Prabuddha Jivan 1957 Year 18 Ank 17 to 24 and Year 19 Ank 01 to 16

SR No.: 525942
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1957
Total Pages: 250
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 27 MB

Page 231

તા. ૧-૧૨-૧૭
પ્રબુદ્ધ જીવન
૧૩૯
વિશ્વ વનસ્પત્યાહાર કોંગ્રેસ
જેમ તમે પરમેશ્વરને શરણે જતા હો તેમ કુદરતને શરણે જાઓ, -
(નેચરોપથી) તે કદાચ સારું થાય. રાજકુમારને આ સલાહ ગળે એક ઉડતી નજર
ઉતરી ગઈ. તેઓ મદ્યપાનનાં ખૂબ શંખીન હતા, અને ખૂબ મદ્યપાન આ મહિનામાં મુંબઈમાં એક બહુજ મહત્વનું ઉપયુક્ત કાંગ્રેસનું કરતા. સાથે સાથે ધૂમ્રપાનને એટલે શેખ હતું કે “chain અધિવેશન ભરાઈ ગયું. આ જાતની વિચારસરણીને જન્મ ઇતર smoker” હતા, અને માંસાહાર પણ ખૂબ કરતા હતા. પણ જ્યારથી ભારતીય દેશમાં કે જ્યાં લે કે મેટે ભાગે માંસાહારી જ હોય છે એવી એમને પેલા ડોકટરની સલાહ મળી ત્યારથી પિતાનાં ડોકટર પોતેજ આપણી માન્યતા છે, ત્યાં આગળ આજે વર્ષો પહેલાં થયેલે; પણ બન્યા. મદ્યપાન, ધૂમ્રપાન અને માંસાહાર બધું જ છોડી દીધું. પિતાને તેને વ્યવસ્થિત સ્વરૂપ આપવાને પહેલે પ્રયાસ ઇન્ટર નેશનલ વેજીટેરીયન શું પથ્ય માફક આવશે અને ફાયદાકારક નીવડશે તેને વિચારપૂર્વક યુનીયન (લંડન) દ્વારા થયે. આ દિશામાં કાર્ય કરતી ભિન્ન ભિન્ન સંસ્થા પોતેજ અભ્યાસ કર્યો અને તે પ્રમાણે પિતાને રોજી ખેરાક અને " એનું સંગઠ્ઠન કરવા અને આ પ્રશ્ન અંગે નૈતિક, આર્થિક, અને બીજા કુદરતી ઉપચારને કાર્યક્રમ ગોઠવ્યું. એમનાં આ કાર્યમાં એમનાં વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ વિચારવિનિમય કરવાના હેતુથી ૧૯૦૮ માં પહેલું પત્ની અને બાળકૅને સંપૂર્ણ સહયોગ મળે. આજે ચાર વર્ષથી અધિવેશન ફેડન શહેરમાં ભરવામાં આવેલું. પછી તે અમુક અમુક તેઓનું આખું કુટુમ્બ સંપૂર્ણપણે નિરામિષાહારી બન્યું છે. તેઓ પેલા વખતે માંચેસ્ટર, બ્રસેલ્સ, હેગ, સ્ટોકહોમ, લંડન ઝેકેસ્લોવેકીયા, રોગમાંથી મુકત થયા છે. અને આજે એક ચુસ્ત શાકાહારી બની ગયા જર્મની, ડેન્માર્ક, ને, લંડન, (ફરીવાર ૧૯૪૭ માં) ઉસ્ટર, છે. એમની આ હકીકત સાંભળીને મનમાં ખૂબ પ્રસન્નતા થઈ. આવી સ્વીડન, અને છેલ્લે ૧૯૫૫ માં પિરિસ ખાતે ભરાયેલું. આમાં જુદા જ રીતે એક પારસીભાઈએ પણ કહ્યું કે એમનાં પાંચ દીકરા અને જુદા દેશની ૩૦ વેજીટેરીયન સંસ્થાઓ જોડાયેલી છે. આ છેલ્લી એમને આ પરિવાર આજે વર્ષોથી નિરામિષાહારી છે. એમને કોંગ્રેસનાં ૧૪ માં અધિવેશનમાં આપણી ભારતની જીવદયા-અહિંસાની એક દીકરે મીલીટરીમાં કુટુમ્બ સાથે કાશ્મીરમાં રહે છે. જોકે કહે પ્રવૃત્તિના પ્રતિનિધિ તરીકે શ્રીયુત જયંતીલાલ માનકરને હાજર રહેવાનું છે કે સખત ઠંડીમાં મદ્યપાન અને માંસાહાર વગર ચાલી જ ન શકે. નિમંત્રણ મળેલું. એ અધિવેશ-માં બીજા દેશમાં હાજર રહેલા ૨૦૦પણ એ દીકરો અને એનું કુટુમ્બ એ બનને વગર આજે સુખેથી જેટલા પ્રતિનિધિઓને ભારતની અહિંસક સંસ્કૃતિ પ્રત્યે આદર, પ્રેમ કાશ્મીરની સખત ઠંડીમાં રહે છે. તેમને કોઈ જાતની તકલીફ લાગતી અને એ સંસ્કૃતિને પ્રત્યક્ષ પરિચય કરવાની જિજ્ઞાસા જોઈને કોંગ્રેસનું નથી. તેઓ માને છે કે માંસાહાર વગર અને મદ્યપાન વગર ઠંડીમાં આગામી ૧૫ મું અધિવેશન ભારતમાં ભરવા માટે મુંબઈ જીવદયા ન રહેવાય તેવું માનવું તે એક વિચારની નબળાઈ છે. એક અમેરિકન મંડળી અને ઓલ ઈન્ડીયા એનીમલ વેલફેર એસોસીએશન તરફથી ભાઈએ પોતાની ઓળખાણ આપતાં કહ્યું કે હું હા વર્ષથી વેજીટેરીયન શ્રી માનકરે હાર્દિક આમંત્રણ આપ્યું. અને તેના પરિણામે અત્યાર છું. એટલે તેઓ જન્મથી જ વેજીટેરીયન હતા. તેઓ એક જૂતા સ્કાઉટસુધી પશ્ચિમના દેશોમાં જ ભરાતી ગ્રેસ પહેલી જ વાર પૂર્વના દેશમાં માસ્તર પણ હતા અને ત્યાંની સ્કાઉટ પ્રવૃત્તિમાં હજી પણ સારો ભાગ ભરાઈ, અને તે પણ આ સંસ્કૃતિનાં ઉગમસ્થાન મનાતા અને તેનાં લે છે. એવી રીતે ગાઇડ વિભાગમાં સક્રિય કામ કરનારી એક કુમારી ઈડના પરિપષક ભારતમાં ભરાઈ–એ આપણા માટે ખરેખર ખૂબજ ગૌરવની સ્મિથ પણ મળ્યાં. તેઓ ત્રણ દિવસથી મને શોધતાં હતાં. કારણ કે વર્લ્ડ બીના ગણાય.
આ બ્યુરોનાં ઓવરસીઝ કમિશનર શ્રીમતી કમાન્ડરે એક પરિચયપત્ર લખી આ અધિવેશનમાં હિંદબહારનાં ૨૨ દેશોએ ભાગ લીધો હતો, આપેલ. તે પરથી તેઓએ મારી શોધ ચલાવી. પણ ત્રણ દિવસ સુધી અને ભારતનાં લગભગ દરેક પ્રાંતમાંથી ૧૦૦ ઉપરાંત પ્રતિનિધિઓએ અમારો ભેટે થઈ શકે નહીં. આખરે છેલ્લા દિવસનાં ફેરવેલ સમાહાજરી આપી હતી. એક જ સિદ્ધાંતને વરેલા હોવાથી તથા આ પ્રતિનિધિ- રંભમાં અમારી મુલાકાત થઈ ગઈ. તેમણે ખૂબ પ્રેમથી વર્લ્ડ ફેડએમાં વૈચારિક અને સિધાન્તક ઐકય હોવાથી, ભલે દૂર દેશથી આવ્યાં શીપને ગાઈડ-ચંદ્રક મને પહેરાવ્યું. અને પછી અમે ત્યાંથી ગાઈડ. હોવા છતાં, જાણે એક કુટુમ્બ મેળા જેવું વાતાવરણ પ્રવર્તતું હતું. પ્રવૃત્તિ અને વેજીટેરીયન પ્રવૃત્તિની વાતમાં પડયા. આવી રીતે દેશ પર
પ્રતિનિધિઓમાં જાતજાતના અને ભાત ભાતના લેકે હતા. રંગ, દેશનાં જુદા જુદા પ્રતિનિધિઓને એટલા ટૂંકા ગાળામાં પણ ઠીક ઠીક ઉંમર, અને સામાજિક સ્થિતિનું વૈવિધ્ય હતું. ગોરા હતા, કાળા પણ મળી શકાયું. તે હતા. જુવાને, આધેડ અને વૃદ્ધ લેકે પણ હતા, તવંગરે પણ હતા આ અધિવેશનના આગલે દિવસે તા. ૮ મી એ એલ ઇન્ડીઆ અને સાધારણ સ્થિતિના લેકે પણ હતા. કેટલાક દંપતીએ હતા તે વીમેન્સ ફૂડ કાઉન્સીલની મુંબઈ શાખા અને વેજીટેરીયન ગ્રેસની કેટલાક એલમાગી સ્ત્રી પુરૂષ પણ હતા. કેટલાક અમેરિકન પ્રતિનિધિઓ અખિલ ભારત સ્વાગત સમિતિનાં સંયુકત આશ્રયતળે શાકાહાર અને ભારતીય પોશાકમાં સજજ થઇને આવ્યા હતા. કોઈ એક રાજકુમાર હતા રાંધણકળાનું એક ભવ્ય પ્રદર્શન યોજવામાં આવ્યું હતું. અને તેનું તે કેટલાક સાધુઓ પણ હતા. આમ વિવિધ જાત, ભાત, ધર્મ, રાજ્ય, ઉદ્ધાટન વર્લ્ડ વેજીટેરીયન કોંગ્રેસનાં અધ્યક્ષ મેડમ કલેરેન્સ ગાસ્કને . અને સંસ્કૃતિમાંથી આવેલા લેકે પણ જાણે સગા ભાંડુઓની જેમ હાથે થયું હતું. અંતરનાં ઉમળકાથી એક બીજાની સાથે વર્તતા હતા. આમાંનાં આ મેડમ ગાસ્કની ઉંમર ૭૫-૭૬ વર્ષની હશે. તે છતાં કેટલાક ભાઈબહેને સાથે અંગત પરિચય સાધીને વિચારવિનિમય એમનાં ચહેરાપર અને બેલચાલમાં અભૂત સ્કૂર્તિ જણાતી હતી. કરવાની મને તક મળી તેને જીવનને એક મેઘેરે હા સમજું છું. દુર્ભાગ્યે અહીં આવવા પહેલા થોડા જ દિવસે પર એમને એક અકએમની વાતોમાંથી ભારત પ્રત્યેનો એમને અનહદ આદર અને પ્રેમ સ્માત નડલે, જેના પરિણામે તેમના પગે સારી પેઠે નુકસાન થયું ટપતા હતા. કેબેડીયાથી આવેલા એક બોદ્ધ સાધુ સાથે પણ વાત હતું. અને તેથી તેઓ પૈડાવાળી ખુરશી, લોખંડ લાકડાની ઘડી અને * કરવાની સારી તક મળી. અમુક જૈન સાધુઓએ પણ અધિવેશનમાં હાજરી એક નર્સની મદદથી જ હરી ફરી શકતા હતા. ભારત ખાતેની આ આપેલી હતી. વિજયાનગરના રાજકુમાર સાથે પણ વાતચીત કરવાની કેસમાં હાજર રહેવાને એમને ઉત્સાહ અદમ્ય હતા. જાણે કઈ
સુંદર તક મળી. એક રાજ્યના રાજકુમાર હોવા છતાં આ પ્રવૃત્તિમાં પવિત્રસ્થાનની યાત્રાએ આવ્યા હોય તે આદર અને પ્રેમ તેઓ ? ; તેમને રસ લેતા જોઈને સહજ આશ્ચયૅ થયું. એનું કારણ પૂછતાં વાતવાતમાં ભારત અને ભારતનાં લેકોષતિ વ્યક્ત કરતા હતા. આ
એમણે જણાવ્યું કે એમને ગળામાં કંઈક સખત વ્યાધિ થયું હતું. ઉત્સાહ અને આપણાં પ્રત્યે તેમને ભાવ ન હોત તો કદાચ ડોકટરની મોટા મેટા વદે, અને ડોકટરની સલાહ લેતાં બધાએ હાથ ખંખેરી સલાહ માનીને તેઓને ઘરે જ બિછાનામાં પડી રહ્યા હોત. એમનું નાંખ્યા હતા. પણ એક ડોકટર એવા મળ્યા કે જેમણે સાચી સલાહ: વ્યક્તિત્વ માતા ગંગા જેવું સ્વચ્છ, નિર્મલ, પ્રેમલ અને વત્સલ લાગ્યું. આપીને કહ્યું કે, આ તમારા વ્યાધિ કે દવાથી દૂર નહીં થાય, પણ એમની સૌમ્ય પ્રતિભા, ગૌરવાન્વિત છતાં નિખાલસ રીતભાત ખરેખર