Prabuddha Jivan 1957 Year 18 Ank 17 to 24 and Year 19 Ank 01 to 16

SR No.: 525942
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1957
Total Pages: 250
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 27 MB

Page 193

તા. ૧-૧૦-૧૭
પ્રબુદ્ધ જીવન પ્રકીર્ણ નોંધ
છે. તેમાં સહકાર અને સ્વાશ્રય ઉપર રચાયેલ એક નવા સમાજની
રચના પણ સૂચિત છે જ. આવા આન્દોલનને તમામ પ્રકારની સહાયતા ગ્રામદાન આન્ટાલનને મળેલ સર્વપક્ષી આવકાર
આપવાને આ પરિષદ સૌ કોઈને અનુરોધ કરે છે.”, માયસેરથી ૧૩ માઈલ દૂર આવેલ ઈલલ ખાતે સર્વ સેવા આ સામુદાયિક નિવેદન ઉપરાંત રાષ્ટ્રપતિ ડો. રાજેન્દ્રપ્રસાદે
સપ્ટેમ્બર માસના તા. ૨૧ અને ૨૨ માના રીજ એક જણાવ્યું હતું કે “ગ્રામદાન આન્દોલનની અહિંસક પદ્ધતિથી હું ખૂબ ગ્રામદાન પરિષદ યોજવામાં આવી હતી. પરિષદમાં ભારતના ભિન્ન પ્રભાવિત બન્યો છું, અને આમાંથી અહિંસાના પાયા ઉપર નવા ભિન્ન રાજકારણું પક્ષના ચક્કસ આગેવાનોને નિમંત્રણ આપવામાં સમાજની રચના થશે એવી હું આશા સેવું છું.” ભૂદાન અને ગ્રામઆવ્યું હતું, તેમજ ભારત સરકારના પ્રમુખ તંત્રવાહકોને પણ બેલા- દાન આન્દોલન વચ્ચેનો તફાવત સમજાવતાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે વવામાં આવ્યા હતા. પરિણામે સર્વ સેવા સંધના પ્રમુખ કાયૅકતોએ “ભૂદાનને આશય જમીન વિનાનાને ખાનગી માલિકીની જમીનનું ઉપરાંત ડૅ. રાજેન્દ્રપ્રસાદ, પં. જવાહરલાલ નહેરુ, પં. શેવિંદ વલ્લભ ઐચ્છિક દાન કરવું એ હતો, જ્યારે ગ્રામદાનની હીલચાલદ્વારા જમીનની પંત, શ્રી ગુલઝારીલાલ નંદા, શ્રી મોરારજી દેસાઈ, કોંગ્રેસ પ્રમુખ ખાનગી અને અંગત માલીકીને નાબુદ કરવાની શકયતા ઉભી થાય ઉછરંગરાય ઢેબર, શ્રી જયપ્રકાશ નારાયણ, કેરલ પ્રદેશના મુખ્ય સચિવ છે. આ બન્ને હીલચાલમાં જે, ઐચ્છિક તત્વ રહેલું છે તે ભારે શ્રી નમ્મુદ્રી પાદ, પ્રજાસમાજવાદી પક્ષના પ્રમુખ શ્રી ગંગાશરણ મહત્વનું છે. વળી સરકાર તરફથી ગમે તે મદદ મળે, પણ આ બન્ને : સિંહા, મદ્રાસ પ્રદેશના મુખ્ય સચિવ શ્રી કામરાજ નદાર, સામ્યવાદી આંજેલનાએ માત્ર સરકારી મદદ ઉપર આધાર રાખવાનું નથી. તે '! પક્ષના આગેવાન હૈં. ઝેડ. એ. અહમદ, શ્રી ગાંધીસ્મારક નિધિના
આન્દોલનેએ તે તેમાં રહેલા ઐચ્છિક દાનપ્રદાનના સિધ્ધાન્તને ! પ્રમુખ શ્રી આર. દિવાકર, શ્રી પ્યારેલાલ, શ્રી પ્રાણુલાલ કાપડિયા, શ્રી વળગીને આગળ વધવાનું છે.” હિરેકૃષ્ણ મહેતાબ, મદ્રાસના ખેતીવાડી ખાતાના પ્રધાન, શ્રી ભક્ત- સામ્યવાદી પક્ષના એક આગેવાન સભ્ય છે.ઝેડ. એ. અહમદે વત્સલમ, શ્રી શંકરરાવ દેવ, શ્રીમતી સુચેતા કિરપલાણી, શ્રીમન નારાયણ લોકોના ઐચ્છિક પ્રયત્ન વડે જમીનને પ્રશ્ન ઉકેલવાના સાધન તરીકે માઇસેરના મુખ્ય સચિવ શ્રી નિજલિંગાપ્પા, મુંબઈ પ્રદેશના મુખ્ય આ આજોલનના મહત્વને સ્વીકાર કર્યો હતો અને આ આન્દોલન સચિવ શ્રી યશવન્તરાવ ચબહાણ અને કમ્યુનીટી પ્રોજેકટ કમીશનર દેશમાં નૈતિક આબેહુવા પેદા કરશે એવી આશા વ્યક્ત કરી હતી.
• 1,ડ વગર પ્રમુખ આગવાના ઉપાસ્થત થયા હતા. આ પરિષદનું રાષ્ટ્રીય આયેાજન ખાતાના પ્રધાન શ્રી ગુલઝાણલાલ નદીએ કામકાજ બંધ બારણે ચાલ્યું હતું. તેને અશય આજે ચાલી રહેલ પરિષદની પૂર્ણાહુતિ થતાં પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે “ગ્રામદાનની ગ્રામદાનની હીલચાલ અને તેના ભાવી આયેાજન અંગે ચચોવિચારણા હીલચાલ સરકારી તંત્ર સાથેના સહકારપૂર્વક ચલાવવી ધટે છે, કારણ કરવાને અને એ રીતે દેશના પ્રમુખ આગેવાની શકય તેટલી એક- કે સરકાર સંચાલિત ગ્રામવિકાસ વૈજનાઓ અને રાષ્ટ્રીય વિસ્તરણ મતી સાધવાનો હતો. વિનોબાજીએ જુદા જુદા નેતાઓ સાથે વ્યક્તિ- સેવા સંસ્થાઓ પણ તેને મળતા પ્રકારની જ પ્રવૃત્તિઓ છે.” પરિષદ ગત રીતે તેમજ પરિષદની બેઠક દરમિયાન સમુહગત રીતે આખી સંબંધમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે “ગ્રામદાન પરિષદમાં કોઈ પણ ચર્ચા ઉપસ્થિત કરી હતી.
જાતના પક્ષગત ભેદભાવ સિવાય ગ્રામદાન આલનની નૈતિક અને આ બે દિવસની ચર્ચાવિચારણાના પરિણામે ગ્રામદાન અંગે એક વિકાસાત્મક બાજુઓને બધા આગેવાનોએ મંજુર રાખી હતી, અને સર્વસંમત નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું અને તેમાં આચાર્ય એ રીતે આ પરિષદ એક રાષ્ટ્રીય મંચ જેવી બની ગઈ હતી, વિનોબા ભાવેએ ઉપસ્થિત કરેલ ગ્રામદાનના હેતુને સર્વ પક્ષના નેતાઓ જેમાંથી સરકાર અને ગ્રામદાન આન્દોલન વચ્ચે સહકારને માર્ગ છે : તરફથી હાદિકે આવકાર આપવામાં આવ્યું હતું અને વિશેષતઃ સ્પષ્ટ નિર્માણ કરતી સંસ્થા ઉભી થશે એવી આશા ઉભી થાય છે.” કરવામાં આવ્યું હતું કે “ચર્ચા વેળા મધ્યસ્થ અને પ્રાદેશિક સરકા- કેરલ પ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન શ્રી ઇ. એમએસ. નમ્બુદ્વીપદે રેના પ્રધાને જણાવ્યું હતું કે તેઓ આંદોલનને આવકારે છે અને પરિષદ પુરી થવા બાદ સામ્યવાદી પક્ષ તરફથી યોજવામાં આવેલી તેમાં સહાયતા કરવાની ઈચ્છા ધરાવે છે, એમ છતાં સરકારના જમીન જાહેર સભામાં ગ્રામદાન આન્દોલનને ઉદ્દેશીને જણાવ્યું હતું કે સુધારણાના કાર્યક્રમે તે પુરા કરવાના જ રહેશે. આ કાર્યક્રમને હતું કે, પ્રજાસમાજવાદી પક્ષ અને સામ્યવાદી પક્ષ જમીનના પ્રશ્નના ખેડુત અને સરકાર વચ્ચેના બધા જ આડતિયાઓને દૂર કરવાને, ઉકેલ સંબંધ જે ભિન્ન ભિન્ન વિચારણાઓ ધરાવે છે તેની સમકક્ષાની વધુમાં વધુ જમીનની ટોચ (સીલીંગ) નું પ્રમાણુ ઠરાવવાને અને એક મૌલિક વિચારણા આપણને ગ્રામદાનના આન્દોલનમાંથી પ્રાપ્ત લાગતાવળગતા લેકેની મંજુરી સાથે ખેતીના દરેક વિભાગમાં સહકારી થાય છે. સામ્યવાદી પક્ષની જેણે સહાનુભૂતિ પ્રાપ્ત કરી છે તે આ આજોલનને વેગ આપવાને છે. વિશેષમાં સરકારે અખત્યાર કરેલી ગ્રામદાન પદ્ધતિ, લોકેના ઐચ્છિક પ્રયત્ન અને સહકારના પાયા ઉપર સહકારી પદ્ધતિ ગ્રામદાનથી વિરૂદ્ધ નથી, પણ તેને મદદરૂપ નીવડે તેમ જમીન સુધારાના અને ગ્રામીણ રચનાના પ્રશ્નો ઉકેલવા માટે, ઉઘુક્ત છે એમ તેઓ માને છે. પ્રસ્તુત નિવેદનમાં વિનોબાજીના કાર્યની અને થયેલ છે. હું આની વિગતમાં ઉતરવા માગતો નથી, પણ હું ભારપૂર્વક અહિંસક તેમ જ સહકારી પદ્ધતિ મારફત રાષ્ટ્રીય અને સામાજિક જાહેર કરું છું કે આ ગ્રામદાન લેકે સમક્ષ એક નવો માર્ગ રજુ ' સવાલે ઉકેલવાના વિનબાજીના પ્રયાસની કદર કરવામાં આવી હતી કરે છે અને તે જ તેને વિશેષ ગુણ છે. આ રીતે લેકેની સ્થિતિ અને ભારતના તમામ વર્ગના પ્રજાજનોને આ કાર્યમાં ઉત્સાહપૂર્વક સુધારવાના તથા ગામડાં અને જમીનના પ્રશ્નો ઉકેલવાની જેટલા વિકલ્પ સાથ આપવાની અપીલ કરવામાં આવી હતી.
તે રજુ કરી શકાય એટલા વિકલ્પ રજુ થવા દો અને પોતાને અનુકુળ તદુપરાન્ત નિવેદનમાં એમ પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું કે પડે તેવા નિર્ણય ઉપર લેકેને આવવા ધો. મને આશા છે કે આ “ગ્રામદાન આન્દોલન ગામડાના પુરૂષાર્થને અને વિકાસને વેગ આપશે, મંથનમાંથી આજની મુશ્કેલીઓ અને જટિલ સમસ્યાઓને પાર કરવા એથી ગામડાની આર્થિક હાલત સુધરશે, અને ગામડાની સર્વતોમુખી માટે પ્રજા શક્તિમાન બને એવી અભિનવ એકતાને અનુબંધ આપણી પ્રગતિ સધાશે અને આથી ભારતમાં જમીનના સવાલના ઉકેલ માટે વચ્ચે ઉભે થશે અને આપણે ધાર્યા ધ્યેયની સમીપ સત્વર પહોંચીશું.” અને સહકારી આન્દોલનના વિકાસ માટે મને ભૂમિકા તૈયાર થશે એમ પંડિત નહેરૂએ માઇસેર ખાતે તા. ૨૩ મીના રોજ પત્ર- ; પરિષદ સ્વીકારે છે. અખત્યાર કરવામાં આવેલી તેની અહિંસક પદ્ધતિ કોને જણાવ્યું કે “ગ્રામદાન આન્દોલન હવે માત્ર એક પ્રયોગ કે અને તેમાં અપનાવાયેલે સ્વેચ્છાપૂર્વકની લોકનિર્ણય એ આ આશાસ્વપન નથી રહ્યું. જેવી રીતે આચાર્ય વિનોબા ભાવે હિંદની. આન્દોલનની અનોખી વિશેષતા છે. અને એ રીતે આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિ એક વિશિષ્ટ ભાત રજુ કરે છે તેવી રીતે સામાન આન્દોલન પણ સાથે વ્યવહાર લાભને પ્રસ્તુત આન્દોલનમાં સમન્વય કરવામાં આવ્યું ભારતની ખાસિયતને અનુરૂપ અને ભારતની ભૂમિ ઉપર ઉગેલી એક