________________
પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧૫-૮-૯
I
શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંધ યોજિત પર્યુષણ વ્યાખ્યાનમાળા શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ તરફથી છેલ્લા પચ્ચીસેક વર્ષથી અન્ય નામાંકિત વક્તાઓ ઉપરાંત આ વખતની વ્યાખ્યાનમાળામાં પયુંષણ, વ્યાખ્યાનમાળા યોજવામાં આવે છે. આ વ્યાખ્યાનમાળા * અહિંસાની વિકાસશીલતા” એ વિષય ઉપર દાદા ધર્માધિકારીએ બે એટલી બધી લોકપ્રિય બની છે કે તેને નમુનારૂપ ગણી મુંબઈ :
દિવસ રાક્ષી થિયેટરમાં અને ત્રીજે દિવસે ભારતીય વિદ્યા ભવનમાં
એમ ત્રણ દિવસ સુધી સતત જે જ્ઞાનગંગા વહેવડાવી તે તે ખરેજ અને અન્ય શહેરોમાં પણ જૈન બંધુઓ તરફથી પર્યુષણના દિવસે માં અત્યારસુધીનાં વ્યાખ્યાન ઉપરના સવર્ણ કળશ સમાન હતી. ભારતીય વ્યખ્યાનમાળાઓ ગોઠવાય છે. પરંતુ ઉપરોક્ત સંઘ સંચાલિત વ્યાખ્યાન- વિધાભવનના સભાગૃહની શક્તિ કરતાં લગભગ બમણી જનસંખ્યા માળાનું સ્થાન વિશિષ્ટ પ્રકારનું અને ધાણું ઉન્નત રહ્યું છે. તેનું કારણ ઉપસ્થિત થઈ હતી. છતાં છેલ્લે સુધી અપૂર્વ શાંતિ જળવાઈ રહી હતી. શ્રી જૈન યુવકસંધની ચેકકસ પ્રકારની નીતિ તથા તેના યજક તેમજ
દાદા ધર્માધિકારીના વિષયના ઊંડા અને તલસ્પર્શી જ્ઞાન ઉપરાંત
અવિચ્છિન્નપણે વહેતી પ્રભાવિત વાગધારાએ શ્રોતાજનોને મંત્રમુગ્ધ તેના પ્રાણસમા શ્રી પરમાનંદભાઈની પોતાની ઉચ્ચ પ્રકારની વિચારશ્રેણી
બનાવી દીધા હતાં. છે. વ્યાખ્યાનમાળાને વધુ ને વધુ વિકસિત બનાવવા માટે તેઓ સતત
ધર્મ, તત્વજ્ઞાન, રાજકારણ, સમાજજીવન, વ્યકિત અને સમાજના ચિન્તનશીલ અને પ્રયત્નશીલ રહે છે. વક્તાઓની અને ઘણું કરીને સંબંધ, અને વ્યક્તિજીવનની ગહન ફિલ્જરી વગેરે વિષયેની તેમણે એવી તેમને બેસવાન વિષયની પસંદગી પણ શ્રી. પરમાનંદભાઈ પોતે જ કરે ઊંડી છણાવટ કરી હતી કે એ ત્રણ દિવસમાં આવા ગંભીર વિષય છે. વકતા વિદ્વાન હોય અને પિતાને બેલવાના વિષયની રજુઆત
પર સાંભળનારના મન પર જે છાપ પડી છે તે કદાચ સંખ્યાબંધુ
પુસ્તકે વાંચવાથી પણ ન પડે. સુંદર રીતે કરી શકે એટલું જ જોવામાં આવતું નથી, પરંતુ વક્તાના
- “મનુષ્ય જ્યારે પિતાને માટે કંઈક કરે છે ત્યારે માત્ર શકિતઉચ્ચ પ્રકારના ચારિત્ર્યને ખ્યાલ પણ રાખવામાં આવે છે જેથી
વિકાસ થાય છે, પણ તે બીજાને માટે કંઈક કરે છે ત્યારે શક્તિસાંભળનારાઓ પર તેમના સુંદર વક્તવ્ય ઉપરાંત ઉંચા ચારિત્ર્યની વિકાસ ઉપરાંત ગુણવિકાસ પણ થાય છે.” છાપ પણ પડે.
“ક્રાન્તિ માટેનું સાધન પણ એવું હોવું જોઇએ જેમાં ક્રૂરતા ધર્મ સંબંધી ભ્રામક માન્યતાઓ અને આચારજડતા, સામાજિક ઓછી અને વીરતા વધુ હોય, જે મનુષ્યના વ્યકિતત્વના વિકાસને ઊંચે - કુઢિઓ, વહેમ વગેરેને દૂર કરે તેવા અને ધાર્મિક દૃષ્ટિએ માનવીને ચઢાવતું આગળ, વધે. સાધનમાં પણ સાધન વાપરનારની સભ્યતા
માત્ર કલ્પનાની બ્યમમાં વિહાર ન કરાવતા તેની માનવીય બુદ્ધિ વિકસે અને સંસ્કારિતાના દેશ ન થાય.” તેના વિચારોને ઝેક માનવતા ભણી વળે તેવા ઉત્ક્રાન્તિકારક વિચારોનો ,
“તરૂણ તે કહેવાય જેની કલ્પનાશક્તિ અદમ્ય હોય. અસફળતાની પ્રચાર કર એ શ્રી. જૈન યુવક સંધના અન્ય દયેય પૈકીનું
જેને કલ્પના પણ નથી આવતી તે તરૂણ છે.” એક
આ અને આવાં જીવનને જોમ આપનારાં અને ભાવનાને ઉંચે મહત્વનું ધ્યેય છે. '
- ચઢાવનારાં કેટલાયે વાયે સાંભળનારનાં હૃદયમાં ઊંડા ઉતરી કાયમનું આજે યુગનું જે હવામાન પ્રસરી રહ્યું છે તેમાં ભિન્ન ભિન્ન . સ્થાન લઈ લે તેમ છે. જાતિ, ધર્મને પક્ષ વગેરે પોતપોતાના વિચારના પ્રચાર કરવા મથી રહ્યાં આ વ્યાખ્યાનને અતે પૂ. પંડિતજીએ કહ્યું કે “શ્રી. પરમાનંદછે. જ્યારે આ વ્યાખ્યાનમાળા તે સવેથી પર રહી જીવનને સ્પર્શ, ભાઈ હવે વર્ષમાં એક જ વખત વ્યાખ્યાનમાળાની યોજના કરે તે સાંભાળનારાના વિચારોના વર્તુળને વિસ્તૃત બનાવે, તેને સ્વજીવન વિષે સ
22 પાસ ન ચાલી શકે તેમ નથી. આ તે જ્ઞાનસત્ર છે. તેથી તે ઓછામાં ઓછા
વર્ષમાં બે વખત ગોઠવાવાં જોઈએ. અને તેની સાથે ક્રિયાશીલ ઊંડું ચિન્તન કરતા કરે, તેના મનભાવોનું ઉર્ધીકરણ થાય તે પ્રકારનાં કાર્યક્રમ પણ યોજવાની જરૂર હવે ઉભી થઈ છે.” હું માનું છું કે વ્યાખ્યાને ગોઠવવામાં આવે છે. વ્યાખ્યાનેની લોકપ્રિયતાને કારણે આ દરખાસ્તને એકેએક જણે હૃદયથી વધાવી લીધી હોવી જોઇએ. વ્યાખ્યાન હેલ ગમે તેવડે વિશાળ હોય તે પણ તે સાંકડે પડે છે, કારણ માણસ આજે જાગૃત બન્યા છે. તેની જ્ઞાનની ભૂખ ઉઘડી છે. *છતાં સભામાં ગાંભીર્ય અને શિસ્ત પ્રશંસા માંગી લે તેવાં રડે છે પણ સાચું માર્ગદર્શન મળવું દુકર છે. આ સમયે જે મુંબઈ જૈન
યુવક સંધ જેવી ક્રાન્તિકારી, ઉદાર વિચારવાળી અને નિષ્પક્ષ સંસ્થા પ્રજ્ઞાચક્ષુ પંડિત સુખલાલજી જેવા મહર્ષિ અને ત્યાગી પુરૂષ સતત આ કાર્યને વધુ વિસ્તૃત બનાવે તે વિચાર૭ જનતા ઉપર ઘણો નવ દિવસ સુધી આ વ્યાખ્યાનમાળાનું પ્રમુખસ્થાન સ્વીકારે એજ એની મેટો ઉપકાર થાય. . - મહત્તા પૂરવાર કરવા માટે બસ છે.
(‘વિકાસ’ માંથી સાભાર ઉદ્ભૂત) લીલાવતી કામદાર - પર્યુષણ વ્યાખ્યાનમાળા દરમિયાન સંધની પ્રવૃત્તિને મળેલું આર્થિક સીંચન ૭૪૬ ઝોળીમાં આવ્યાં.
૫૧ શ્રી સુરજબહેન મનસુખલાલ કોઠારી ૨૫ શ્રી મતીબહેન જીવરાજ શાહ ૨૦૦ શ્રી અમૃતલાલ જેઠાલાલ શાહ ૫૧ , મેઘીબહેન હીરાલાલ શાહ
માનબાઈ પદમણી ૦ , રસિકલાલ મેહનલાલ ઝવેરી
,, ભોગીલાલ મેહનલાલ '
૨૫ , એક સગ્રુહસ્થ ૨૦૦ છે ચીમનલાલ. પી. શાહ ૫૦ , શાંતિલાલ સી. શેઠ
૨૫ ઇ અંબાલાલ ચતુરભાઈ શાહ ૧.૧ એ શાદીલાલ જૈન
તારાબહેન ચીમનલાલ શ્રોફ
, લવણુપ્રસાદ ફુલચંદ શાહ ૧૦૧ ટાલાલ કપુરચંદ
બેએ બેલ્ટીંગ કું.
ડી. એસ. ગાડી ૧૦૧, પ્રકાશભાઈ અમીચંદ શાહ
એમ. કાંતિલાલની કુ. ' '
હેમચંદ વીરજી ૧૦૧ ,, ત્રીભોવનદાસ લક્ષ્મીચંદ
એક સમ્રહસ્થ
મફતલાલ ભીખાચંદ શાહ ૧૦૦ ખીમજી માડણ ભુજપુરીઆ
, સુનીતાબહેન સુરેશચંદ્ર શેઠ
લલિતાબહેન લાલભાઈ શાહ ટી. જી. શાહ ' ૨૫, જયંતિલાલ અંબાલાલ શાહ
એસ. કે. શાહ - લીલાધર પાસુ શાહ
છ મણિબહેન એસ. પી. શાહ
૧૭ ,, જગજીવન જેચંદ શાહ , દીપચંદ લક્ષ્મીચંદ સંઘવી
પપટલાલ જેસીંગભાઈ
૧૫ ,, કાંતાબહેન કસ્તુરચંદ ઝવેરી ,, હીરાબહેન દીપચંદ સંઘવી ૨૫ ,, નૌતમભાઈ દીપચંદ શાહ
૧૫ , શિવકુંવરબહેન ગાંધી ધીરજલાલ મોરારજી અજમેરા , દલપતલાલ કેશવલાલ
૧૧ ,, મંગળદાસ ગોપાળદાસ , ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહ ૨૫ , એક સગ્ગહસ્થ ,
૧૨, વાડીલાલ હુકમચંદ , રમણિકલાલ મણિલાલ શાહ ૨૫ . કુંવરજી રતનસી
૧૦ , કાંતિલાલ નથુભાઈ પારેખ , • તારાચંદ ધનજીભાઈ મહેતા ૨૫ , નાથુરામ પ્રેમીજી
૫, કસ્તુરબહેન મૈશેરી ૫૦ , રમણલાલ લાલભાઈ શેઠ ૨૫ ,, મેનાબહેન નરોત્તમદાસ શેઠ
૫) દીનકર પારેખ ૫૦ , એક સંગ્રહસ્થ
૨૫ , જસુમતીબહેન મનુભાઈ કાપડિયા ૫ જયંતિલાલ ભગવાનદાસ એક સંગ્રહસ્થ છે ૨૫ જયંતિલાલ ફોહચંદ શાહ
( ૫ ) જગજીવન કે. ગાંધી ૫૦ , લીલાધર પી. શાહ
૨૫ ,, સુખલાલ મનસુખલાલ મહેતા.. ૫ ,, રસીલાબહેન ૫૧ , લીલાવતીબહેન ચુનીલાલ કામદારો ૨૫ , વિજયકુમાર રતિલાલ ' , ૩:૩૬ -
આ
o ૦
م
o
o ૦
o ૦
o ૦
o ૦
o ૦
مر من هم در ف
o ૦
૦ ૦
૦ ૦
ટે