________________
=
r
2
જો કે રાજ
' .
)
જેવા કોઈ
પડે અને કોણ સમાવવા બરાબર છે.
તા. ૧–૧૦–પહા
પ્રબુદ્ધ જીવન
. ૧૦૩ . જે પ્રમત્તતા અને ઉગ્રતા દેખાય છે તે પાછળ તેમનું ગ્રેસઝનુન બદલ સંયુકત જૈન વિદ્યાર્થીગૃહના વિદ્યાર્થીઓને ધન્યવાદ ઘટે છે. આવી પ્રગટ થાય છે જે ખરેખર દુઃખદ છે. નાના માણસને સમજાવી શકાય, રીતે અન્ય છાત્રાલયના વિદ્યાર્થીઓ પણ પિતતાની સંસ્થા સાથે સુધારી શકાય. પાકટ રીઢા સમાજસેવકને કઈ સમજાવી કે સુધારી તાદામ્ય કેળવે અને સંસ્થાની સંસ્કારસમૃદ્ધિમાં વધારે કરે એવી તેમના શકે તેમ છે જ નહિ. આમ છતાં પણ ગ્રામદાન આન્દોલન અંગે વિષે આશા અને અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. પરમાનંદ તાજેતરમાં માઈસર નજીક લિલ ખાતે મળેલ સર્વપક્ષ સંમેલને , ી
શ્રી. જૈનેન્દ્રકુમાર સંધના કાર્યાલયમાં અને એ સંમેલનમાં ભાગ લેનારા આપણા દેશના અગ્રગણ્ય નેતાઓએ ગ્રામદાનને જે મુક્તકઠે અંજલિઓ આપી છે તે દયાનમાં લઈને
હિંદી સાહિત્યના પ્રસિદ્ધ લેખક, ચિન્તક અને નવલકથાકાર શ્રી ઠાકોરભાઈ દેસાઈ પિતાનું ભૂદાન વિષેનું વળણુ કાંઈક હળવું, નરમ શ્રી. જૈનેન્દ્રકુમાર શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંધના નિમંત્રણને માન અને વાસ્તવિકતાને અનુકુળ બનાવશે એવી આપણે આશા રાખીએ. આપીને તા. ૨૪-૮-પ૭ શનીવારના રોજ સાંજના સમયે સંઘના કેંગ્રેસ મટી કે ભૂદાન મોટું ?
કાર્યાલયમાં પધાર્યા હતા. સંધના મંત્રી શ્રી. પરમાનંદ કુંવરજી એ જ યુવક કોંગ્રેસ સંમેલનમાં પ્રમુખસ્થાનેથી બેલતાં શ્રી કાપડિયાએ તેમને ઉચિત શબ્દોમાં આવાય તો પછી
કાપડિયાએ તેમને ઉચિત શબ્દોમાં આવકાર્યા હતા. પછી શ્રી. સુરજમગનભાઈ દેસાઈએ જણાવ્યું હતું કે “Bhoodan is not greeter ચંદ્ર ડાંગીએ તેમને સવિશેષ પરિચય કરાવ્યું હતું અને તેમની than Congress-“ભૂદાન પ્રવૃત્તિ કેગ્રેસ કરતાં વધારે મેટી નથી. લેખનશૈલીને અને ઘેરી ચિન્તનશીલતાને સવિસ્તર ખ્યાલ આ કોગ્રેસ વિષે અનુપમ નિષ્ઠા દાખવવાની આ એક રીત છે, પણ વસ્તુતઃ હતું. ત્યાર બાદ શ્રી. જૈનેન્દ્રકુમારે અનેક વિષયની ચર્ચા કરી હતી ભૂદાન અને કેગ્રેિસ વચ્ચે આવી સરખામણી કરવી એ યોગ્ય નથી. અને હિંસાને આદર્શ અને માનવી જીવનની વાસ્તવિકતા એ છે કાંગ્રેસ એક વર્ષોજાની અને જટિલ બંધારણુબધ્ધ રાજકીય સંસ્થા વચ્ચે મેળ કેમ મેળવે એ વિષે વિચારપ્રેરક આલેચના કરી છે. ભારતને સરકારી વહીવટ તેના હસ્તક છે; ભારતના રાજકીય, હતી. તેમની તબિયત તે દિવસે નાદુરસ્ત હતી, તાવ હતા, એમ છતાં સામાજિક તેમ જ આર્થિક બધા પ્રશ્નો સાથે તેની કાર્યવાહી ગાઢ પણ નિયત સમયે સંધના કાર્યાલયમાં આવી પહોંચ્યા હતા, એટલું જ સંબંધ ધરાવે છે. ભૂદાન કોઈ રાજકીય પક્ષ નથી; તે હજુ એક ઉગતી નહિ પણ, લગભગ એક કલાક સુધી તેમણે એકધારું વિવેચન વિકાસ પામતી વિચારસરણી છે; તેને કાર્યપ્રદેશ જમીન અને ગામ- કર્યું હતું. તેમના કથનને કેટલોક ભાગ ગૂઢ હતા અને તેથી તેમના ડાના પ્રશ્નોને ઉકેલ શોધવા પૂરતું મર્યાદિત છે; ભિન્ન ભિન્ન રાજકીય વિવેચનના તાત્પર્યને પકડવું મુશ્કેલ લાગતું હતું. એમ છતાં પક્ષો સંમત કરે તેવું તે અદેલનનું સામાન્ય સ્વરૂપ છે. આવી સરસ્વતી અને સાહિત્યના એક આજીવન ઉપાસકને-એટલું જ નહિ અનેક પક્ષને સમાન્ય બને તેવી એક પ્રવૃત્તિને કોંગ્રેસ સાથે સરખા
પણ એક મૌલિક ચિન્તકને-મળવું અને તેમને સાંભળવા એ
સભામાં હાજર રહેલાં અનેક ભાઈ બહેને માટે આલ્હાદપ્રેરક વવી અને તે કરતાં કોંગ્રેસ વધારે મેટી છે એમ જાહેર કરવું તે
પ્રસંગ હતું. તેમનું વિવેચન પુરૂ થયા બાદ થોડીક ચર્ચા થઈ હતી એક વહેતા જળપ્રવાહને વીકટારીઆ ન્યાન્ઝા જેવા કોઈ એક વિશાળ અને ત્યાર બાદ આભાર-નિવેદન પૂર્વક તેમનું પુષ્પહારથી સન્માન જળાશય સાથે સરખાવવા બરાબર છે. સામાન્ય લેકે આથી વિભ્રમમાં કરવામાં આવ્યું હતું. પડે અને કોણ કોનાથી વધારે મોટું નાનું એના અર્થવિહીન વાદ
શરદુ પૂર્ણિમા નૌકાવિહાર વિવાદમાં ઉતરે અને સરવાળે બન્નેને નુકસાન થાય—એવું આ સરખામણીમાં રહેલું ભયસ્થાન છે.
આગામી ઓકટોબર માસની આઠમી તારીખ મંગળવાર–શર સંયુકત જૈન વિદ્યાથીગૃહના વિદ્યાથીઓને ધન્યવાદ
પૂર્ણિમાની રાત્રીના શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંધ તરફથી માત્ર સંધના સંયુકત જૈન વિદ્યાથગ્રહ જૈન સમાજની એક સુપ્રસિદ્ધ સંસ્થા સભ્યો અને તેમનાં કુટુંબીજને માટે એક નૌકાવિહાર ગોઠવવામાં છે. મુંબઈમાં શિવ ખાતે લગભગ ૭૫ વિદ્યાર્થીઓ રહી શકે તેવું
આવ્યો છે. આ માટે નિયત કરેલી સ્ટીમ લંચ બગદાદી એપેલે વિશાળ તેનું છાત્રાલય છે. તેની એક શાખા પ્રીન્સેસ સ્ટ્રીટ ઉપર
બંદરથી બરાબર આઠ વાગ્યે ઉપડશે અને અગિયાર વાગ્યે પાછી ફરશે. આવેલા પીરભાઈ બીલ્ડીંગમાં છે, જ્યાં આશરે ૩૬ વિદ્યાર્થીઓને રાખ
આ નૌકાવિહારમાં જોડાવા ઇચ્છનારે નાની મોટી દરેક વ્યક્તિ દીઠ વાની સગવડ છે. આજથી લગભગ ૪૦ વર્ષ ઉપર જૈન સમાજના
રૂ. ૩ સંઘના કાર્યાલય (૪૫-૪૭, ધનજી સ્ટ્રીટ) માં ભરીને પાસ લઈ તમામ ફીરકાના વિદ્યાર્થીઓ માટે સ્વ. વાડીલાલ મેતીલાલ શાહ અને
જવાના રહેશે. વિહાર દરમિયાન સૌને દૂધપૌઆ આપવામાં આવશે, સ્વ. મણિલાલ કલચંદ શાહ-એ બે મિત્રોએ પિતાની સંયુકત વ્યાપારી
બે વર્ષ નીચેનાં બાળકો માટે કશું લેવામાં નહિ આવે. વિહારમાં પેઢીમાંથી રૂ. ૩૫૦૦૦ ની સખાવત કરીને આ સંસ્થાની શરૂઆત જોડાવા ઈચ્છનારે જરૂરી વાડકા અને ચમચી સાથે લાવવાના રહેશે. કરી હતી. આ વિદ્યાર્થીગૃહ માટે એક સમૃદ્ધ પુસ્તકાલય ઉભું કરવાની
સારી માત્ર ૨૦૦ ભાઈબહેને માટે આ નૌકાવિહાર જાય ને તેમાં ' સંચાલકોની કંઈ સમયથી ધારણા છે. પણ સંસ્થાની ચાલ આર્થિ, પરિ. ભાગ લેવા ઈચ્છનાર સભ્યને પોતપોતાનાં પાસે સત્વર મેળવી લેવા સ્થિતિ તંગ હોવાના કારણે તે ધારણા હજુ મૂર્ત સ્વરૂપને પામી શકી નથી..
પ્રાર્થના છે. સભ્ય અને તેમનાં કુટુંબીજને વચ્ચે પરસ્પર ભાઈચારે, છેલ્લા ઓગસ્ટ માસ દરમિયાન વિદ્યાર્થીગૃહના–ખાસ કરીને શીવ ખાતેના
કેળવાય અને સમુદ્રના વિશાળ પટ ઉપર રેલાતી શરદ્દ પૂર્ણિમાની છાત્રાલયના-વિદ્યાર્થીઓના દિલમાં સહજપણે એ વિચાર છુ કે , મનરમ ચાંદની સૌ કોઈ સાથે માણે એ હેતુથી આ નૌકાવિહાર આપણે કઈક પુરૂષાર્થ કરીને આ પુસ્તકાલયને પા નાંખીએ. પ-િ , માજવામાં
પS. યોજવામાં આવ્યું છે. મંત્રીઓ, મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ ણામે તેના લાભાર્થે એક સીનેમા શે જવાનું તેમણે નકકી કર્યું. ' વિષય સૂચિ મેસર્સ કપુરચંદ બ્રધર્સવાળા ભાઈશ્રી કેવળચંદે પિતાનું રાકસી થીએટર ભારતીય સંસ્કૃતિને દિમુખી પ્રવાહ સ્વામી અખંડાનંદ કશુ પણ વળતર લીધા સિવાય આ સીનેમા શા માટે વાપરવા આપ
બાલશિક્ષણપ્રેમી સ્વ. મેઘીબહેન બધેકા નર્મદાબહેન રાવળ ૮૮ વાનું કબુલ કર્યું. “પરિણીતા” નામનું ચિત્રપટ બહુ ઓછા વળતરથી
બટાટા કંદમૂળ હોવાને માન્યતા ભ્રમ પરમાનંદ તેઓએ નક્કી કર્યું, અને તા. ૩૧-૮-૫૭ શનીવારના પ્રસ્તુત સીનેમાં પ્રકીર્ણ નાંધ: ગ્રામદાન આન્દોલનને શા ગોઠવાયે. જણાવતા આનંદ થાય છે કે લગભગ આઠ દશ દિવસના મળેલે સર્વપક્ષી આવકાર, “સિદ્ધિવાદ ગાળામાં તેમણે આ બધી બાબતેને પ્રબંધ કર્યો, ટીકીટ ખપાવી અને વિરૂદ્ધ સાધનવાદ” વિષે ખુલાસે, ટીકીટ વેચાણ તેમજ પુસ્તકાલય માટે મેળવેલાં નાનાં મોટાં દાન દ્વારા શ્રી ઠાકોરભાઈ દેસાઈનું કોંગ્રેસઝનુન, તેમણે આશરે રૂ. ૫૦૦૦ ની રકમ એકઠી કરી અને એ રીતે સંયુક્ત કંગ્રેસ મટી કે ભૂદાન મોટું, સંયુક્ત જૈન વિદ્યાર્થીગૃહના પુસ્તકાલયને પાયે નાંખે. આવી સ્વયંસ્કૃતિ, જૈન વિદ્યાર્થીગૃહના વિધાર્થીઓને ધન્યવાદ પરમાનંદ પુરૂષાર્થ અને ઉત્સાહ દાખવવા માટે અને સંસ્થાના કાર્યોમાં મહત્ત્વની સમાજવાદી સહકારી સંમાલિત પુરવણી કરવા બદલ અને એ રીતે એક નવી પરંપરા ઉભી કરવા રાજ્યરચના તરફ
ઉ. ન. ઢેબર ૧૦૪
મટર ભારતમાં સ્વ. માતાજમ