધ તરફથી છેલ્લા દેઢ માસ દરમિયાન કરી રહ્યા છે. મુંબઇનું નિર્માણ એકાએક થયું નથી. તેની પાછળ
સંધના કાર્યાલયમાં નીચે મુજબ ચાર જાહેર વ્યાખ્યાને ગોઠવવામાં ગુજરાતી તથા મહારાષ્ટ્ર પ્રજાના અથાક પરિશ્રમને અને અજોડ આવ્યાં હતાં:સાહસને, ૧૦૦ વર્ષને ઇતિહાસ છે. ગુજરાતીઓ માટે કદાચ પ્રમાણમાં તે તા. ૫-૧૧-૧૭ ના રોજ શ્રી ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહે ઓછું, પણ કચ્છ, કાઠિયાવાડ માટે મુંબઈ સહજ કલ્પનામાં જ આવે વતમાન પરિસ્થિતિ એ વિષય ઉપર લગભગ સવા કલાક વ્યાખ્યાન એટલું મોટું અવલંબન છે. મહારાષ્ટ્ર મુંબઈને સંપાય તેનું પરિણામ આપ્યું હતું અને દેશની આન્તર રાજકીય પરિસ્થિતિ અંગે કાશ્મીર, મુંબઈ ઉપર ગુજરાતીઓનું વર્ચસ ઓછું થવામાં આવે તેમાં કોઈ શક નવા કરવેરા, બીજી પંચવર્ષીય જના, પરદેશની આર્થિક મદદ વગેરે - નથી; કારણ કે સંયુકત મહારાષ્ટ્રની લડત પાછળ તે સંયુકત મહારાષ્ટ્ર વિષય ઉપર અને આન્તરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિના કેટલાક મુદ્દાઓ ઉપર
વાદીઓને, આ જ એક મુખ્ય હેતુ હોવાનું તેમણે અનેક વાર જાહેર વિવેચન કર્યું હતું. વ્યાખ્યાન બાદ છેડે સમય પ્રશ્નોત્તરી પણ થઈ હતી. કરેલું છે. મુંબઈ આ રીતે ગુમાવવા સાથે, ગુજરાતમાં તે સંભવ જ નથી - તા. ૨૦-૧૧-૧૭ ના રોજ વહાણવટા-નિષ્ણાત શ્રી મનસુખ
પણ, કચ્છ કાઠિયાવાડમાં પણ બીજું મુંબઈ એકાએક ઉભું થવાનું જ નથી. લાલ એમ. માસ્તરે સ્વતંત્ર ભારતમાં સામાજિક અને આર્થિક -. અને તેની અત્યન્ત વિષમ પરિણામે કચ્છ, સૌરાષ્ટ્ર તથા ગુજરાતની પ્રજાને નીતિન નવા રૂપે એ વિષય ઉપર બેલતાં આઝાદી મળ્યા બાદ . વર્ષો સુધી ભેગવવાનાં છે-આ બાબત કેઈન પણ ધ્યાન બહાર જવી મળેલા સ્વતંત્ર પુખ્તવય-મતાધિકારનું મહત્વ અને તેના ધરણે થયેલી
જોઈતી નથી. આમ છતાં મુંબઈ પ્રદેશનું ભાવી ગમે તે નિર્માણ થાય, બે ચૂંટણીનું મહત્વ, આજના શિક્ષણની ડામાડોળ પરિસ્થિતિ, ઉદ્યોગપણ મુંબઈના ગુજરાતીઓ સામે શ્રી ઇન્દુલાલે શરૂ કરેલી આ ઝુંબેશ પતિઓ અને કામદારોના સંબ, ઉત્પાદનની સમસ્યા, ગામડાઓમાં 'કેઈન પણ લાભમાં પરિણમવાની નથી. એટલું ગુજરાતી પ્રજા જદિથી ચાલી રહેલી વિકાસ યોજનાઓ, અનાજનું ઉત્પાદન, રાજ્ય અને વ્યાપાર, સમજે અને આ ઝેરી ઝુંબેશને સન્તમાં સખ્ત વિરોધી કરવામાં રહેઠાણને પ્રશ્ન, સ્વદેશીની ભાવના, આર્થિક રાજ્યનીતિ, ઉધોગાનું આવે–એવી ગુજરાતી લેખાતા સર્વ ભાઈ બહેનને પ્રાર્થના છે. પરમાનંદ રાષ્ટ્રીયકરણ અને ખાનગી ઉદ્યોગની સમસ્યા, સામાજિક ઢબની સમાજઅજન્ટા-એલેરાની યાત્રા
રચના, સ્ટેટ ટ્રેડીંગ કેરપરેશન વગેરે અનેક બાબતે ઉપર સવિસ્તર - પ્રબુધ્ધ જીવનના ગતાંકમાં જાહેર કર્યા મુજબ આગામી તા. ૨૦મી વિવેચન કર્યું હતું અને આજના આર્થિક તેમ સામાજિક પ્રશ્નો ઉપર
(અને ગયા અંક ભૂલથી છપાયા મુજબ ૧૮ મીએ નહિ) શુક્રવારે માહીતીપૂર્ણ પ્રકાશ પાડ હતા. બરાબર સવારે સાત વાગ્યે પાયધુની ટી. જી. શાહ બીલ્ડીંગની બાજુ- તા. ૪-૧૨-૧૭ ના રોજ શ્રી નવલમલ કુન્દનમલ ફિરોદિયાએ એથી નક્કી કરેલી સ્ટેટ ટ્રાન્સપર્ટની બસમાં શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક જર્મનીનું પુનરૂથ્થાન” એ વિષય ઉપર વ્યાખ્યાન આપ્યું હતું. અહિં સંધની મંડળી અજન્ટા એલેરાની યાત્રાએ ઉપડશે. ઔરંગાબાદ પહો. જર્મની એટલે પશ્ચિમ જર્મની એ મર્યાદા સમજવાની છે એમ જણાચતાં રાત્રીના બહુ મોડું ન થાય તે માટે આટલા પહેલાં ઉપડવું અતિ વીને આઝાદી મળ્યા બાદ ૧૯૫૧ થી માંડીને આજ સુધીમાં તેઓ આવશ્યક છે. ઉપર જણાવેલ સમય સુધીમાં જે ભાઈ કે બહેન આવી જ્યાં ત્રણ પ્રવાસ કરી આવ્યા છે તે પશ્ચિમ જર્મની બીજા વિશ્વયુદ પહોંચેલ નહિ હોય તેમની રાહ જોવામાં નહિ આવે. યાત્રિકોએ સુવા સરજેલી ન કપી શકાય તેવી તારાજીમાંથી કેવી રીતે ઉંચે આવ્યું છે તથા ઓઢવા માટે ગરમ કપડાં, ચાલે, ટોર્ચ વગેરે સાધન સાથે ' અને અર્થ અને ઉદ્યોગ-ઉભા ક્ષેત્રે પશ્ચિમ યુરોપમાં કેવી રીતે લેવાનાં છે. અને એમ છતાં બેજા બને તેટલા ઓછા હોય તે ધ્યાનમાં સર્વોપરી સ્થાન તેણે પ્રાપ્ત કર્યું છે તેને તેમણે અનેક આંકડાઓ અને ' રાખવાનું છે. પોતાના દરેક બેજાન માલીકના નામનું લેબલ લગાડેલું હોય. હકીકતે ટાંકીને ભારે પ્રેરક ચિતાર રજુ કર્યો હતો અને આ રીતે
એ આવશ્યક છે. જતાં આવતાં રસ્તામાં તેમ જ ઔરંગાબાદ ખાવા પીવા ઉંચે આવેલા પશ્ચિમ જર્મની પાસેથી આપણે શું શિખવાનું છે તે છે. તેમ જ રહેવા વગેરે માટે શકય તેટલી ગેઠવણ કરવામાં આવી છે. વિષે માર્ગદર્શન આપ્યું હતું.
એમ છતાં આવા સામુદાયિક પ્રબંધમાં સૌ કોઈએ નાની મેટી અગવ- તા. ૧૧-૧૨-૫૭ ના રોજ કાકાસાહેબ કાલેલકર ‘પૂર્વદર્શનો ડોનો સામનો કરવા માટે મનથી તૈયાર રહેવું ઘટે છે. કાકાસાહેબ કાલેલકરે પ્રવાસ એ વિષય ઉપર વ્યાખ્યાન આપ્યું હતું. થોડા સમય પહેલા તાજેતરમાં સંધના કાર્યાલયમાં જાયેલા એક વ્યાખ્યાનમાં સંધ ગયા. સપ્ટેમ્બર માસમાં જાપાન ખાતે ભરાયેલ અણુશઅપ્રગવિરોધી તરફથી ગોઠવાયેલા આ પયૅટન અંગે જણાવ્યું હતું કે “આ અજન્ટા- આન્તર રાષ્ટ્રીય કોગ્રેસમાં ભારતના પ્રતિનિધિ મંડળમાંના એક સભ્ય એલેરાના પ્રવાસ તમે જાઓ તે સામાન્યતઃ આવી સંસ્થાઓ તરફથી તરીકે ભાગ લેવા માટે તેઓ જાપાન ગયા હતા અને ત્યાંથી પાછા ફરતાં કેવળ ખાવું પીવું. અને આનંદ મજા કરવી એવા હેતુથી ગોઠવાતા ચીન, થાઈલેન્ડ, કેડિયા વગેરે દેશમાં પણ તેમણે સારે પ્રવાસ કર્યો પર્યટન જેવું આ પણ એક પર્યટન છે એમ ન વિચારશે, પણ હતું. આ પ્રવાસને લગતાં કેટલાંક સ્મરણે અને તેમના મન ઉપર આ એક ધાર્મિક યાત્રા છે એમ સમજીને અને એવા ભાવથી જશે. પહેલા તે તે દેશના પ્રજાજને વિષેના સંસ્કાર પિતાની લાક્ષણિક શૈલીમાં કારણ કે અજન્ટા–એલેરા માત્ર સૌન્દયસ્થાને નથી, પણ જ્યાં વૈદિક રા માત્ર સૌન્દ્રયસ્થાન નથી, પણ જ્યાં વૈદિક, તેમણે રજુ કર્યા હતા. સાથે સાથે અજન્ટા એલેરાની યાત્રાએ સંધના
તે ર ધ્ધ અને જૈન ધર્મને સમન્વય કરવામાં આવેલું છે એવી આધ્યા'. ત્મિક એકતાને પ્રેરતાં પવિત્ર ધર્મસ્થાને છે. અપૂર્વ સૌન્દર્યનું દર્શન
- સભ્ય જવાના છે તે ધ્યાનમાં લઈને અજન્ટા અને એલોરાની ભવ્યતાને
, િ અને ચિત્તનુ ઉથ્વકરણ-એ બન્ને પ્રકારના અનુભવથી પરિપત બનીને અને વિશેષતાને તેમણે ખ્યાલ આપ્યો હતો... પર પાછા આવો એવી મારી અપેક્ષા અને પ્રાર્થના છે.
મંત્રીઓ, મુંબઈ જેન યુવક સંઘ
એ નાની મોટી છે. વિષે ના પશ્ચિમ જર્મની
ETRIENT
| SR No. | 525942 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1957 Year 18 Ank 17 to 24 and Year 19 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1957 |
| Total Pages | 250 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 27 MB |