Page Text
________________
NR
રો!
g+
1
*
*
તા. ૧૫-૧૧-૫૭ * * * * પ્રબુદ્ધ જીવન
૧૩૧ - માંસાહાર કરતાં વનસ્પત્યાહાર વધારે સારી કેટિનાં સ્ત્રીપુરૂષ સામે પ્રતિબંધ હતા. પણ તે ખ્યાલ હવે જુનવાણું બની ગયું છે કરી શકે છે એ દા વનસ્પત્યાહારી કરી શકે તેમ નથી. માણસની , અને આજે માણસના હાથમાં આવેલા સામુદાયિક સંહારનાં શસ્ત્રોના ' મેં ગુણવત્તાને આંક કાઢવા સંબંધમાં ભિન્ન ભિન્ન પ્રકારનાં ધરણે હેઈ પરિણામે આખી માનવજાત વિનાશના આરે ઉભી છે. વનસ્પત્યાહારની શકે છે, અને અમુક ધોરણે માપતાં માંસાહારીઓ વનસ્પત્યાહારી વાતમાંથી અણુઓંબ કે હાઇડ્રોજન બેંબની વાત સુધી પહોંચવું એ કરતાં વધારે સારા પુરવાર થાય એમ પણ બને, અને બીજા કોઈને વધારે પડતું લાગશે, પણ આપ જે યથાર્થ રીતે વિચારશે તે ધોરણથી માપતાં દાખલા તરીકે સહનશીલતાની બાબતમાં માંસાહારીઓ માલુમ પડશે કે જે આપણે હઈડ્રોજન બોંબથી બચવું હશે તે કરતાં વનસ્પત્યાહારીઓ વધારે સારા માલુમ પડવાનો સંભવ છે. આખરે વનસ્પત્યાહારને સ્વીકાર્યા સિવાય ચાલશે નહિ. જીવનને સમગ્ર* પણ આ બધી બાબતો બાજુએ રાખીએ તે પણ એક પણે અને પરસ્પર અનુસંધાનમાં વિચાર કરીશું તે વ્યક્તિને ખેરાક પાયાને મુદ્દો આપણું સામે આવીને ઉભો રહે છે કે, જે છેલ્લા અને અન્ય પ્રત્યેની તેની વર્તણુક વચ્ચે રહેલા સંબંધનું આપણને થોડા સકાઓ દરમિયાન, સભ્યતાને ઈતિહાસ જે રીતે વિકાસ પામ્ય સાચું ભાન થયા વિના નહિ રહે અને એમ તર્કબધ્ધ રીતે વિચાર છે તેના તેમજ આધુનિક સંગેના સંદર્ભમાં, ખૂબ પ્રસ્તુત બન્યો છે. કરતાંઅને આમાં કશું તરંગીપણું છે જ નહિ–આપણને એવા નિર્ણય એમાં કોઈ શંકાને સ્થાન હોઈ ન જ શકે કે અહિંસા અથવા તે ‘જી ઉપર આવ્યા સિવાય છુટકે જ નથી કે હાઈડ્રોજન બેબથી બચવું અને જીવવા દ્યો’ એ પ્રકારની જીવનપદ્ધતિ એ જ માત્ર એવી નીતિ હોય તો તેને એક જ ઉપાય છે કે જે માનસમાથી હાઇડ્રોજન બેબ છે કે જે આપણી આજની ઉપાધિઓ અને ઘણી ખરી સમસ્યાઓને પેદા થયો છે તે માનસથી બચવું અને તેવા માનસથી બચવાને ઉકેલ લાવી શકે તેમ છે. ઉપર મેં જણાવ્યું તે મુજબ અહિંસા તેના એકમાત્ર ઉપાય છે સર્વ જીવો માટે, સર્વ આકારમાં અને સર્વ વિધાયક રૂપમાં પિતાની જાતને, પિતાની સુખસગવડને, અને પોતાની સંગમાં પ્રગટ થતી જીવનચેતના વિષે આદર કેળવો તે. આનું આકાંક્ષાઓને બીજાની ખાતર ભેગ આપ એ અર્થ સૂચવે છે. બીજું નામ છે વનસ્પત્યાહારને સમાદર. તેને વિકલ્પ છે પિતાની ઇચ્છાઓ અને આકાંક્ષાઓ પૂરી કરવા માટે ' આશા રાખું છું કે આ દેશના વાતાવરણમાં કરવામાં આવનાર બીજાઓને ઉપયોગ કરે છે. એક યા બીજી રીતે સદીઓથી માણસ આપની વિચારણા સળતાને પ્રાપ્ત કરશે અને ભારત ૫ણુ જે આજે'. પિતા વિષે એમ વિચાર આવ્યું છે કે સર્વે જાણીતા છમાં પતે પાશ્ચાત્યે પ્રજાએ સ્વીકારેલા માર્ગ પાછળ આંખ મીંચીને દોડી રહ્યું છે તે સૌથી વધારે ઉત્કૃષ્ટ અને સૌથી વધારે આગળ વધેલ છવ છે અને ક્ષણભર ઉભું રહેશે અને પોતાની રાજનીતિના ગર્ભમાં રહેલાં (અનર્થલક્ષી) તેથી બીજા બધા જીવો માણસની ઇચછાને અધીન રહીને વર્તે અને સૂચને અને આખરનાં પરિણામને ફરીથી તાજેતર વિચાર કરશે. તેને બધી રીતે સંતે એ જ સાચું અને વ્યાજબી છે. આ જ નીતિ અનુવાદક : પરમાનંદ મૂળ અંગ્રેજીઃ બાબુ રાજેન્દ્રપ્રસાદ અથવા સિદ્ધાન્તને આધાર લઈને આપણું સ્વાદત્તિને તૃપ્ત કરવા
પૂરવણી માટે અથવા તે પેટ ભરવા માટે અથવા તે આપણા શરીરને શેભા
વનસ્પત્યાહારવાદ અને ભારત સરકાર વવા માટે અથવા રમતગમતમાં બને છે તેમ આપણા મનનું રંજન ૧૫ મી વનસ્પત્યાહાર કોંગ્રેસનું ઉદ્દઘાટન પ્રવચન પુરૂં થયું કે કરવા માટે કશા પણ સંકોચ સિવાય આપણે પશુઓની કતલ તરત જ પ્રસ્તુત કાંગ્રેસમાં આવેલા એક અમેરિકન પ્રતિનિધિએ ઠે. કરીએ છીએ.
' રાજેન્દ્રપ્રસાદ ઉપર એક પ્રશ્ન લખીને મોકલ્યો. એ પ્રશ્નમાં એમ પૂછ-- એ દિવસે કે જ્યારે આપણે ઓછા સભ્ય લેખાતા હતા અને
વામાં આવ્યું હતું કે “ભારત જો વનસ્પત્યાહારનું સમર્થક છે તે એ - જ્યારે માણસ માત્ર શિકારી હતે તે દિવસમાં તે ખેરાક માટે બીજા
દર્શાવવા માટે જુદા જુદા દેશના ભારતીય એલચી ખાતાઓ તરફથી પશુઓને શિકાર કરીને અન્ય જંગલી જાનવર માફક જીવતો હતે.
જાતા સરકારી સમારંભમાં ચેમ્બુ વનસ્પત્યાહારી ભજન શા માટે ? તેની સ્વાદત્તિ અને ઈચ્છાઓ બહુ મર્યાદિત હોઈને આજને વધારે
પીરસવામાં આવતું નથી ?” આ પ્રશ્નને એ જ વખતે ઉત્તર આપતાં સભ્ય માનવી પોતાની રૂચિને તૃપ્ત કરવા માટે જેટલી હિંસા કરે છે
ડો. રાજેન્દ્રપ્રસાદે જણાવ્યું હતું કે “આ જરૂર પ્રસ્તુત પ્રશ્ન છે' અને તેટલી હિંસા તે વખતને માનવી કરતા નહે. એ દિવસોમાં જે કે
' તેને માટે અહિં ને અહિં જ ઉત્તર આપ જોઈએ. અમારામાંના તેના નિર્વાહ પરાઓ ઉપર થતો હતો એમ છતાં પણ આજે જે ઘણુ યા શ'. કહે છે અને અમારા દેશ કેમ વર્તે છે તે વચ્ચે રહેલા મોટા પાયા ઉપર ચાલી રહ્યું છે તે મુજબ કતલ કરવા માટે પશુ- " ધ તર, ધ્યાન ખેંચવાના હેતથી કદાચ આ પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યા એને તે ઉછેરતા નહોતા. માણસને ખેરાફ અને બીજી જરૂરિયાતોને
હોય. મારે જણાવવું જોઈએ કે અમારી સરકાર વેજીટેરિયન સરકાર પૂરી પાડવાના હેતુથી આજે હજાર અને લાખ જાનવરે કતલ કરવા
નથી. તે બન્ને પ્રકારને આહાર કરનારની પ્રતિનિધિ છે. આ દેશની માટે ઉછરવામાં અને રૂછપુષ્ટ કરવામાં આવે છે. ઔષધવિજ્ઞાન પણ
વસ્તીને મેટો ભાગ માંસાહારી છે, આમ હોવાથી માંસાહારી મહેમાજુદી જુદી રીતે પાર વિનાનાં પશુઓને કાપવા અને રીબાવવા માટે નેને તેમને સંતોષ આપે એવા આહારને પ્રબંધ કર એ અમારા માટે જવાબદાર છે, અને તેથી જેમ જેમ આપણે સભ્યતામાં પ્રગતિ કરતા ફરજિયાત થઈ પડે છે. આ સારૂં છે કે ખરાબ એ જુદી જ બાબત રહ્યા છીએ તેમ તેમ કાઈ પણ જીવની જીંદગી માટે આપણે આદર છે. દેશ જેવી સરકારને યોગ્ય હોય તેવી સરકાર તેને મળે છે. જે ઉત્તરોત્તર ઘટતે જ ગયા છે. એને અર્થ એ થયો કે જે માણસ
આપણે વેજીટેરિયન સરકાર ઈચ્છતા હોઈએ તે આપણે તે માટે કામ. અન્ય પશ કરતાં ચડિયાત છે તે તાર
કરવું જોઈએ અને જરૂરી પ્રચાર કરવો જોઈએ.” અન્ય પશુ કરતા ચડિયાતા હીઈન ' પાતાના તુ માટે તેનું શોષણ કરી '
આ તે કેવી વિવેકહીનતા ? શકે છે અને તેને જીવ પણ લઈ શકે છે તે તે પછીનું બીજું મુંબઈ ખાતે હજુ હમણાં જ ભરાયલી વિશ્વ વનસ્પત્યાહાર સ્વાભાવિક પગલું એ હોવાનું કે વધારે બળવાન માનવીને કે પ્રજાને કેસનું ઉદ્દઘાટન કરવા માટે પધારેલા ર્ડો. રાજેન્દ્રપ્રસાદના માનમાં વધારે નબળા માનવી, જાતિ કે પ્રજાનું શોષણ કરવામાં અથવા તે મુંબઈની જીવદયા મંડળી તરફથી એક ભવ્ય સમારંભ યોજવામાં તેરે નામદ કરવામાં જરા પણ અલૌચિત્ય અને સ ય આવ્યા હતા. આ પ્રસંગે આભાર માનતાં માણસના ભાગે પશુને બચા
* ' વવાની કેટલાક ઠેકાણે વ્યક્ત થતી જીવદયા વૃત્તિમાં રહેલી અતિશયતા આજ આ જ બાબત એક વસ્તુરયાત ૨પ નાપજી રહી છે અને એકના તરફ ઉપસ્થિત મંડળીનું ધ્યાન ખેચતાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે “કદિ ભેગે બીજાનું જીવનધોરણ ઉંચે લાવવું જરૂરી છે એવા ખ્યાલ ઉપર કદિ આપણે એવી કઢંગી પરિસ્થિતિમાં મુકાઈ જઈએ છીએ કે જ્યારે એક દેશના લેકની અન્ય દેશના લેના હાથે ચાલી રહેલી શેષણ – માણસને બચાવવા યા તે પશુને બચાવવો એ બેમાંથી એક જ વિકપ્રક્રિયાના મૂળમાં પણ આ જ મનેદશા કામ કરી રહી છે. ' . ૫ પસ દગા આપવાની હોય છે. આ વખતે માણસની ઉપેક્ષા હજુ થોડા સમય પહેલાં–લડાઈ દરમિયાન
* કરીને પશુની વહારે દેડતા લેકને મેં જોયા છે અને એ જોઇને હું
અને અને કેવળ ડધાઈ ગયો છું અને મનમાં વિસ્મય થયું છે કે આ તે કેવી પક્ષના સૈનિકે વચ્ચે-માનવજીવનને કારણ વિનાના નાશ કરવા વિવેકહીનતા ?”
* *
*
*
*
*
*
* *
-
:. 9 -
: : :
***
- . --
A :-
કે
,
'
'
.
' e
t
; ;
. .
. .
. .
.
: * ' .
. . . . . .
ના નામ
| SR No. | 525942 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1957 Year 18 Ank 17 to 24 and Year 19 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1957 |
| Total Pages | 250 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 27 MB |