Prabuddha Jivan 1957 Year 18 Ank 17 to 24 and Year 19 Ank 01 to 16

SR No.: 525942
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1957
Total Pages: 250
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 27 MB

Page 167

1
/
તા. ૧૫-૮-૧૭
- પ્રબુદ્ધ જીવન આવી. હષિ લોકે આ વાત લઈને આ યુવકોને ખૂબ ઉત્તેજિત એમ માલુમ પડે છે કે રાવણની બહેન સૂર્પણખા (આ નામ કરતા હતા. વિશ્વામિત્રે રામ લક્ષ્મણને કિશોરાવસ્થામાં યજ્ઞરક્ષાને બહાને અનાર્ય ભાષાનું નથી. અનાર્ય ભાષાના નામેના ઉચ્ચારણને ચેડા લઇ જઈને રાક્ષસોને વધ કરાવ્યો હતે. વનવાસ દરમિયાન રામે પિતે. બદલીને સંસ્કૃતથી મળતા નામ બનાવી લેવાની આર્યોની આદત હતી. ઋષિઓની સલાહથી દક્ષિણના અનેક રાક્ષસશાસકે અને રાવણના આજે પણ તે મેકસમૂલરને મેક્ષમૂલર બનાવી દે છે. અનાર્યોનાં બધા ગવર્નરને નાશ કર્યો હતો. રામથી મરાયેલામાં તાડિકા નામની એક ' નામે એ પ્રકારે પરિવર્તિત કરેલા જણાય છે. મૂળ નામનું આજે તે • ગવર્નર રાક્ષસ સ્ત્રી પણ હતી. અને તેના સાથીઓને સમુદ્ર કિનારા નામ નિશાન નથી. ખેર.) ભારતની તે પ્રદેશના રાજ્યપાલ (ગવર્નર) સુધી ભગાડી મૂકવામાં આવ્યા હતા. રામની પહેલાં પણ આન ( હતી. તેણે રામ લક્ષ્મણને જોયા અને તેઓને જોઈને તે માહિત , એ મૂળ સંમ્રાટ, ઈન્દ્ર તથા અનેક પ્રસિદ્ધ રાજામહારાજાએ રાક્ષસ, થઈ ગઈ, એટલું જ નહિ પણ આ બેમાંથી એકની સાથે લગ્ન કરી લે અસુર આદી સાથે લડતા હતા. અનેક વખત સમ્રાટ ઇન્દ્રને પણ લેવા વિચાર્યું. બહુપત્નીત્વને રિવાજ એ વખતે આર્ય—અનાર્ય હારવું પડયું હતું. પરંતુ અન્ત આર્ય રાજાઓ અને આર્ય ઋષિઓની સમાજ-બન્નેમાં હતા. રસ્ત્રીઓને પણ બન્નેમાં તે માટે પૂરી સ્વતંત્રતા સહાયતાથી ઈન્દ્ર છતો હતો. દધીચિ જેવા અપિલે કે તેને માટે હતી. સ્ત્રીઓ સ્વયંવર પણ કરતી હતી. આર્યોએ કલ્પેલા સ્વર્ગમાં પિતાને પ્રાણ પણ આપી દેતા હતા.
તે સ્ત્રીઓ ગમે તેની સાથે ચાલી જતી હતી અને ઇચ્છાનુસાર આ પ્રમાણે હજાર વર્ષ સુધી આર્યો દ્વારા અનાર્યો પર જે,
પત્નીની સમાન રહીને પછી છોડીને ચાલી આવતી હતી. પહેલાં તે અત્યાચાર થયા તે ખૂબ અન્યાયભરેલા તો હતા જ પણ તેમાં ભારે
આર્યોમાં વિવાહપ્રથા પણ નહોતી. શ્વેતકેતુના સમયથી વિવાહપ્રથા અન્યાય તે એ હતું કે તેમાં અનાર્ય લેકને જ અપરાધી-પાપી અને મજબૂત બની. સ્વયંવર, છૂટાછેડા, બહુપત્નીત્વ આદિની પૂર્વભૂમિકાને નિન્દનીય ઠેરાવવામાં આવ્યા હતા.
વિચાર કરતાં રાવણની બહેનને વિચાર કેવળ એક સાધારણ વિચાર હતે. કપટથી ભારતને જીતવાવાળા અંગ્રેજોએ પણ પિતાના વિરોધી
પરતુ રામે તેની ઈચ્છાને અસ્વીકાર કરીને તેને લક્ષ્મણની
પાસે મોકલી. લક્ષ્મણે તેને બહાનું બતાવી રામની પાસે મોકલી. એ ભારતીય વીરેની ભારેમાં ભારે નિંદા કરી છે. આવું જ કાર્ય વિજયી
' રીતે બન્ને ભાઈઓએ તેને બચાવવાનું અને તેની મશ્કરી કરવાનું. - આર્યોએ હારેલા અનાર્યો સાથે કર્યું.
શરૂ કર્યું. આમ જ્યારે તેને ગુસ્સો આવ્યા ત્યારે લક્ષ્મણે તેનું નાક રામચંદ્ર મર્યાદાપરશોત્તમ હતા તેમ જ મહામાનવ હતા તેમાં કાપી લીધું. આ કાર્ય આર્ય સભ્યતા કે અનાર્ય સભ્યતા કેઈને , શંકા નથી, પરંતુ જે માનવતાની દૃષ્ટિથી વિચાર કરવામાં આવે તે અસર તરત વા મણખા એ પ્રદેશની મખ્ય મહિલા અને ' રામચંદ્રજીનું જીવન પણ કેટલીક રીતે ષપાત્ર સિદ્ધ થાય છે. જો કે પોતાના યુગના સૌથી મહાન સમ્રાટ-આર્યો પર પણ શાસન કરવાતેઓ ત્યાગી હતા, કષ્ટસહિષ્ણુ હતા, રાજા હોવા છતાં પણ પ્રજાના વાળા સમ્રાટની બહેન હતી. કોઈ સાધારણ આદમી પણ પોતાની ઉકર્ષ માટે પોતાના સર્વસ્વનો ભોગ આપી શક્યા હતા, રાજ્યને લાત બહેનને આવું અપમાન ન સહન કરી શકે. તે પછી સમ્રાટ રાવણ મારીને વનવાસ સ્વીકારવામાં તેમને જરા પણ સંકોચ થયો નહેાતે
કેમ સહન કરી શકે ? રાવણ બદલો લેવા આવ્યું. તેણે બદલાને વિગેરે તેમનામાં અસાધારણ ગુણો હતાં, એટલું જ નહિ પણ તેમણે સારામાં સારો ઉપાય સીતાનું હરણ માન્યું. આમાં માત્ર બદલો લેવાને, આર્ય—અનાર્ય વચ્ચે સાંસ્કૃતિક સમન્વયનો પાયો નાંખ્યો હતો તેથી ભાવ હતે. નારીનું અપમાન કરવાને ભાવ નહોતો. એટલે જ . સીતા
દેવીની રાજીખુશી વિના રાવણે બળાત્કારની કઈ ચેષ્ટા ન કરી. અન્યથા 'તેઓ યુગપ્રવર્તક પણ હતા.
રાવણ એમ કરત તે કરી શક્ત, ભલે પછી સીતાદેવીએ પોતાના - , ' 'રામચંદ્રજીએ દક્ષિણમાં જઈને અનાર્ય દેવ શિવની મૂર્તિ સ્થાપન
સતીત્વનું રક્ષણ પ્રાણ આપીને પણ કર્યું હોત. . . . . . કરીને તેની પૂજા કરી. દક્ષિણની અનેક જાતિઓ સાથે મિત્રતા સ્થાપિત
અહીં રાવણ સભ્ય અને મર્યાદાશીલ સાબીત થાય છે. બહેનના આ - કરી. આ રીતે તેમણે સાંસ્કૃતિક, ધાર્મિક તથા સામાજિક સમન્વયનાં અપમાનને, બદલે તે તેણે લીધે પણ કામુકતાને કારણે ય સમ્રાટ કી * શ્રીગણેશ કર્યા. નિઃસંદેહ તેમનાં આ કાર્યો રાજનીતિજ્ઞતાથી સારી હોવાના અહંકારને કારણે સીતાજીનું કોઈ અપમાન તેણે કર્યું નથી. રીતે પ્રેરિત હતાં. પરંતુ કારણ ગમે તે હોય, પણ તેઓએ માનવતાના અપૂણ
| મૂળ હિંદીઃ સ્વામી સત્યભક્ત માર્ગમાં પ્રગતિના પંથે પ્રયાણ કર્યું હતું. આ બધાં કારણોથી રામચંદ્રજી
* અનુવાદક: શ્રી કુલચંદ હરિચંદ દોશી - એક મહાન અને પૂજ્ય મહામાનવ સિદ્ધ થાય છે.
. - સંધના સભ્યોને ' ' . ' આમ હોવા છતાં છેવટે તે આર્યોના દિગ્વિજયી સમ્રાટ હતા, ચાલુ સાલ સંવત ૨૦૧૩ નું સંધનું વાર્ષિક લવાજમ હજુ પણ ' આર્યો, સામ્રાજ્યને વિસ્તાર તેમનું ધ્યેય હતું. અને જાતીય સામ્રાજ્યને , ઘણા સભ્યનું વસુલ આવ્યું નથી. જે સંખ્યાનું લવાજમ બાકી છે. વિસ્તાર કોઇ એવું પુણ્યકાર્યું નથી કે તેનાથી મનુષ્યનું જીવન કલંકિત ' તેમના અંકમાં તેની જાણ કરતી સ્લીપ નાંખીને અવારનવાર યાદી ન થાયે, એટલે રામચંદ્રજીનું જીવન પણ કલંકિત થયું હતું. ત્યાં સુધી આપવામાં આવે છે. આમ છતાં પણ ઘણા સભ્યનું લવાજમ બાકી છે કે સજજનતાની પરાકાષ્ટા પર પહોંચેલા રામચંદ્રજદારે સ્ત્રીઓને રહેતું હોઈ તેમને વિનંતિ કરવામાં આવે છે કે હવે આ વર્ષ પુરૂ થયો છે પણું વધ થયા હતા અને તેઓનું ખરાબ રીતે અપમાન થયું હતું. થવા આડે થોડા જ સમય બાકી રહેતા હોવાથી પોતાનું લવાજમાન તાડિકાનો વધ તે તે કરી ચૂક્યા હતા, પરંતુ રાવણની બહેનનું નાક શકય હોય ત્યાં સુધી પર્યુષણ વ્યાખ્યાનમાળા દરમિયાન અને ત્યાર
કાપવાની ઘટના તે ભારે ધૃણાસ્પદ છે. આથી માલુમ પડે છે કે ' બાદ સંધના કાર્યાલયમાં અવશ્ય મોકલી આપે છે. ' ' સામ્રાજ્યવિસ્તાર અને જાતિય પક્ષપાતના કારણે આદર્શ વ્યકિતનું ''
મંત્રીઓ, મુંબઈ જેન યુવક સઘન - " જીવન પણ કેટલું કલંકિત થઈ જાય છે.'
રાવણ એક સમ્રાટ હતું અને તેણે આર્યોની શક્તિને કવિ ' વિષય સૂચિ ' , ' કરી દીધી હતી, આર્યોના અત્યાચારોને બદલે લીધા હતા, આર્ય “ગ્રામદાન” દ્વારા નિર્માણ થઈ
શ્રીમનનારાયણ ' સમ્રાટે ઈન્દ્રને પણ પિતાને માંડલિક બનાવી દીધો હતો પણ તે માટે રહેલી સર્વતોમુખી ક્રાન્તિ ', '. , તો આપણે રાવણને કે અનાર્યોને દોષિત નથી ઠરાવી શકતા. આક્રમણકારી કાંગ્રેસ માટે લેકસેવક સંધમાં ફેરવાઈ કરો આને રોકવાને ત્યાં તેમને વશ કરવાનો તેમનો સ્વાભાવિક અધિકાર જવું શકયું હતું ? ઈષ્ટ હતું, પરમાનંદ - ૭૧ | હતા. એથી રાવણ નિન્દનીય નથી કરતા. રાવણને મટામાં મોટો અપ- દાનનું સન્માન
કરી છે.
૭ર | િ રાધ સીતાહરણ છે. પરસ્ત્રીહરણું એક એ અપરાધ છે કે જેને પંડિત સુખલાલજીને અર્પણ કરવામાં આવે છે આ માટે ખરેખર ક્ષમા આપી શકાય નહિં. પરંતુ આર્યોદરા: લખાયેલા : આવેલ સન્માનનિધિના ઉપગ સંબંધે છે, ઇતિહાસનું જો સક્ષમ નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે, એ માલુમ નથી વિચારાયલી યોજના છે.
એક " પડતું કે રાવણે એ કાયો કામુકતાને કારણે કર્યું હતું. પિતાના ઉચિત આ અનાથી સમસ્યા . છે કે સ્વામી સત્યભક્ત ( ગૌરવની રક્ષાને માટે જ તેને કાર્ય કરવું પડયું હતું. એમ સાબીત શ્રી દલદાસ ગાંધીનું અકાળ અવસાન પરમાનંદ છે તો - થાય છે. જો પછી ન રો આ વિષે મેચના
છે. હરિવલ્લભ ભાયાણી ૭૭